surunkali buyrak yetishmovchiligi

PPT 43 pages 194.0 KB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 194.0 KB

File type PPT

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

powerpoint presentation surunkali buyrak yetishmovchiligi ta’rifi surunkali buyrak yetishmovchiligi (sbye) – asta-sekin rivojlanadigan, qaytarish mumkin bo’lmaydigan patalogik jarayon bo’lib, nefronlar miqdorining va faoliyatining keskin kamayishi bilan ifodalanadigan patalogik simptomakompleks. u buyrak kalavachalarining sekretor va kanalchalarining ekskretor faoliyati, gomeostaz, kislota-ishqor muvozanati, hamda hamma organ va sistemalar faoliyatining buzilishiga olib keladi tarqalishi sbye bilan iztirob chekadigan bemorlar soni tahminan 1mln aholi soniga 200-250 nafari to’g’ri keladi, ulardan 70-80 nafar bemor har yili vafot etadi. buyrakning og’ir zararlanishi ayollarda 40 yoshgacha, erkaklarda 40 yoshdan so’ng kuzatiladi etiologiyasi a) prerenal (buyrak oldi) omillar: yurak va tomir kasalliklari - buyrak arteriyalari stenozi, trombozi, pastki kovak venasi trombozi, o’ng qorincha yetishmovchiligi, gipertoniya kasalligi. b) renal (buyrak) omillar: surunkali glomerulonefrit, pielonefrit, sistem kasalliklar (sistemli qizil bo’richa, sklerodermiya, dermatomiozit), sistemli vaskulitlar (tugunli periarteriit, shenleyn-genoh pupurasi gemorragik vaskulit; endokrin va modda almashinuvi buzilishi, (qandli diabet, giperparatireoz, podagra, amiloidoz) v) postrenal (buyrak orti) omillar: siydik chiqarish yo’llarining obstruktsiyasi (tosh, o’sma, …

2 / 43

ilishi va organizmda azot modda almashinuvi mahsulotlarining tutilishi-siydikchil, kreatinin, fenol, siydik kislotasi, indollar markaziy nerv sistemasi va boshqa organlar, sistemalarga toksik ta’sir ko’rsatadi. ohirgi yillar ma’lumotiga ko’ra organizmda siydikchil va kreatinin tutilishi sbye rivojlanishining klinik ko’rinishida ozgina rol o’ynaydi. hozirgi vaqtda «uremik toksin» sifatida oqsil metabolizmi mahsulotlaridan guanidin va uning hosilalari (metilguanidin, dimetilguanidin, guanidin yantar kislotasi, guanidin sirka kislotasi, poliaminlar, miogenozital katta ahamiyatga ega patogenezi (davomi) suv muvozanatining buzilishi sbye rivojlanishida yetakchi o’rinni egallaydi. mazkur buzilishlar mehanizmi buyrak miya qavatining anatomik shikastlanishini, saqlanib qolgan nefronlarda osmotik bosim rivojlanishini o’z ichiga oladi. saqlanib qolgan nefronlar normal nefronlarga nisbatan yuqori osmatik yuklama sharoitida faoliyatlarini bajaradilar va bir daqiqada ko’pgina erigan moddalarni chiqarib tashlashga harakat qiladilar. shu sababli sbye ning ilk bosqichidayoq buyrakning siydikni kontsentratsyalash (yig’ish – to’plash) qobilyati buziladi, poliuriya rivojlanadi, siydik chiqarilishining normal ritmi yo’qoladi, nikturiya vujudga keladi. siydikning nisbiy zichligi asta-sekin pasayadi, izostenuriya rivojlanadi, so’ngra gipostenuriya sodir bo’ladi patogenezi (davomi) …

3 / 43

atijasida siydik bilan bikarbonatlarning yakkol yo’qolishi; v) kalavacha filtratsiyasini pasayishi patogenezi (davomi) gormonal buzilishlar. buyrak gormonlar gomeostazini quvvatlashda ya’ni gormonlar ta’sirida organizm o’z ichki muhiti tarkibini bir hilda saqlab turishida gormonlar metabolizmi faol ishtirok etadi. bundan tashqari, buyrakda qon aylanishini stimullaydigan (kuchaytiradigan) eritropoetin gormoni va arteriya bosimini boshqarishda ishtirok etadigan renin sintezlanadi. ko’pgina sbye ni bemorlarda karbon suv (uglevod) modda almashinuvi buzilgan, bu holat giperglikemiya, glyukozaga tolerantlikni sezuvchanligiga buzilishi, aksariyat giperinsulinemiya, glyukoneogenez bilan ifodalanadi patogenezi (davomi) sbye da anemiya rivojlanishi quyidagi omillar ta’sirida vujudga keladi: a) eritropoetin mahsulotining kamayishi suyak iligida eritrotsitlarning qon ishlab chiqarishiga va faol unumdorligining pasayishiga olib keladi. b) eritropoez ingibitori vujudga kelishining ko’payishi (tahmin qilinishiga ko’ra u taloqda ishlab chiqariladi) ilikning eritroidli o’sishini pasaytiradi. v) ilikning funktsional sifatsizligi, gohida uning gipo va aplaziyasi. g) eritrotsitlar gemolizining kuchayishi shu qatorda ilikda ularning hayot muddatini qisqarishi patogenezi (davomi) d) «uremik toksinlarning» ta’siri eritrotsitlar yashash davrini kamaytiradi. e) uremik …

4 / 43

zlashgan kalavacha va kanalchalarning gipertrofirlangan kalavachalar va kengaygan kanalchalar bilan birga qo’shilishi (uyg’unlashishi) harakterli sbye da buyrak kalavachalari soni sog’lom odamlarga nisbatan (2 mln) 200-400 mingacha kamayadi. buyrakning oraliq to’qimasi kattalashadi, biriktiruvchi to’qimaning o’sishi va chandiq hosil bo’lishi kuzatiladi klinik ko’rinishi sbye ga holatning og’irlashishi va remissiya davrlari bilan sekin jadallashuvli kechishi harakterli. sbye kechishining qaytalanishini va og’irlashishini sodir qiluvchi sabablar: buyrakdagi asosiy patalogik jarayonning (glomerulonefrit, pielonefrit va boshqalarning) qaytalanishi, interkurrent infektsiya (gripp, otit, pnevmoniya, angina, holetsistit va boshqalar), ovqat toksikoinfektsiyasi, hirurgik muolajalar, gemotransfuzion reaktsiyalar klinik ko’rinishi (davomi) sbye ning boshlang’ich davrida klinik ko’rinish asosiy kasallik bilan ifodalanadi, bundan tashqari bemorlar umumiy behollikka, tez charchashlikka, ish qobilyatining pasayishiga, uyquchanlik, ishtaha pasayishiga, befarqlikka shikoyat qiladilar. sbye ning erta belgisiga yana poliuriya va nikturiya, hamda anemiya kiradi. sbye jadallashganda klinik ko’rinishi ravshanlashadi, organizmning hamma a’zolarida o’zgarishlar vujudga keladi astenik sindrom bemorlarni darmonsizlik, tez charchashlik, bo’shashish, ish qobiliyatining chegaralanishi, keyinchalik yo’qolishi bezovta qiladi. …

5 / 43

y kaheksiya harakterli me’da-ichak sindromi sbye ga harakterli bo’lib, intoktsikatsiya va hazm a’zolar shikastlanishi natijasida sodir bo’ladi. me’da-ichak sindromi belgilari quyidagilardan iborat: og’iz qurishi va tahiri, og’izda metal ta’mli nohush sezgi, ishtaha yo’qolishi, ko’ngil aynishi va qusish (ovqat iste'moliga bog’liq bo’lmagan), ovqatlangandan so’ng epigastral sohasida og’irlik va og’riq sezgisi, (“uremik gastrit”), ich kyetishi ( “uremik enterokolit”), giperatsid ( me’da shirasi kislotaligini ko’payishi) bo’lishi mumkin(buyrakda gastrin buzilishining pasayishi hisobiga ) keyinchalik odatda kamayadi. sbyening kechki bosqichlarida me’da-ichakdan qon kyetishi, stomatit, parotit, ifodalangan enterokolit, pankreatit, jigar faoliyati buzilishi bo’lishi mumkin. ba’zi bemorlarda tashnalik va og’ir hiqichoq tutishi kuzatiladi. yurak-tomir sindromi sbye bilan hastalangan bemorlarda doimiy ravishda kuzatiladi. hamma bemorlarda arterial gipertenziyasi aniqlanadi va bosh og’rig’i, yurak sohasida og’riq, ko’z nurining pasayishi yoki hatto yo’qolishi (retinopatiya rivojlanishi, ko’z tubiga qon quyilishi, shish, gohida to’r parda ko’chishi), chap qorincha gipertrofiyasi va dilyatatsiyasi aniqlanadi. sbyening terminal bosqichida quruq fibrinozli yoki ekssudatli perikardit rivojlanadi. ekgda chap …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "surunkali buyrak yetishmovchiligi"

powerpoint presentation surunkali buyrak yetishmovchiligi ta’rifi surunkali buyrak yetishmovchiligi (sbye) – asta-sekin rivojlanadigan, qaytarish mumkin bo’lmaydigan patalogik jarayon bo’lib, nefronlar miqdorining va faoliyatining keskin kamayishi bilan ifodalanadigan patalogik simptomakompleks. u buyrak kalavachalarining sekretor va kanalchalarining ekskretor faoliyati, gomeostaz, kislota-ishqor muvozanati, hamda hamma organ va sistemalar faoliyatining buzilishiga olib keladi tarqalishi sbye bilan iztirob chekadigan bemorlar soni tahminan 1mln aholi soniga 200-250 nafari to’g’ri keladi, ulardan 70-80 nafar bemor har yili vafot etadi. buyrakning og’ir zararlanishi ayollarda 40 yoshgacha, erkaklarda 40 yoshdan so’ng kuzatiladi etiologiyasi a) prerenal (buyrak oldi) omillar: yurak va tomir k...

This file contains 43 pages in PPT format (194.0 KB). To download "surunkali buyrak yetishmovchiligi", click the Telegram button on the left.

Tags: surunkali buyrak yetishmovchili… PPT 43 pages Free download Telegram