qadimgi rim – italiya madaniyati

DOC 51.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1479927329_66196.doc qadimgi rim – italiya madaniyati reja: 1. qadimgi rim – italiya yozuvi va kitoblari. 2. qadimgi rim san`ati va diniy e`tiqodi 3. qadimgi italiya tibbiyoti. 1. qadimgi rim – italiya yozuvi va kitoblari. qadiragi rim – italiya o`ziga xos madaniyat yaratib jahon madaniyati xazinasiga katta hissa qo`shgan mamlakatdir. u madaniyat qo`shni yunon va sharq xalqlari madaniyatidan bahramand bo`lgan holda vujudga kelgan. italiya madaniyatining ildizlari uzoq o`tmishga borib taqaladi. yozuv moddiy madaniyatning bir turi bo`lib, u lotin va etrusklar madaniyatining bevosita davomi hisoblanadi. etrusk, osk va lotin yozuvlari miloddan avvalgi viii–vii asrlarda yaratilgan edi. bu yozuvlar tosh, sopol, teri va boshqa narsalarga yozilgan. ammo qadimgi rim yozuvlari ancha murakkab bo`lib, u hanuzgacha yaxshi o`rganilgan emas. keyinchalik italiya qabilalari yunonlardan olingan finikiya yozuvi asosida tuzilgan yozuvni qabul qilganlar. bu yozuv keyinchalik lotin alifbosi nomi bilan mashhur bo`lib ketgan. lotin yozuvi hozirda dunyoning ko`p mamlakatlarida qo`llaniladi. italyanlar lotin alifbosida kitoblar yaratganlar. 2. …

lgan, – deb ta`kidlaydi. odamlar, deydi u tabiat hodisalaridan qo`rqib xilma-xil xudolarga e`tiqod qilishni vujudga keltirganlar. odamlar kashf etgan olov, ma`danlar va ulardan yasalgan qurollar, yozuv, dehqonchilik, chorvachilik, hunarmandchilik va boshqa narsalar xudolar in`omi emas, balki odamlar mehnatining natijasidir, – deb yozgan edi. lukretsiy o`sha zamondagi diniy e`tiqodlarni inson tafakkurini jilovlab turadigan yuganga o`xshatadi. u o`z asarida tabiat, jamiyat va kishilar hayotida sodir bo`ladigan voqealarni sodda, ilmiy tilda tushuntirib berishga harakat1 qilgan. 3. qadimgi italiya tibbiyoti. qadimgi italiyada markazlashgan davlatning vujudga kelishi tabobat ilmining rivojlanishini taqozo etar edi. aslzodalar, qo`shin va erkin kishilarning sog`liqlarini saqlash juda muhim masala edi. shu maqsadda rim shahrida qo`shin va flot uchun alohida harbiy tabiblar xizmati joriy qilingan edi. harbiy tabiblar xizmatida yetuk harbiy shifokorlar xizmat qilganlar. italiya qo`shinidagi har bir legionda harbiy-tibbiy qarorgohlar bo`lib, shifokorlar u yerda jarohatlangan va bemor jangchilarni davolaganlar. rimlik aslzodalar tibbiyot ishlari bilan shug`ullanishni o`zlari uchun or, uyat deb bilganlar. …

«tabiblik san`ati», «davo usullari», «dorilarning tarkibi haqida», – degan tibbiy asarlar yozib qoldirgan. ammo rimda yong`in bo`lgan yili galen asarlarini ko`pi yonib ketgan. galen asarlari o`rta asrlarda ko`p tillarga, shuningdek arab tiliga ham tarjima qilingan. tabiblar sultoni bobomiz ibn sino galen asarlaridan keng foydalangan. rimda yashagan tabiblar bemorlarni davolashda shifobaxsh o`simliklar, jonivorlar va boshqa narsalardan tayyorlangan dorilardan foydalanganlar. ular bemorlarni davolashda toza havo, uqalash va jismoniy tarbiyaga ham katta e`tibor berganlar. italiyada tabobatga shunday e`tibor berilganki, rimda tabiblar yetishtirib chiqaradigan mahsus bilim yurtlari tashkil etilgan. 4. qadimgi rim – italiyada tarixnavislik. qadimgi rim – italiya o`zining ko`p asrlik tarixiga ega. bu diyorda ko`p tarixchilar yetishib chiqishgan. qadimgi rimning o`tmish tarixi bilan shug`ullangan tarixchilar qatoriga tit liviy, polibiy, yuliy sezar, galikarnas, dionisiy, yusuf flaviy, korneliy, tasit, appian, dion kassiy katton, varron va boshqalarni kiritish mumkin. avgust davrining (44–14) mashhur tarixchilaridan biri tit liviy bo`lib, u 142 jilddan iborat «rimning ta`sis qilingandan …

roflicha bayon etilgan. mashhur rim imperatori yuliy sezar «gall urushlari yilnomasi» va «fuqarolar urushi haqida yilnoma» kabi tarixiy asarlarning muallifidir. rim tarixchilarining asarlari rim – italiya va qo`shni xalqlar tarixini o`rganishda qimmatbaho manba bo`lib xizmat qilib kelmoqda. 5. qadimgi rim – italiya adabiyoti. qadimgi rim – italiya adabiyoti o`zining uzoq tarixiy o`tmishiga ega. rim – italiyada yozma adabiyotning vujudga kelishi miloddan avvalgi vi–v asrlarga borib taqaladi. o`sha davr adabiyotining ko`zga ko`ringan vakillari and-ronik, enney, plavt, katull va boshqalar hisoblanadi. miloddan avvalgi i asr rim – italiya adabiyotining «oltin davri» hisoblanadi. bu davrda vergiliy, gorasiy, tibull, ovidiy nazon kabi mashhur adib va shoirlar ijod etganlar. sezarning do`sti, o`z zamonining ma`rifatparvar kishisi mesanat zamonida yashagan, shoir va adiblarga homiylik qilib, ularni qo`llab-quvvatlagan kishi sifatida mashhurdir. saltanatni mustahkamlashda san`atning ahamiyatini tushungan avgust shoirlarni o`z saroyiga jalb etishga intilgan. bu davrdagi eng mashhur shoirlardan biri vergiliy bo`lib, u dehqonchilik to`g`risida «georgiklar» nomli she`riy doston …

a majbur bo`lgan. lekin rim adabiyotining boshqa bir guruhi imperator va aslzodalar turmushini maqtab, ularni ko`klarga ko`targanlar. rim adiblari yunon va sharq xalqlari adabiyotidan bahramand bo`lib alohida maktab yaratganlar. ayni paytda rim adabiyoti yevropa xalqlari adabiyotining rivojlanishiga ijobiy ta`sir o`tkazgan. 6. «eneyda» dostonining qisqacha mazmuni. dostonda troyaning yunonlar tomonidan qamal qilinishi va shaharning afsonaviy himoyachilaridan biri ma`budning o`g`li eney haqida hikoya qilinadi. afsonaga ko`ra qamal ichida qolgan troya shahri lovullab yonayotgan edi. eney yonayotgan shahardan keksayib qolgan otasini yelkasida ko`tarib olib chiqadi. ular troyani tark etib, ajoyib va g`aroyib sarguzashtlarni boshlaridan kechirib italiyaga kelib qoladilar. eneyning otasi o`lib ketadi. eney o`lgan otasi bilan uchrashish uchun marhumlar makoni yer osti podsholigiga tushadi. bu yerda donishmand otasining arvohi: «sening avlodlaring rimga asos soladilar va xalqlarning qudratli hokimi bo`ladilar. «ey, rimlik, sen xalqlarni idora qil! sening san`ating mag`lublarga shafqat-u, mag`rurlarni urush bilan tinchitishdir» – deb bashorat qiladi. dostonda vulqon xudosi eney uchun ajoyib …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi rim – italiya madaniyati"

1479927329_66196.doc qadimgi rim – italiya madaniyati reja: 1. qadimgi rim – italiya yozuvi va kitoblari. 2. qadimgi rim san`ati va diniy e`tiqodi 3. qadimgi italiya tibbiyoti. 1. qadimgi rim – italiya yozuvi va kitoblari. qadiragi rim – italiya o`ziga xos madaniyat yaratib jahon madaniyati xazinasiga katta hissa qo`shgan mamlakatdir. u madaniyat qo`shni yunon va sharq xalqlari madaniyatidan bahramand bo`lgan holda vujudga kelgan. italiya madaniyatining ildizlari uzoq o`tmishga borib taqaladi. yozuv moddiy madaniyatning bir turi bo`lib, u lotin va etrusklar madaniyatining bevosita davomi hisoblanadi. etrusk, osk va lotin yozuvlari miloddan avvalgi viii–vii asrlarda yaratilgan edi. bu yozuvlar tosh, sopol, teri va boshqa narsalarga yozilgan. ammo qadimgi rim yozuvlari ancha murakkab bo`lib,...

DOC format, 51.5 KB. To download "qadimgi rim – italiya madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi rim – italiya madaniyati DOC Free download Telegram