ikki pallaliylar sinfi (bivalvia)

DOCX 15 pages 1.6 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: malyuskalar tipi ikki pallaliylar sinfi reja kirish asosiy qism 1. malyuskalar tipi 2. ikki pallaliylar sinfining umumiy tavsifi 3. tuzilishi va organizmlar tizimi 4. hayot tarzi va harakatlanishi 5. ko‘payishi, ekologik ahamiyati va turlari xulosa kirish malyuskalar (mollusca) — bu hayvonlar olamining eng keng tarqalgan va xilma-xil tiplaridan biri bo‘lib, ularning vakillari dengiz, sho‘r va chuchuk suv havzalari hamda quruqlikda yashaydi. ushbu tipga kiruvchi organizmlar turli o‘lcham va shakllarda bo‘lishi mumkin, lekin ularning asosiy xususiyati — yumshoq tanaga ega bo‘lishi va ko‘pincha qobiq bilan himoyalanishidir. ikki pallaliylar sinfi (bivalvia) — bu malyuskalar turkumining suv muhitida yashovchi, ikki qismli qobiq bilan qoplangan vakillari. ularning tanasi yonma-yon simmetrik qobiq bilan qoplangan bo‘lib, qobiqning ikki pallasi bir-biriga bog‘langan va mushaklar yordamida ochilib-yopiladi. ikki pallaliylar asosan suv ostida yashovchi filtratorlar bo‘lib, suvni filtrlab oziqlanadi, shuning uchun ular ekotizimda ekologik jihatdan muhim rol o‘ynaydi. ikki pallaliylar sinfi dengiz va chuchuk suv havzalarida keng tarqalgan …

2 / 15

sh, orka chiqaruv va jinsiy teshiklar ham mantiya boʻshligʻiga ochiladi. mantiya tananing orqa tomonida chigʻanoq hosil qiladi. chigʻanoq tanani himoya qilib turadi. harakat organi tananing qorin tomonidan hosil boʻladigan yassi yoki ponasimon yagona oyoqdan iborat. ikkilamchi tana boʻshligʻi gʻovak biriktiruvchi toʻqima bilan toʻlgan; selom va uning qoldigʻi yurakoldi xaltasi (perikardiy)ni va jinsiy bezlar atrofidagi boʻshliqni hosil qiladi. qon aylanish sistemasi tutashmagan; qon tomirlardan. hamda tana boʻshligʻi qoldikdari— lakunlar va sinuslar orqali oqib oʻtadi. yuragi qorincha va boʻlmacha deb ataladigan 2 yoki 4 ta ka-meradan iborat. nafas organlari ktenidiy deb ataladigan jabralardan, quruklikda va koʻpchilik chuchuk suvda yashaydigan mollyuskalarda oʻpkadan iborat. ayirish organi halqali chuvalchanglarnpnt metanefridiylariga oʻxshash tuzilgan bir juft naysimon buyraklardan tashkil topgan. buyragi yurakoldi xaltasidan boshlanib, chiqarish sifoni deb ataladigan mantiya boʻshligʻiga ochiladi. nerv sistemasi koʻpchilik m.da tananing turli qismida joylashgan 3 yoki 5 juft nerv tugunlaridan iborat. tuban tuzilgan m. nerv sistemasi xalqum atrofi nerv halqasi hamda tana …

3 / 15

llyuskalar suv xayvonlari uchun oziqsifatida katta ahamiyatga ega. bir qancha turlari (ustritsalar, kalmarlar, midiyalar, dengiz taroqchalari, tok shilligʻi) isteʼmol qilinadi. marvariddorlardan marvarid olinadi. marvariddorlar, midiyalar maxsus koʻpaytiriladi (qarang akvakultura). quruklikdatarqalgan ayrim m. (tok shilliq qurti, yalangʻoch shilliq) ekinlarni yeb, katta ziyon keltiradi. chuchuk suv shilligʻi jigar qurtining oraliq xoʻjayini hisoblanadi. 1. ikki pallaliylar sinfining umumiy tavsifi ikki pallalilar, plastinkajabralilar (bivalvia, lamel-libranchiat) —mollyuskalar tipining sinfi. tanasining uzunligi bir necha mm dan 1,5 m gacha, vazni 30 kg , baʼzan 200 kg gacha (tridakna), bilaterial simmet-riyali, yon tomondan yassilangan gavda va oyoqdan iborat. boshi boʻlmaydi. koʻpchiligining oyogʻi bitta, ponasimon; tuban tuzilgan turlarida yassi; harakatsiz yopishib yashaydigan turlarining oyogʻi reduksiyaga uchragan (midiyalar, dreyssenalar) yoki yoʻqolib ketgan (ustritsalar). koʻpchilik ikki pallalilar oyogʻidagi bissus bezlari ishlab chiqaradigan bissus iplari yordamida sub-stratga mahkam yopishib olib yashaydi. tanasi mantiya bilan qoplangan. chigʻanogʻi tanasini yon tomondan yopib turuvchi ikkita palladan iborat. chigʻanogʻining ichki tomoni koʻpincha sadaf bilan qoplangan. …

4 / 15

hqi, lichinkasi erkin suzib yuradigan veligir yoki gloxidiy. ayrim turlari tuxumlari va lichinkalarini jabralarida olib yuradi. 20000 ga yaqin turi bor, asosan, dengizlarda tarqalgan. chuchuk suvlarda sadafdorlar, marvariddorlar va baqachanoqlar tarqalgan. suv tubida yashaydi. suvni filtrlovchi detritofaglar, plantofaglar, baʼzi turlari yirtqich. baliqlar va dengiz hayvonlariga oziq boʻladi. ayrim turlari tosh yoki yogʻochni teshish xususiyatiga ega. bir qancha turlari kemalar korpusi va gidrotexnik qurilmalarga katta ziyon keltiradi. goʻshti uchun ovlanadi (midiyalar, ustritsalar). ayrim turlari (marvariddorlar) marvarid olish va goʻsht uchun boqiladi. baʼzi ikki pallalilar suv qushlari parazitlarining oraliq xoʻjayini hisoblanadi. baqachanoqning lichinkasi chuchuk suv baliklari terisida parazitlik qiladi. oʻzbekiston suv hav-zalarida ikki pallalilar mollyuskalarning 52 turi tarqalgan, jumladan, 5 turi endemik boʻlib, oʻzbekiston qizil kitobiga kiritilgan. ikki pallaliylar (bivalvia) — bu malyuskalar turkumiga mansub, asosan suv muhitida yashovchi bir guruh hayvonlar bo‘lib, ularning tanasi yonma-yon simmetrik qobiq bilan qoplangan. qobiqning ikki pallasi bir-biriga bog‘langan bo‘lib, ularni ochish va yopish uchun maxsus …

5 / 15

ho‘r suv osti qumlarida, loyli tubalarda yashaydi; chuchuk suv havzalarida esa ko‘llar, daryolar va ko‘plab oqimlarda uchraydi. shu bilan birga, ikki pallaliylar sinfining ayrim turlari odamlar uchun oziq-ovqat manbai hisoblanadi va baliqchilikda muhim ahamiyatga ega. oziqlanish usuli ikki pallaliylar filtrator organizmlar bo‘lib, suvni filtrlab, undagi plankton, bakteriyalar va organik qoldiqlar bilan oziqlanadi. bu ularni ekologik tizimlarda muhim filtratorlar va suv sifatini saqlashda foydali guruhga aylantiradi. ekologik roli · ekotizimda filtrator vazifasi: suvdagi organik qoldiqlar va planktonlarni filtrlab, suvni tozalashga yordam beradi. · oziq zanjirida roli: ikki pallaliylar ko‘plab dengiz va chuchuk suv hayvonlari uchun oziq manbai hisoblanadi. · biologik indikator: suv havzalarining ekologik holatini baholashda populyatsiyasi va turli turlarining mavjudligi muhim ko‘rsatkich sifatida ishlatiladi. ikki pallaliylar sinfi — suv muhitida yashovchi, qobiq bilan himoyalangan, filtrator hayot tarziga ega malyuskalar guruhidir. ularning morfologiyasi, tarqalishi va oziqlanish xususiyatlari ularni ekologik tizimlarda muhim va o‘rganishga arzigulik organizmlar qatoriga kiritadi. shu bilan birga, ular …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ikki pallaliylar sinfi (bivalvia)"

mavzu: malyuskalar tipi ikki pallaliylar sinfi reja kirish asosiy qism 1. malyuskalar tipi 2. ikki pallaliylar sinfining umumiy tavsifi 3. tuzilishi va organizmlar tizimi 4. hayot tarzi va harakatlanishi 5. ko‘payishi, ekologik ahamiyati va turlari xulosa kirish malyuskalar (mollusca) — bu hayvonlar olamining eng keng tarqalgan va xilma-xil tiplaridan biri bo‘lib, ularning vakillari dengiz, sho‘r va chuchuk suv havzalari hamda quruqlikda yashaydi. ushbu tipga kiruvchi organizmlar turli o‘lcham va shakllarda bo‘lishi mumkin, lekin ularning asosiy xususiyati — yumshoq tanaga ega bo‘lishi va ko‘pincha qobiq bilan himoyalanishidir. ikki pallaliylar sinfi (bivalvia) — bu malyuskalar turkumining suv muhitida yashovchi, ikki qismli qobiq bilan qoplangan vakillari. ularning tanasi yonma-yon simmet...

This file contains 15 pages in DOCX format (1.6 MB). To download "ikki pallaliylar sinfi (bivalvia)", click the Telegram button on the left.

Tags: ikki pallaliylar sinfi (bivalvi… DOCX 15 pages Free download Telegram