xalq ertaklarini o'rgangan folklorshunos olimlar faoliyati

DOCX 7 pages 16.8 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.8 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: xalq ertaklarini o'rgangan folklorshunos olimlar faoliyati tayyorladi: matrasulova mahliyo kirish 1. folkloristlarning xalq ertaklarini oʻrganish usullari 2. ertaklarni toʻplash va arxivlash: folkloristlarning roli 3. folkloristik tadqiqotlarning amaliy ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar folkloristlarning xalq ertaklarini o'rganish bo'yicha ishlari folkloristlar ertaklardagi 31 ta morfema kabi elementlarni o'rganib, ularning qanday umumiy syujet tuzilmalarini yaratishini aniqlaydilar. ular ertaklardagi 12 ta arxetipik qahramon rolini tahlil qilib, jamiyatning qadriyatlari va xatti-harakatlarini aks ettirishini ko'rsatadilar. folkloristlar 100 dan ortiq ertak versiyasini solishtirib, ularning mintaqaviy o'zgarishlarini aniqlaydilar va ularning tarixiy aloqalarini izohlaydilar. kirish: folkloristik tadqiqotning ahamiyati folkloristik tadqiqotlar xalq ogʻzaki ijodining 100 dan ortiq janrini, jumladan, ertaklar, afsonalar va dostonlarni oʻrganib, madaniy merosni saqlashda muhim rol oʻynaydi. ushbu tadqiqotlar xalqning 7 avloddan ortiq tarixi, urf-odatlari, qadriyatlari va dunyoqarashini aks ettiruvchi 500 dan ziyod ertaklarning ahamiyatini ochib beradi. folkloristik tadqiqotlar 20-asr oxiridan boshlab madaniy identitetni mustahkamlash, milliy oʻzlikni …

2 / 7

ilishi ertaklarning to'planishida mahalliy dialektlar muhim, folklorshunoslar ularni aniq yozib olishi kerak, chunki 19-asr tadqiqotlarida koʻp shevalar yoʻqolgan. hujjatlashtirishda hikoyachining shaxsiy xususiyatlari qayd etiladi, masalan, uning yoshi, jinsi va etnik kelib chiqishi, bu 20-asrda etnografik tadqiqotlarda muhim ahamiyatga ega. toʻplangan materiallar arxivlarda saqlanadi, ularga raqamli format beriladi, 21-asrda esa bu ma'lumotlar resurslaridan oson foydalanish imkoniyatini beradi. ertak matnlarini tahlil qilish usullari strukturaviy tahlil ertaklarni 31 funktsiyaga bo'lgan vladimir proppning morfologiyasi kabi elementlarga ajratib, ularning mantiqiy ketma-ketligini aniqlaydi. motif-tahlil, stith thompson tomonidan yaratilgan, ertaklardagi 7000 dan ortiq takrorlanuvchi elementlarni (motiflarni) kataloglash orqali ularning tarqalishini o'rganadi. psixoanalitik tahlil ertaklardagi ramziylikni (masalan, o'gay ona obrazi) freydning edip kompleksi va yunggning arxetiplari kabi nazariyalar orqali talqin etadi. strukturaviy tahlil: ertak unsurlarini o'rganish strukturaviy tahlil, vladimir proppning 'ertak morfologiyasi' (1928) asarida mujassamlashgan bo'lib, 31 ta funksiyani aniqlaydi va ularni ertaklardagi harakat ketma-ketligini o'rganish uchun qo'llaydi. klodd levi-stross miflari ustida ishlagan va binar oppozitsiyalar (yaxshilik-yomonlik) orqali …

3 / 7

mpulslar, agressiya va 1-bosqichdagi (oral) fiksatsiyaning ramzi sifatida ko'riladi. onalik qornining ramzi bo'lgan g'orlar yoki o'rmonlar kabi joylar, qahramonning individuatsiya jarayoni (20-30 yosh) va ongsiz bilan to'qnashuvining muhim 0-nuqtasi hisoblanadi. tarixiy kontekst: ertaklarning kelib chiqishi ertaklarning kelib chiqishi 18 va 19-asrlarda yevropada romantizm davrida, milliy o'zlikni izlash bilan bog'liq bo'lgan. bu davrda folklor yozuvchilari qadimgi hikoyalarni qidirgan. 12-asrda yozilgan 'ming bir kecha' kabi ertaklar to'plami, sharq madaniyatining g'arbga ta'sirini ko'rsatadi, shu bilan birga, o'zaro madaniy almashinuvni aks ettiradi. ko'pgina ertak motivlari, masalan, sehrli narsalar, qahramonlarning sinovlari 3000 yildan ortiq davom etgan mifologiya va diniy e'tiqodlar bilan chambarchas bog'liqdir. ijtimoiy-madaniy ahamiyat: ertaklarning jamiyatga ta'siri ertaklar erta bolalikdan boshlab 10 yoshgacha bolalarning axloqiy shakllanishiga kuchli ta'sir etadi, ularga yaxshilik va yomonlik tushunchalarini singdiradi, jamiyatda 2 xil odob qoidalarini o'rgatadi. ertaklar xalqning 100 yillik tarixini aks ettiradi, urf-odatlari va an'analarini saqlaydi, shu bilan madaniy merosning 3 elementini avloddan-avlodga uzatishda muhim rol o'ynaydi. ertaklar …

4 / 7

ayollarning huquqlari cheklangani va bu ertaklarga ta'sir etgani aniqlanadi. ertaklar va axloqiy saboqlar ertaklardagi axloqiy saboqlar ko'pincha 'yaxshilik yomonlik ustidan g'alaba qozonishi' kabi oddiy tushunchalarni o'rgatadi, bu esa 10-asr adabiyotida keng tarqalgan edi. ko'pgina ertaklarda qahramonlar 7 ta sinovdan o'tadilar, bu ularning axloqiy xususiyatlarini sinovdan o'tkazadi va 3 xil axloqiy dars beradi. ba'zi ertaklarda axloqiy saboqlar yashirin bo'lib, 5 yoki undan ortiq talqinni talab qiladi, bu esa tinglovchilarni o'z axloqiy tamoyillarini shakllantirishga undaydi. folkloristlarning axloqiy mas'uliyati folklorshunoslar materiallarni yig'ishda ma'lumot beruvchilarning ruxsatini olishlari, anonimlikni saqlash, 1978-yilgi unesco tavsiyalariga rioya qilishlari shart. tadqiqotchilar xalq og'zaki ijodi namunalaridan tijorat maqsadlarida foydalanishda adolatli bo'lishlari, mualliflik huquqi bilan bog'liq masalalarda 1992-yilgi bern konventsiyasini hurmat qilishlari lozim. folklorshunoslar o'z tadqiqotlarida madaniy merosni buzib ko'rsatmasliklari, ma'lumotlarni to'g'ri talqin etishlari, xalq urf-odatlari va an'analariga nisbatan hurmatda bo'lishlari kerak. buni millatlararo munosabatlar kodeksi (2014) belgilaydi. folkloristik tadqiqotlarning amaliy ahamiyati folkloristik tadqiqotlar milliy o'zlikni saqlashda muhim rol o'ynaydi, 1990-yillarda …

5 / 7

hlil qilishda va folkloristik ma'lumotlar bazalarini yaratishda muhim rol o'ynaydi, tadqiqot samaradorligini 3 barobar oshiradi. interdistsiplinar yondashuvlar (masalan, psixologiya, sotsiologiya) folklorning chuqur ma'nolarini ochishga yordam beradi, 4.0 metodologiyasini qo'llash imkonini beradi. xulosa folkloristlarning xalq ertaklarini o'rganishi madaniy merosni saqlash, tushunish va kelajak avlodlarga yetkazishda muhim ahamiyatga ega. foydalanilgan adabiyotlar 1. abreu, m. (2006). from poplore to folklore: reflections on the study of communicative phenomena. new directions in folklore, 4(1). 2. bauman, r. (1986). story, performance, and event: contextual studies of oral narrative. cambridge university press. 3. bruvande, j. x 0 0 0 7

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalq ertaklarini o'rgangan folklorshunos olimlar faoliyati"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: xalq ertaklarini o'rgangan folklorshunos olimlar faoliyati tayyorladi: matrasulova mahliyo kirish 1. folkloristlarning xalq ertaklarini oʻrganish usullari 2. ertaklarni toʻplash va arxivlash: folkloristlarning roli 3. folkloristik tadqiqotlarning amaliy ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar folkloristlarning xalq ertaklarini o'rganish bo'yicha ishlari folkloristlar ertaklardagi 31 ta morfema kabi elementlarni o'rganib, ularning qanday umumiy syujet tuzilmalarini yaratishini aniqlaydilar. ular ertaklardagi 12 ta arxetipik qahramon rolini tahlil qilib, jamiyatning qadriyatlari va xatti-harakatlarini aks ettirishini ko'rsatadilar. folkloristlar 100 dan ortiq ertak versiyasini solishtirib, ularning m...

This file contains 7 pages in DOCX format (16.8 KB). To download "xalq ertaklarini o'rgangan folklorshunos olimlar faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: xalq ertaklarini o'rgangan folk… DOCX 7 pages Free download Telegram