mevalar

PPTX 82 pages 32.6 MB Free download

82 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.6 MB

File type PPTX

Pages 82

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 82

chirchiq-2018 chirchiq-2019 o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika istituti tabiiy fanlar kafedrasi botanika fani mavzu: mevalar fan o’qituvchisi: b.f.n. fayziyev v.b. eskiga murojaat etib, yangini kashf etishga qobiliyatli kishi ustoz bo‘lishga munosibdir. konfutsiy dars rejasi: mevalarning umumiy ta’rifi. mevaning turlari. meva va urug’larning tarqalishi. tayanch iboralar: chin meva, soxta meva, perikarpiy, apokarp, sinkarp, senobiy, gesperidiy, pseudomonokarp, parakarp, lizikarp, avtoxor, alloxor, baroxor, geokarp, animoxor, gidroxor, antropoxor. meva: meva — yopiq urug‘li o‘simliklarning eng asosiy hosil organlaridan biri hisoblanadi. meva urug‘lanishdan keyin, gulda ro‘y beradigan o‘zgarishlardan so‘ng paydo bo‘ladi. mavaning ahamiyati: mevaning quyidagi vazifalari mavjud: urug’ning yetilishida himoya qilishda tarqalishida meva turlari: mevalar haqiqiy soxta haqiqiy meva: faqat urug‘chi (ginetsey) dan hosil bo‘lgan meva haqiqiy meva deb ataladi. soxta meva: ammo, ko‘pincha meva urug‘lanish sodir bo‘lgandan keyin tugunchadan, ba’zan gulning boshqa qismlari (gulkosa, gul — o‘rni va gulbandi)ning shu tuguncha bilan qo‘shilishidan hosil bo‘ladi. bunday …

2 / 82

ajratib bo‘lmaydi. ularni ko‘pincha danak shaklidagi mevalarda ko‘rish mumkin. masalan, danaklilarda tashqi yupqa — ekzokarpiy, mevani yeyish mumkin bo‘lgan etdor qismi — mezokarpiy va yog‘ochsimon qattiq (danak) — endokarpiy qavatlari bo‘ladi. meva po’sti: haqiqiy (rezavor) — yumshoq, shirali mevalarda bu qatlamlarni ajratib bo‘lmaydi. meva po’sti: ba’zi quruq mevalarda (kungaboqar) meva po‘sti takomillashgan hujayralardan iborat, lekin ayrim mevalarda (oreshnik) gomogen (yunon. gomo — bir xil, g e n o s - chiqib kelish). mevada kuzatiladigan o‘zgarishlar: mevalar pishgandan keyin ularda muhim bioximik o‘zgarishlar ro‘y beradi, natijada qandlar, vitaminlar, yog‘lar va boshqa moddalar to‘planadi. odatda, pishgan mevalarning po‘stida xlorofill uchramaydi, aksincha ularning tarkibida karotinoid va antotsian pigmentlari to‘planadi. shuning uchun ular qizil, pushti, sariq va h.k. rangda bo‘ladi. meva turlari: mevalarning morfologik xususiyatlariga qarab ikkita katta sun’iy sistemaga (ho‘l, sersuv yoki quruq mevalarga) ajratish mumkin. mavalar quruq ho’l, sersuv quruq mevalar: quruq mevalar ochiladigan ochilmaydigan bargcha dukkak qo’zoq va qo’zoqcha ko’sak (chanoq) …

3 / 82

eva; 6 — tup yoki ko‘puyali yoki yong‘oqchali murakkab meva (qulupnay); 7 —ko‘pyong‘oqchali ho‘l meva (na’matak-itburun, gipandiysi — etdor). monokarp meva: bitta urug‘chi bargdan hosil bo‘lgan bir chanoqli meva bargcha, bargak yoki monokarp meva deb ataladi. bargakda mevaning ochilishi uning ustki o‘ng tomonidag‘ bo‘ladi. misol qilib ayiqtovondoshlar oilasi manub isfara va qazilma holda topilgan eng qadimgi o‘simlik degeneriyani keltirish mumkin. dukkak meva: bargakning maxsus moslashishidan bitta meva bargchaga ega bo‘lgan bir xonali quruq meva — dukkak kelib chiqqan. dukkak ochilish xususiyati bilan bargchadan farq qiladi. dukkakning ochilishi uchidan tubigacha ikki tomonidan qorni va orqa chokidan yorilib ochiladi. bunday meva kapalakguldoshlar, sezalpindoshlar, mimozadoshlarga xosdir. quruq va ho‘l monokarp mevalar: 1 — yakka urug‘li (bir urug‘li) bargcha (ay i qtovondosh lar); 2 — dukkak (dukkakdoshlar); 3 — bo‘lakli (chokli) dukkak; 4 — quruq danak (bodom); 5 — bir xonali danak, ho‘l meva (olxo‘ri). danakli meva: bargchadan mezokarpning sukkulentlanishi (lot s u k …

4 / 82

tniki esa gul o‘rni bilan uziladi. xo‘jag’at mevasi sinkarp meva: sinkarp mevalar (yunon. s i n — birgalikda; k a r - p o s — meva) — eng ko‘p uchraydigan mevalar guruhidir. a — ho‘l va quruq sinkarp mevalar: i — ko‘pbargakli sinkarp; 2 — (ochiladigan) qalpoqchali ko‘sak (mingdevona); 3 — yon qo‘zoq bo‘lagi bilan ochiladigan ko‘sak; 4 — ikki chanoqli qo‘zoq; 5— olma (ra’noguldoshlar oilasining olma kenja oila vakillarida); 6 — qo‘zoqcha butguldoshlar; 7 — gesperidiy (ho‘l sinkarp meva — sitruslarda); 8 — rezavor meva, yumshoq meva yoki ko‘p urug‘li; danaksiz meva (uzum, pomidor, baqlajon kabilar); 9— ikkiga bo‘linadigan merikarpiy; 10 — ko‘pdanakli sinkarpiy (semizo‘t); 11 — qo‘zoq (ko‘pchilik butguldoshlar); 12 — to‘rtta eremadan tashkil topgan senobiy (labguldoshlar, kampirchapondoshlar). sinkarp meva turlari: morfologik jihatdan sinkarp mevalar quydagi turlarga bo’linadi: ko’sak yoki chanoq qo’zoqcha qanotli rezavor yoki yumshoq meva ko‘sak meva: ko‘sak yoki chanoq — ko‘p urug‘li meva. ular …

5 / 82

ko‘pchilik vakillarida uchraydi. merikarpiy mevalar: merikarpiy mevalarni yana bir xili labguldoshlar, kampirchopondoshlar oilalarining vakillarida uchraydi. bunday mevalar senobiy deb ataladi. senobiy ustki tugunchadan hosil bo‘ladi, uning ikkita meva barglari uzunasiga va ko‘ndalangiga bo‘lingandan keyin to‘rt bo‘lakli meva rivojlanadi. har bir bo‘lak mevada bitta urug‘ bo‘ladi (masalan, lagoxilus-ko‘kparang, rayhon va boshqalarda). yong’oqcha meva: y o n g‘ o q ch a (kichik meva) — ustki tugunchadan hosil bo‘ladigan bir urug‘li quruq meva qobig‘i yog‘ochlangan po‘st bilan o‘ralgan. ayiqtovon, esparset mevalari yong‘oqchaga misol bo‘ladi. qanotchali meva: q a n o t ch a l i m e v a — merikarpiy mevalarning bir turi. bunday mevalarning yonida po‘stsimon yoki pardasimon yassi ortig‘i bo‘ladi (zarang, qayrag‘och, shumtol va boshqalarda). qo‘zoq meva: q o‘ z o q va q o‘ z o q ch a — ikki uyli sinkarp meva bo‘lib, tushib ketadigan ikki qopqoqchaga o‘xshab pastdan tepasigacha yoriladi, qopqoqchalarning orasida urug‘lari bo‘ladi. meva …

Want to read more?

Download all 82 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mevalar"

chirchiq-2018 chirchiq-2019 o’zbekiston respublikasin oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika istituti tabiiy fanlar kafedrasi botanika fani mavzu: mevalar fan o’qituvchisi: b.f.n. fayziyev v.b. eskiga murojaat etib, yangini kashf etishga qobiliyatli kishi ustoz bo‘lishga munosibdir. konfutsiy dars rejasi: mevalarning umumiy ta’rifi. mevaning turlari. meva va urug’larning tarqalishi. tayanch iboralar: chin meva, soxta meva, perikarpiy, apokarp, sinkarp, senobiy, gesperidiy, pseudomonokarp, parakarp, lizikarp, avtoxor, alloxor, baroxor, geokarp, animoxor, gidroxor, antropoxor. meva: meva — yopiq urug‘li o‘simliklarning eng asosiy hosil organlaridan biri hisoblanadi. meva urug‘lanishdan keyin, gulda ro‘y beradigan o‘zgarishlardan so‘ng paydo bo‘ladi...

This file contains 82 pages in PPTX format (32.6 MB). To download "mevalar", click the Telegram button on the left.

Tags: mevalar PPTX 82 pages Free download Telegram