biriktiruvchi to`qima

DOCX 50 pages 3.1 MB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type DOCX

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

biriktiruvchi to`qima. qon va limfa. asl biriktiruvchi to`qimalar reja 1. qon va limfa to`qimalar haqida tushuncha 2. biriktiruvchi to`qimalar haqida tushuncha 3. asl biriktiruvchi to`qimalar haqida tushuncha ichki muhit to‘qimalari: mezenximadan hosil bo‘lib, tayaich-trofik vazifani bajaruvchi, lekin tuzilishi bilan farqlanuvchi to‘qimalar ichki muhit to‘qimalari (tayanch-trofik, biriktiruvchi to‘qima) nomi bilan ifodalanadi. bu to‘qima tarkibiga qon, limfa, asl biriktiruvchi to‘qimalar, tog‘ay va suyak to‘qimasi kiradi.ko‘p eksperimental izlanishlar shuni ko‘rsatdiki, biriktiruvchi to‘qima hujayralari qon hujayralari kabi o‘ziga xos o‘zak hujayradan rivojlanar ekan. asrimizning boshida a. a. maksimov ilgari surgan, ya’ni barcha qon hujayralari va biriktiruvchi to‘qima hujayralari limfotsitlarga o‘xshash hujayralardan rivojlanadi, degan nazariya hozirgi kunda to‘la tasdiqlandi. takomil davrida yuqorida keltirilgan to‘qimalarning hammasi homilaning boshlang‘ich rivojlanish bosqichida hosil bo‘ladigan mezenximadan taraqqiy etadi. mezenxima birlamchi kam differensiallashgan biriktiruvchi to‘qimadir. u mezodermadan ko‘chib, homila varaqlari orasida va o‘q organlar atrofida joylashib, hujayralar hosil qiladi. mezenximaning hosil bo‘lishida qisman ektodermadan ko‘chgan hujayralar ham ishtirok etadi. mezenxima …

2 / 50

ar bilan ta’minlagani uchun ularni trofik to‘qimalar deb ataladi. shu to‘qimalar organizmga tushgan mikroblar va yot oqsillar bilan kurashda asosiy o‘rin tutadi. qon va biriktiruvchi to‘qima ma’lum hujayralari fagotsitoz qilish va antitelolar hosil qilish qobiliyatiga ega. ichki muhit to‘qimasining boshqa turlari esa ko‘proq mexanik vazifani bajaradi. ular suyak, tog‘ay va zich biriktiruvchi to‘qimalardir. ichki muhit to‘qimasi hujayralari epiteliy to‘qimasidan farqli ravishda nopolyar hujayralardir.shunday qilib, ichki muhit to‘qimasi mezenximadan rivojlanib, organizm ichida joylashadi, trofik, himoya va tayanch vazifalarni bajaradi. qon: qon, limfa va to‘qima suyuqligi bilan birlikda organizmning ichki muhitini tashkil qiluvchi to‘qimadir. qon harakatchan muhit bo‘lib, o‘z tarkibini doimo o‘zgargirib turadi. qon tarkibining o‘zgarishi tartibsiz bo‘lmay, balki organizmning ma’lum funksional holatiga mos ravishda yuz beradi.qon tarkibining organizm funksional holati bilan o‘zaro bog‘liqligi meditsina praktikasida katta ahamiyatga ega, chunki ko‘p hollarda qondagi o‘zgarishlar ikkilamchi bo‘lib, turli organlar fiziologik vazifasining buzilishi tufayli kelib chiqadi.i. a. kassirskiy iborasi bilan aytganda, «qon–organizmning oynasi bo‘lib, …

3 / 50

r xil oziq moddalarni to‘qimalarga yetkazib beradi; 2) himoya vazifasi – asosan oq qon tanachalari tomonidan bajariladi va organizmga tushgan mikroblar, zaharli, begona zarrachalarni fagotsitoz qilish (yutish va yemirish) dan iborat bo‘ladi. qon tarkibida maxsus oqsil moddalar – antitelolar bor bo‘lib, ular o‘z navbatida organizmga tushgan begona oqsillar, mikroblarga (antigenlarga) javoban ishlab chiqariladi. antitelolarning asosiy roli ko‘rsatib o‘tilgan antigenlarni zararsizlantirish (neytrallash) hisoblanadi; 3) gomeostatik (gomeostaz – organizm ichki muhitining doimiyligini ta’minlash demakdir) vazifasi – qon orqali har xil organ va sistemalarning fiziologik faoliyatini bajarishda ishtirok etuvchi gormonlar va turli xil moddalar tashiladi. o‘z ximiyaviy tarkibining muayyanligi tufayli qon organizmda fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlarning doimiyligini, chunonchi, tana haroratining, osmotik bosimning va organizmda kislota-asos tengligining doimiyligini ta’minlab turadi.qon plazmasi. rangsiz, tiniq suyuqlik bo‘lib, 90–92% suvdan va 8–10%. quruq moddadan iborat. quruq moddaning 5,5–8% oqsillar bo‘lib, 2–3,5% ni esa organik va mineral birikmalar hosil kiladi. qon oqsillaridan eng muhimlari albumin (4,5–5,5%), globulin (1,2–2,5%) va fibrinogendir …

4 / 50

uvlar bo‘ladi. plazmaning muhiti (ph) neytral bo‘lib, fiziologik sharoitlarda 7,37–7,45 ga teng. uning doimiyligi bufer sistemalar tufayli saqlanadi.qonning shaklli elementlari. qon shaklli elementlari qatoriga qizil qon tanachalari – eritrotsitlar, oq qon tanachalari – leykotsitlar va qon plasginkalari – trombotsitlar kiradi (23-rasm). eritrotsitlar. odamda va boshqa sut emizuvchi hayvonlarda eritrotsitlar yuqori darajada differensiallashgan elementlar bo‘lib, ularda yadro va hujayra organoidlari bo‘lmaydi. tuban umurtqalilar va qushlarda eritrotsitlar zichlashgan yadro va mikronaychalar saqlaydi.eritrotsitlar eng ko‘p sonli qon hujayralari hisoblanadi. sog‘lom erkaklarda ularning soni 1 mm2 qon da 4,0–5,5 mln, ayollarda esa 4,0–5,0 mln ga tengdir. voyaga yetgan odamda o‘rtacha 25 trillionga yaqin eritrotsitlar bo‘ladi. eritrotsitlar soni yoshga va fiziologik holatlarga qarab o‘zgarishi mumkin. masalan, chaqaloqlarda va 60 yoshdan oshgan kishilarda eritrotsitlar soni 6–6,5 mln ga yetishi mumkin. siyraklashgan atmosferada, kuchli jismoniy mehnat paytida ham eritrotsitlarning soni ortishi mumkin. eritrotsitlar sonining turg‘un ko‘payib ketishi politsitemiya deyiladi va qon sistemasi kasalliklarida uchraydi. eritrotsitlar sonining kamayib …

5 / 50

shakli muhim diagnostik ahamiyatga ega. qonda noto‘g‘ri shaklli – urchuqsimon, noksimon, eritrotsitlarning paydo bo‘lishi poykilotsitoz (yunon. poykilos – har xil) deb atalib, ba’zi bir patologik hollarda uchraydi. eritrotsitlarning o‘rtacha diametri soglom odamlarda 7,2 mkm (7,1–8,0 mkm) bo‘lib, bunday eritrotsitlar normotsitlar, 6 mkm dan kichiklari mikrotsitlar, 9 mkm dan yiriklari esa makrotsitlar deb yuritiladi. qon eritrotsitlarining doimiy kattaligi o‘zgarib, ularning normadagidan katta yoki kichik bo‘lishiga anizotsitoz deyiladi. eritrotsitlarning o‘rtacha hajmi taxminan 88 mkm3 ga, yuzasi esa 125 mkm2 ga teng. tirik eritrotsitlar sarg‘ish-yashil rangga ega bo‘lib, eritrotsitlarning qalin qatlami qon uchun xarakterli bo‘lgan qizil rangni beradi. yangi tayyorlangan qon surtmalarida eritrotsitlar o‘zlarining yon yuzalari bilan yopishib «tanga ustunchalari» deb nomlangan tuzilmalarni hosil qilishi mumkin. romanovskiy usuli bilan bo‘yalganda eritrotsitlar kislotali bo‘yoqlar (masalan, eozin) bilan, ya’ni oksifil bo‘yaladi. eritrotsitlarning taxminan 2–3 foizi esa ham kislotali, ham ishqoriy bo‘yoqlar bilan bo‘yalish xususiyatiga ega. agar eritrotsitlarni hali tirik vaqtida (supravital) brilliant krezil ko‘k yoki …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biriktiruvchi to`qima"

biriktiruvchi to`qima. qon va limfa. asl biriktiruvchi to`qimalar reja 1. qon va limfa to`qimalar haqida tushuncha 2. biriktiruvchi to`qimalar haqida tushuncha 3. asl biriktiruvchi to`qimalar haqida tushuncha ichki muhit to‘qimalari: mezenximadan hosil bo‘lib, tayaich-trofik vazifani bajaruvchi, lekin tuzilishi bilan farqlanuvchi to‘qimalar ichki muhit to‘qimalari (tayanch-trofik, biriktiruvchi to‘qima) nomi bilan ifodalanadi. bu to‘qima tarkibiga qon, limfa, asl biriktiruvchi to‘qimalar, tog‘ay va suyak to‘qimasi kiradi.ko‘p eksperimental izlanishlar shuni ko‘rsatdiki, biriktiruvchi to‘qima hujayralari qon hujayralari kabi o‘ziga xos o‘zak hujayradan rivojlanar ekan. asrimizning boshida a. a. maksimov ilgari surgan, ya’ni barcha qon hujayralari va biriktiruvchi to‘qima hujayralari limfots...

This file contains 50 pages in DOCX format (3.1 MB). To download "biriktiruvchi to`qima", click the Telegram button on the left.

Tags: biriktiruvchi to`qima DOCX 50 pages Free download Telegram