kichik biznes va tadbirkorlik iqtisodiyoti

DOC 9 pages 125.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 125.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

1-mavzu. kichik biznes va tadbirkorlik iqtisodiyotining mohiyati va mazmuni 1.1. kichik biznes va tadbirkorlik tushunchalari, ularning mohiyati va mazmuni 1.2. kichik biznes va tadbirkorlik faoliyatining iqtisodiy, ijtimoiy va huquqiy asoslari 1.3. kichik biznes va tadbirkorlik muhiti va unga ta’sir etuvchi omillar 1.4. kichik biznes va tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishning iqtisodiy maqsadi va vazifalari 1.1. kichik biznes va tadbirkorlik tushunchalari, ularning mohiyati va mazmuni bozor munosabatlari sharoitida iqtisodiyotni jadal rivojlantirishning muhim iqtisodiy asoslaridan biri kichik biznes va tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishdir. xo’sh, «tadbirkor», «tadbirkorlik» tushunchalari qanday mazmunga ega va nimani anglatadi? bu tushunchalarni hozirgi ma’nosida birinchi bo’lib xvii asr oxiri va xviii asr boshlarida ingliz iqtisodchisi richard kantilon qo’llagan edi. uning fikricha, tadbirkor tavakkalchilik sharoitida faoliyat ko’rsatuvchi kishidir. shu boisdan u yer va mehnat omilini iqtisodiy farovonlikni belgilab beruvchi boylik manbai deb bilgan. keyinchalik, xviii asrning oxiri va xix asrning boshida mashhur fransuz iqtisodchisi j.b.sey (1767-1832) «siyosiy iqti-sod risolasi» kitobida (1803y.) tadbirkorlik faoliyatini …

2 / 9

iz iqtisodchi olimlari a. smit (1723-1790) va d.rikardo (1772-1823) iqtisodiyotni o’z-o’zini muvofiqlashtiruvchi mexanizm deb qabul qilganlar. ushbu mexanizmda ijodiy tadbirkorlikka o’rin yo’q edi. «xalqlar boyliklarining mohiyati va sabablarini tadqiq etish» (1776y.) kitobida a.smit tadbirkor ta’rifiga alohida e’tibor bergan edi. a.smit fikricha, tadbirkor – kapital egasi. u muayyan tijorat g’oyasini amalga oshirib, daromad olish uchun tavakkalchilik bilan ish boshlaydi, chunki kapitalni biror-bir ishga sarflash doimo tavakkalchilik bilan bog’liqdir. tadbirkorlikdan olingan daromad, a.smit fikricha, shaxsiy tavakkalchilik uchun olingan mukofot. tadbirkor ishlab chiqarishni o’zi rejalashtiradi, tashkil etadi, ishlab chiqarish faoliyati natijalariga egalik qiladi. bu ishlar, o’z navbatida, bozor tizimi bilan bog’liq. shu bois a.smit bizlarni bozor tizimining markaziy mexanizmi – raqobat mexanizmi bilan tanishtiradi. o’z manfaatini ko’zlab yurgan har bir kishi bozorda shu maqsad bilan yurgan kishilarga duch keladi. natijada, bozordagi har bir harakat qiluvchi subyekt raqobatchi taklif qilgan narxlarga rozi bo’ladi. bunday raqobatda o’xshash tovarlarga me’yordan ortiq narx qo’ygan ishlab chiqaruvchi haridorni …

3 / 9

lanish nazariyasi» [1] kitobida, tadbirkorni novator (yangilik bunyod qiluvchi odam) deb ta’riflagan. olim tadbir-korlik faoliyatini kapitalistik iqtisodiyotning rivojlanishida, iqtisodiy o’sishni ta’minlashda katta rol o’ynaydigan yangiliklarni joriy etishdan iborat, deb biladi: «funksiyasi yangi kombinasiya-larni joriy etishdan iborat bo’lgan xo’jalik subyektlarini biz tadbirkor deb ataymiz». ushbu muammoga iqtisodiyot sohasida nobel mukofotiga sazovor bo’lgan (1974) ingliz iqtisodchisi fridrix fon xayn (1899-1984) boshqacha yondashgan. uning fikricha, tadbirkorlik faoliyat bo’lmasdan, balki yangi iqtisodiy imkoniyatlarni izlab topish, hatti-harakatlarni ta’minlashdir. [2] olim tadbirkorlikni faoliyat emas, deb talqin etadi. amerikalik iqtisodchi olim y.shumpeterning fikriga ko’ra, tadbirkorlikning novatorlik harakteri quyidagilarda aks ettiriladi: · bozor uchun yangi tovar ishlab chiqarish; · ishlab chiqarish jarayoniga yangi texnologiyalarni tatbiq etish; · yangi sotish bozorlarini o’zlashtirish; · xom ashyoning yangi turlari va manbalarini topish. tadbirkorlikni vujudga kelishining uchinchi bosqichi tadbirkorlikning alohida shaxsiy sifatlari: iqtisodiy va ijtimoiy vaziyatning o’zgarishida to’g’ri yo’l topa bilish qobiliyati, boshqaruv qarorlarini tanlash va qabul qilishda mustaqillik, boshqaruv qobiliyatlarining to’la …

4 / 9

o’jalik faoliyati, shu jumladan, vositachilik, sotish, sotib olish, maslahat berish, qimmatbaho qog’ozlar bilan ish olib borish bilan shug’ullanishi mumkin. 2. kichik biznes va tadbirkorlik faoliyatining iqtisodiy, ijtimoiy va huquqiy asoslari tadbirkorlikning shakllanishi iqtisodiy va ijtimoiy sharoit bilan chambarchas bog’liq. tadbirkorlik shakllanishining iqtisodiy sharoitiga ijtimoiy sharoit yaqin turadi. ijtimoiy sharoit, avvalo, haridorlarning didi va modaga javob bera oladigan tovarlarni sotib olishga intilishi bilan belgilanadi. turli bosqichlarda ushbu talab o’zgarib turishi mumkin. bunga ijtimoiy-madaniy muhitga bog’liq bo’lgan ahloqiy va diniy me’yorlar jiddiy ta’sir ko’rsatadi. ushbu me’yorlar haridorlarning turmush tarziga va u orqali tovarlarga bo’lgan talabiga bevosita ta’sir etadi. ijtimoiy sharoit shaxsning ishga bo’lgan munosabatiga o’z ta’sirini o’tkazadi, bu esa, o’z navbatida, biznes taklif etayotgan maoshning miqdoriga, mehnat sharoitiga bo’lgan munosabatga ta’sir etadi. aqshning tadbirkorlik sohasida ko’p yillar mobaynida qo’llab kelayotgan qonunlar tizimi bunga misol bo’la oladi. ulardan bir nechasiga e’tibor beraylik (1-jadval) [3]: 1-jadval aqshda tadbirkorlik sohasida uzoq yillar mobaynida amal qilayotgan …

5 / 9

atning vijdonsizlik uslubi noqonuniyligi» ni tekshiruvchi idorani-komissiyani ta’sis etishni nazarda tutadi. kleyton qonuni (1914 y.) amaliy faoliyatning ayrim turlarini taqiq yetuvchi sherman qonuniga qo’shimcha kiritildi (narxlarni kam-sitish turlarini aniqlash, shartnomaga hamkor harakatini cheklovchi moddani kiritish, sotishning cheklash tajribasini qo’llash, boshqa korporasiyalar aksiya-lariga ega bo’lish, qo’shma direktorat tashkil etish). uiler li qonuni (1938 y.) raqobatga zarar keltirish yoki keltirmaslikdan qatiy nazar nopok, firib harakat va usullarni taqiqlash; oziq-ovqat, dori-darmon reklamasi ustidan federal savdo komissiyasining nazoratini ta’sis etish. tovarning aslligi uning o’rami va markasida aks etishi haqidagi qonun (1966y.) keng iste’mol tovarlar o’rami va markalashiga qoida joriy etilishi o’ram ichida nima borligini, ishlab chiqargan shaxs nomini va o’ram ichidagi narsaning aniq miqdorini ko’rsatishni talab qiladi. iste’mol tovarlarining xavfsiz bo’lishligi haqidagi qonun (1972 y.) iste’mol tovarlarining xavfsiz bo’lishi bilan bog’liq muammolar bo’yicha komissiya ta’sis etilishi va unga iste’mol tovarlariga nisbatan xavfsizlik standartlarini qo’llash va ushbu standartlarga rioya qilmasligi uchun sanksiya qo’llash vakolati berildi. …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kichik biznes va tadbirkorlik iqtisodiyoti"

1-mavzu. kichik biznes va tadbirkorlik iqtisodiyotining mohiyati va mazmuni 1.1. kichik biznes va tadbirkorlik tushunchalari, ularning mohiyati va mazmuni 1.2. kichik biznes va tadbirkorlik faoliyatining iqtisodiy, ijtimoiy va huquqiy asoslari 1.3. kichik biznes va tadbirkorlik muhiti va unga ta’sir etuvchi omillar 1.4. kichik biznes va tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishning iqtisodiy maqsadi va vazifalari 1.1. kichik biznes va tadbirkorlik tushunchalari, ularning mohiyati va mazmuni bozor munosabatlari sharoitida iqtisodiyotni jadal rivojlantirishning muhim iqtisodiy asoslaridan biri kichik biznes va tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishdir. xo’sh, «tadbirkor», «tadbirkorlik» tushunchalari qanday mazmunga ega va nimani anglatadi? bu tushunchalarni hozirgi ma’nosida birinchi bo’lib ...

This file contains 9 pages in DOC format (125.0 KB). To download "kichik biznes va tadbirkorlik iqtisodiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: kichik biznes va tadbirkorlik i… DOC 9 pages Free download Telegram