tishlar tuzilishi

DOC 18 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла DOC

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

referat tayyorladi: qabul qildi: tishlar tuzilishi reja: dentin sement pulpa periodont anatomik jixatdan tishlarda: koronka, bo`yin va ildiz qismlari farqlanadi. gistologik jihatdan esa 4 ta qismdan iborat: emal, dentin, sement, pulpa. tishlarning koronka yoki toj qismi emal bilan qoplangan, ildiz qismi esa sement bilan qoplangan, tishlar markazida pulpar bo`shliq bo`lib, u pulpa bilan to`lgan (10-11 rasmlar). tish koronkasi - emal bilan qoplangan, chaynov bo`rtmalariga ega, anatomik va xirurgik koronka farqlanadi, yosh bolalarda va qari odamlarda mos kelmaydi. tish ildizi -dentindan tashkil topgan, sement bilan qoplangan, konussimon shaklga ega, tish alveolasida joylashgan, uchlarida bir yoki bir nechta teshikchalari bo`lib, ularga qon tomirlari va nervlar kirib turadi. tishlarning bo`yin qismi - emal bilan sement chegarasida joylashadi, bu yerda koronka ildizga o`tadi. tishlarning tayanch apparati(periodont) - tishlarni tish alveolalariga bog`laydi. uning tarkibiga: sement, periodont, tish alveolalarining devori, milk kiradi. periodont bog`lamlari sementni tish alveolalari bilan bog`laydi, shuningdek milkka birikadi, milklarning epiteliysi tishlarning bo`yin …

2 / 18

-tomirlar, 27 - periodontdagi siyrak tolali biriktiruvchi to`qima qatlamlari, 28 - tish alveolasining plastinkasimon suyak to`qimasi. rasm. tish qismlari tuzilish sxemasi. emal. 95-96 % mineral tuzlardan (gidroksiapatit, karbonatapatit, ftorapatit va boshq.), 1,2% - organik moddalardan, 3,8% - suvdan iborat. hujayralar tutmaydi, qayta tiklanmaydi, lekin ularda ionlar almashinuvi sodir bo`ladi. struktur-funksional birligi - emal prizmalari, prizmalar orasida - yelimlovchi prizmalararo modda; tashqaridan kutikula bilan qoplangan (rasm). emal prizmalari - emal bo`ylab tutam bo`lib radial yo`nalgan bo`lib, s-simon qayrilgan. prizmalar ko`ndalang kesmada oval, poligonal yoki qulfsimon bo`ladi, diametri 3-5 mkm. organik matriksi ingichka fibrillyar to`r bo`lib, unda gidroksiapatit va kalsiyfosfat joylashgan. kristallar orasida mikroskopik bo`shliqlar suv bilan to`lgan. prizmalarda yorug` va to`q chiziqlar aniqlanadi, ular emalning sutkalik hosil bo`lishi davrlariga mos keladi. rasm. emal shlifining skanerlangan elektron mikroskopiyasi. a - emal prizmalari prizmalararo modda - qalinligi 1 mkm dan kam, tuzilishiga ko`ra prizmalarga o`xshash, lekin kam minerallashgan, kamroq mustahkam, gidroksiapatit kristallari prizmalar …

3 / 18

`ladi. emal plastinkalari - emal mineralizasiyasining ingichka bargsimon defektlari bo`lib, emal oqsillarini va og`iz bo`shlig`idan organik moddalarni tutadi. emal duklari - kalta to`g`nog`ichsimon yoki dugsimon tuzilmalar bo`lib, emalning ichki uchdan bir qismida joylashgan, o`zaro perpendikulyar bo`lib, dentin-emal chegarasida joylashadi, kam minerallashgan. taxminan emal hosil qilishda ishtirok etmaydigan, lekin u bilan o`ralib qolib ketgan ameloblastlarning qoldiqlari deb qaraladi. emal tutamlari - mayda konussimon tuzilmalar bo`lib, ularning uchlari dentin-emal chegarasiga perpendikulyar yotadi, kam ohaklangan emal va prizmalararo modda tutadi. dentin-emal birikmalari - dentin yuzasidagi anastomozlar hosil qilib birlashgan tutamlar, emalga botib kirib turadi. emal kutikulasi - emalni yupqa parda bo`lib qoplab turadi, unda 2 qavat farqlanadi: 1) birlamchi kutikula (nasmit pardasi) – glikoproteinlarning gomogen qavati; 2) ikkilamchi kutikula - tashqi qavati, emal a`zosining reduksiyaga uchragan epiteliysidan iborat. dentin - ohaklangan hujayralararo moddadan iborat bo`lib, unda dentin naychalari o`tadi, ularda odontoblastlarning o`siqchalari bo`ladi, hujayralarning tanalari pulpaning periferik qismida joylashadi. naychalar orasida - intertubulyar …

4 / 18

chegarasida - ohaklanmagan qavat - predentin, odontoblastlar qavatiga tegib turadi, i tipdagi kollagen, proteoglikanlar, glikozoaminoglikanlar, glikoproteinlar, fosfoproteinlar tutadi. dentinning o`sish zonasi hisoblanadi. dentinda 2 qavat farqlanadi: 1) pulpaoldi dentini - ichki qavat, dentin-emal chegarasiga tangensial, dentin naychalariga esa perpendikulyar yo`nalgan tolalarni ko`plab tutadi (ebner tolalari); 2) yopqich dentin - tashqi qavat, asosan radial kollagen tolalardan iborat bo`lib, dentin naychalariga parallel yo`naladi (korf tolalari). pulpaoldi dentiniga nisbatan kam ohaklangan, kollagaen tolalari kam. dentin naychalari - koronkada pulpadan dentin-emal chegarasiga qarab, ildizda sement-dentin chegarasiga qarab radial yo`nalgan ingichka tolalar, pulpaoldi dentinida to`g`ri, yopqich qavatida - tarmoqlanib, o`zaro rasm. tolalarning joylashishi va dentin kanalchalarining sxemasi. 1 - dentin kanalchalari, 2 va 4 - dentin asosiy moddasining tangensial tolalari (ebner), 3 va 5 - radial tolalar (korf), i, ii, iii - dentinning tashqi, o`rta va ichki zonalari. anastomozlar orqali birlashadi, doim yon tarmoqlar hosil qiladi (rasm). naychalar ichida odontoblastlarning o`siqchalari, nerv tolalari, to`kima suyuqligi …

5 / 18

akllanishi va yorib chiqishi davrida hosil bo`ladi. ikkilamchi dentin - tishlar yorib chiqqandan keyin hosil bo`ladi -pulpaoldi dentini, pulpar kamera shaklini o`zgartiradi. uchlamchi (irregulyar ikkilamchi) dentin - ta`sirga javoban hosil bo`ladi, kam minerallashgan, dentin naychalari noto`g`ri yo`nalgan, tish pulpasida hosil bo`lishi mumkin (dentikllar). sklerozga uchragan (tiniq) dentin - naychalarda peritubulyar dentinning cho`kishi, ularning torayishi va obliterasiyasi. dentindagi o`lik yo`llar - dentin naychalari bo`ylab qoramtir chiziqlar, odontoblastlarning parchalanishi natijasida hosil bo`lgan qoldiq moddalar va gazsimon moddalar tutadi, pulpa oxirida irregulyar dentin cho`kishi natijasida obliterasiyaga uchragan. rasm. dentin kanalchalarining shoxlanishi. dentin va sement chegarasi. tish ildiz qismining fragmenti. 1 - shoxlanuvchi kanalchalar bilan dentin, 2 - sement, 3 - sementotsitlar, 4 - dentin-sement chegarasi rasm. odam tishining bo`ylama kesimi (bo`yalmagan preparat) 1 - tish koronkasi, 2 - tish bo`yni, 3 - tish ildizi, 4 - emal: a - retsius chiziqlari, b - shreger yo`llari, 5 - dentin: v - dentin kanalchalari, 6 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tishlar tuzilishi"

referat tayyorladi: qabul qildi: tishlar tuzilishi reja: dentin sement pulpa periodont anatomik jixatdan tishlarda: koronka, bo`yin va ildiz qismlari farqlanadi. gistologik jihatdan esa 4 ta qismdan iborat: emal, dentin, sement, pulpa. tishlarning koronka yoki toj qismi emal bilan qoplangan, ildiz qismi esa sement bilan qoplangan, tishlar markazida pulpar bo`shliq bo`lib, u pulpa bilan to`lgan (10-11 rasmlar). tish koronkasi - emal bilan qoplangan, chaynov bo`rtmalariga ega, anatomik va xirurgik koronka farqlanadi, yosh bolalarda va qari odamlarda mos kelmaydi. tish ildizi -dentindan tashkil topgan, sement bilan qoplangan, konussimon shaklga ega, tish alveolasida joylashgan, uchlarida bir yoki bir nechta teshikchalari bo`lib, ularga qon tomirlari va nervlar kirib turadi. tishlarning bo`yin...

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOC (1,1 МБ). Чтобы скачать "tishlar tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tishlar tuzilishi DOC 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram