evalyutsiyaning xarakatlantiruvchi kuchlari

DOC 7 sahifa 53,5 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 53,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

evalyutsianing xarakatlantiruvchi kuchlari . reja: 1. irsiyat va uzgaruvchanlik. 2. modifikatsion uzgaruvchanlik. 3. kup allellik. tayanch suzlar va iboralar. spora, modifikatsion uzgaruvchanlik, fenotipik uzgaruvchanlik, kombinatsion uzgaruvchanlik, mutatsion uzgaruvchanlik, mutatsiya, makromutatsiya, mikromutatsiya, generativ mutatsiya, vegetativ. yukorida tahkidlanganidek, genetika irsiyat va uzgaruvchanlik konunlarini urganadigan fandir. irsiyat organizmlarning belgi va rivojlanish xususiyatlarini kelgusi buginga berish xossasidir. irsiyat usimlik, xayvonlar va mikroorganizmlarning turi, navi, zotiga xos bulgan keyingi buginlarda saklab kolish vazifasini bajaradi. irsiyat organizmlarning kupayishi va inlividual rivojlanishi bilan chambarchas boglik. jinsiy kupayishda erkak (sperma) va urgochi (tuxum xujayra) jinsiy xujayralarning uruglanishi natijasida yangi avlod vujudga keladi. demak, jinsiy xujayralar bir avloddagi belgi va xususiyatlarning kelgusi buginga berilishida kuprik vazifasini bajaradi. jinssiz (vegetativ) kupayishda yangi avlod bir xujayrali (sporalar) yoki kup xujayrali tukimalardan (novda, barg, piyozbosh, tugunak va xokazolardan) rivojlanadi. bu kupayish usuli esa somatik (tana) xujayralar avlodlar urtasidagi boglanishning moddiy negizi bulib xizmat kiladi. jinsiy kupayishda xam jinssiz kupayishda irsiyatning moddiy negizi …

2 / 7

adir. uzgaruvchanlik xillari. biologiyada irsiy va noirsiy uzgaruvchanlik xillari mahlum. noirsiy uzgaruvchanlik organizm belgilarining uzgarishi bulib, bu zugarish jinsiy kupayishda nasldan-naslga berilmaydi. bunday uzgaruvchanlikni darvin anik uzgaruvchanlik deb atagan edi. xozir u genetikada modifikatsion yoki fenotopik uzgaruvchanlik deyiladi. irsiy uzgaruvchanlik genotip bilan boglik bulganligidan organizmning uzgargan belgi – xususiyatlari nasldan – naslga beriladi. genlarning kombinatsiyasi va rekombinatsiyasidan vujudga keladigan uzgaruvchanlik kombinatsion uzgaruvchanlik deyiladi. genlar kombinatsiyasi va ularning uzaro tahsiri irsiy uzgaruvchanlikni vujudga keltiradi. genlar kombinatsiyasi ikki protsess: 1) meyozda xromosomalarning mustakil tarkalishi va uruglanishda ularning tasodifan kushilishi; 2) xromosomalarning chalkashuvi va genlar rekombinatsiyasi asosida amalga oshadi. kombinatsion uzgaruvchanlikda genlar uzgarmaydi, balki genotipda ularning kushilish va uzaro tahsir mexanizmigina uzgaradi. irsiy uzgaruvchanlikning ikkinchi xili mutatsion uzgaruvchanlik bulib, bunda organizmlarning genotipi uzgaradi. demak, irsiy uzgaruvchanlik organizm genotipining, noirsiy uzgaruvchanlik organizm fenotipining uzgarishidir. ushbu bobda modifikatsion va mutatsion uzgaruvchanlik bilan tanishamiz. modifikatsion uzgaruvchanlik. modifikatsion uzgaruvchanlik organizm fenotipining uzgarishidir. organizm belgi xususiyatlarining rivojlanishi genotipi …

3 / 7

um tovukka bostirilsa, yoki inkubatorga kuyilsagina, undan juja chikadi. urug mahlum kulay temperatura va namlik bulgandagina unadi. masalan, sharoitga karab, belgilarning turlicha uzgarishini kursatuvchi misollar bilan tanishaylik. bir dona kartoshka kuzchalari soniga karab bulaklarga bulinsa va ular issiklik, namlik, yoruglik, tuprok unumdoligi xar xil bulgan erda parvarish kilinsa, genotipi bir bulishiga karamay, ulardan usib chikkan kartoshka usimliklari xar xil buladi. ammo bunday usimliklardan yigib olingan tugunaklar bir sharoitga ekilsa, undan bir xil usimliklar unib chikadi. navruzgul (primula)ning bahzi turi (primula sinensis) 15 - 20( da kizil gullaydi, agar shu usimlik 30 – 35( issik joyga kuchirilsa, guli ok buladi. agar oppok bulib gullab turgan usimlik 15 – 20( issik joyga kuchirilsa, yangi shonalari kizil bulib ochiladi. turli sharoitda turli belgilar uchun moldifikatsion uzgaruvchanlik chegarasi juda xilma-xil buladi. belgining modifikatsion uzgaruvchanlik chegarasi shu belgining reaktsion normasi deyiladi. tashki sharoitning uzgarishi organizmning turli belgilarga bir xil tahsir kursatmaydi. masalan, yaxshi bokish va …

4 / 7

lasining uzayishi va xokazo belgilarning reaktsiya normasi juda katta, sutning egliligi, barglar va kusak rangining reaktsiya normalari ancha kichikdir. birok koramol yungining va guza tolasining rangi doimiy belgi xisoblanadi. katta reaktsiya normasi tabiiy sharoitda turning saklanib kolishi va kupayishi (yahni moslashuvchanlik) uchun muxim axamiyatga ega. modifikatsion uzgaruvchanlik irsiyatga boglik. birok organizmning rivojlanishida tashki sharoit tahsirida xosil bulgan uzgarishlar genotipni uzgartirmaydi va uning reaktsiya normasidan tashkariga chikmaydi. muxit sharoiti kancha xilma-xil bulsa, modifikatsion uzgaruvchanlik shuncha kup buladi. reaktsiya normasi katta bulgan belgilarning uzgaruvchanlik doirasi keng, reaktsiya normasi kichik bulgan belgilarning uzgaruvchanlik doirasi birmuncha tor buladi. genotipning reaktsiya normasi organizm uzgarishi jarayonida namoyon buladi. masalan, navlarga baxo berishda ularning genotip buyicha reaktsiya normasi ularni kulay va nokulay tashki sharoitda parvarish kilish yuli bilan urganiladi. bunda navlarning reaktsiya normasi katta va kichik bulishi mumkin. reaktsiya normasi orkali navlarning (shu jumladan, xayvonlar zotining) kanday tuprok-iklim sharoitiga moslana olishi aniklanadi. tashki sharoit kulay bulganda yukori …

5 / 7

ng individual rivojlanishini boshkarish mumkinligi xakidagi muxim masalani michurin meva daraxtlarida sinab kurdi. u mahlum sharoit yaratib, duragylarni odam uchun foydali tomonga yunaltirish mumkin ekanligini isbotladi. u tashki faktorlar duragay organizmlarning belgi-xususiyatlariga juda katta tahsir kursatishini olib borgan bexisob tajribalarida kuzatdi. rivojlanish uchun tashki muxitdan kulay sharoit topgan belgilar buragaylarda kuprok dominant bulib chikishini anikladi. yangi meva navlarini chikarishda shu konuniyatdan keng foydalandi. darxakikat michurin sovukka chidamli meva navlari chikarishda yumshok iklimga va kattik sovukka moslashgan navlarni chatishtirishdan olingan duragaylarni kattik sovuk sharoitida parvarish kildi, natijada duragaylarda sovukka chidamlilik belgisi dominant bulib chikdi. mustaxkamlash uchun savollar. 1. uzgaruvchanlik deb nimaga aytiladi? 2. biologiyada uzgaruvchanlikning kanday xillari mavjud? 3. modifikatsion uzgaruvchanlik deb nimaga aytiladi? 4. organizm belgi-xususiyatlarining rivojlanishi nimalarga boglik? 5. uzgaruvchanlikning doirasi kachon keng buladi va kachon tor buladi?

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"evalyutsiyaning xarakatlantiruvchi kuchlari" haqida

evalyutsianing xarakatlantiruvchi kuchlari . reja: 1. irsiyat va uzgaruvchanlik. 2. modifikatsion uzgaruvchanlik. 3. kup allellik. tayanch suzlar va iboralar. spora, modifikatsion uzgaruvchanlik, fenotipik uzgaruvchanlik, kombinatsion uzgaruvchanlik, mutatsion uzgaruvchanlik, mutatsiya, makromutatsiya, mikromutatsiya, generativ mutatsiya, vegetativ. yukorida tahkidlanganidek, genetika irsiyat va uzgaruvchanlik konunlarini urganadigan fandir. irsiyat organizmlarning belgi va rivojlanish xususiyatlarini kelgusi buginga berish xossasidir. irsiyat usimlik, xayvonlar va mikroorganizmlarning turi, navi, zotiga xos bulgan keyingi buginlarda saklab kolish vazifasini bajaradi. irsiyat organizmlarning kupayishi va inlividual rivojlanishi bilan chambarchas boglik. jinsiy kupayishda erkak (sperma) va ...

Bu fayl DOC formatida 7 sahifadan iborat (53,5 KB). "evalyutsiyaning xarakatlantiruvchi kuchlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: evalyutsiyaning xarakatlantiruv… DOC 7 sahifa Bepul yuklash Telegram