poliploidiya va uzok duragaylash

DOCX 3 стр. 23,2 КБ Бесплатная загрузка

3 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 23,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 3

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 3

poliploidiya. uzok duragaylash. reja. 1.poliploidiya tiplari va ularni klassifikatsiyasi. 2.sun'iy poliploidiya olish usullari. 3.turlararo chatishmaslik sabablari va uni engish usullari. 4.uzok duragaylashdan olingan naslda belgilarning shakllanishi. 5.uzok duragaylashning selektsiyada ishlatilishi. 1) xromosomalarning soni va shakli organizmlarning sistematik belgisi xisoblanadi. mitoz va meyoz bulinishlar xujayrada xromosomalar sonining doimiy bir xilda bulishini ta'minlaydi. organizmdagi barcha somatik xujayralar xromosomalarning juft yoki diploid (2n) tuplamiga va jinsiy xujayralar xromosomalarning yakka yoki gaploid (n) tuplamiga ega. xromosomalarning gaploid yigindisi-bu xar juft gomologik xromosomalarning yarimisidir.gaploid xromosomalarda bulgan genlar yigindisi g.vinkler genom deb atashni taklif etdi. birok ba'zi vaktlarda xujayradagi xromosomalar soni uzgaradi. bu uzgarish: 1)mitoz bulinishining anafazasida xromosomalarning kutblarga teng mikdorda tarkalmasligi; 2)xujayra bulinmay yadroning bulinishi; 3)ikki xissa ortgan xromosomalarning bir-biridan ajraolmasligi (endomitoz) sababli yuz beradi. yadroning bulinishida uchraydigan bu gayrikonuniy sabablarning xar birida xam xromosomalar soni uzgargan xujayralar paydo buladi. xromosomalar soni gaploid sondagi xromosomalarning ortishi yoki kamayishi xisobiga uzgaradi. gaploid sondagi xromosomalar sonining bir …

2 / 3

id xromasoma yigindisi bulgan tuxum xujayra normal sperma bilan kushilsa (2nk1nk3n) triploid organizm xosil buladi. poliploidiya yovvoiy va xonaki usimliklar dunyosida keng tarkalgan. kupgina tatkikotchilarning ma'lumolariga kura yukori tabaka yovvoiy usimliklar orasida poliploidiyalar 31,3% dan (sitsiliya orollarida) 85% gacha (pomir toglarida) uchraydi. umuman olganda, xozir yopik uruglik usimliklarning 1/3 kismi poliploiddir. bir turga kiruvchi organizmlarda xromosomalar sonning kupayishiga avtopoliploidiya va xar xil turga kiruvchi organizmlar xromosomalarining kushilishi natijasida olinadigan organizmlarga alloploidiya yoki amfidiploidiya deyiladi. poliploidiya xodisasining yana bir turi geteroploidiya (aneuploidiya yoki polisomiya) bulib, bunday organizmlarda xromosomalar gaploid sondagiga nisbatan ortishi yoki kamayishi (2nk1, 2n-1, 2n-2 va xokazo) mumkin. geteroploidiya xujayraning bulinishida xromosomalarning yukolishi,notugri taksimlanishi yoki kutblarga tarkalmasligi natijasida vujudga keladi.bu xodisa somatik va jinsiy xujayralarda ruy berishi mumkin.2nk1 xromosoma yigindisi bulgan organizm trisomik, 2n-1 monosomik, 2nk2 tetrosomik, 2n-2 nullisomik deyiladi. geteroploidiya tufayli galla usimliklarida bir usimlikning xromosomasini ikkinchi usimlik xromosomasi bilan almashtirish mumkin buladi.bu xodisa,ayniksa odamda ancha yaxshi urganilgan. …

3 / 3

kuchli sovuk, ionlashtiruvchi nurlar,usimlik tukimalariga mexanik ta'surot va ximiyaviy moddalarning ta'siri kiradi. ximiyaviy faktorlarda bu jarayonga kolxitsin alkaloidi katta ta'sir kursatishi aniklangan. kolxitsin yordamida poliploid usimliklar yaratish mumkinligini 1937 yilda bleksli va eyveri aniklagan. bundan tashkari atsenoften, xloralgidrat, xloroform, geteroauksin kabi moddalar xam kullaniladi. shunday kilib, usimlik orasida sun'iy poliploidlar olish mumkin. xozirgi vaktda triploid kand lavlagi, tetroploid paxta va javdar, tetroploid kartoshka keng mikyosda rayonlashtirilgan. demak, poliploidiya usimliklar evolyutsiyasi va selektsiya uchun material yaratib beradi. poliploidiya xayvonlar evolyutsiyasida kam axamiyatga ega. chunki poliploidiya asosan jinssiz yoki partenogenetik yul bilan kupayuvchi organizmlarda uchraydi. jinsiy kupayuvchi organizmlarda bu xodisa juda kam uchraydi. chunki ota yoki ona organizmda diploid xromosomalar bulgan jinsiy gameta etilganda xam u ikkinchi giploid tuplamli gameta bilan kushilib naslsiz triploid organizm xosil kiladi va turgun bulmaydi. tetraplloid umuman xosil bulmaydi. b.l.astaurov urgochi tetraploid pilla kurtini boshka turdagi diploid erkak kurti bilan chatishtirib allogeksaploidlar oldi. shu urgochi kurtlarni boshka …

4 / 3

g xosil bulish xodisalari ma'lum. birok tabiiy duragaylar juda oz vujudga keladi. ilgari uzok formalarni duragaylashdan xachir (ot bilan eshakdan) duragay tuya va uy parrandalari chikarishda keng foydalanilgan. uzok formalarni duragaylashdan xujalikda kimmatli belgilargi ega bulgan usimlik duragaylari xam olingan.uzok formalarni duragaylashning ilmiy asoschisi rossiya akademiyasining akademigi yozef gotlib kelreyterdir.u 1761 yilda moxarka va tamakini chatishtirishdan olingan moxarkaga uxshash birinchi bugin duragaylarini ota sifatida olingan tamaki bilan bir necha marta chatishtirib (bekkross),boshlangich tamaki formasini kayta tiklaydi. kelreyter uz tajribalarida genetika uchun muxum axamiyatga ega bulgan xodisalarini: 1) usimliklarda jinsiy xujayralarning bulinishini; 2) usimliklarning birinchi buginida xayotchanlik (geterozis) ning vujudga kelishining,ya'ni f1 duragayining ota-ona organizmlaridan tez usib rivojlanishi va serxosil buliishi; 3) duragay usimliklarda boshlangich formalarni kayta tiklash mumkinligini; 4) duragaylar avlodining xar xil bulishini (ya'ni ajralish xodisasini); 5) retsiprok (chatishtiriladigan formalardan birining bir gal ona, ikkinchi gal ota sifatida ishtirok etishi retsiprok chatishtirish deyiladi) chatishtirishdan olingan duragaylarning bir-biridan fark kilishini …

5 / 3

,ya'ni ota-ona turlarga uxshash usimliklardan tashkari,oralik kurinishida bulgan va yangi formalar xosil bulishi kuzatiladi. bu xodisa genetik jixatidan uzok bulgan turlar va avlodlarni chatishtirish selektsiya uchun nakadar axamiyatli ekanligini kursatadi. 4) uzok formalarni chatishtirishda olingan duragaylar kisman yoki butunlay nasl bermasligi bilan xarakterlanadi. chatishtiriladigan turlar va avlodlar sistematik jixatdan bir-biridan kancha uzok bulsa, duragaylarning naslsizligi shuncha kuchli buladi. uzok formalar duragayida fakat genetik sabablar tufayli emas, balki tashki va ichki nokulay sharoit ta'sirida xam meyoz protsessi buziladi. i.v.michurin botanik jixatdan uzok bulgan formalarni chatishtirishdan olingan duragaylarning naslsizligiga barxam berish uchun bir kancha usullar ishlab chikdi. bular: parvarish kilish, mentor va duragayni ota yoki ona usimlik bilan kayta chatishtirish (bekkross) usullaridir. xozirgi vaktda uzok formalar duragayining nasl beradigan kilishning birdan-bir yuli amfidiploidiya yoki allopoliploidiya xodisasidan foydalanishdir. alloploiploidiya xar xil turlarni chatishtirganda ularning genomlarining kushilishi asosida vujudga keladi,masalan, turlararo duragayda a va v genomlar kushilib, amfigaploid av, duragayning genomlari ikkiga ortsa, aavv-amfidiploid …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 3 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "poliploidiya va uzok duragaylash"

poliploidiya. uzok duragaylash. reja. 1.poliploidiya tiplari va ularni klassifikatsiyasi. 2.sun'iy poliploidiya olish usullari. 3.turlararo chatishmaslik sabablari va uni engish usullari. 4.uzok duragaylashdan olingan naslda belgilarning shakllanishi. 5.uzok duragaylashning selektsiyada ishlatilishi. 1) xromosomalarning soni va shakli organizmlarning sistematik belgisi xisoblanadi. mitoz va meyoz bulinishlar xujayrada xromosomalar sonining doimiy bir xilda bulishini ta'minlaydi. organizmdagi barcha somatik xujayralar xromosomalarning juft yoki diploid (2n) tuplamiga va jinsiy xujayralar xromosomalarning yakka yoki gaploid (n) tuplamiga ega. xromosomalarning gaploid yigindisi-bu xar juft gomologik xromosomalarning yarimisidir.gaploid xromosomalarda bulgan genlar yigindisi g.vinkler genom de...

Этот файл содержит 3 стр. в формате DOCX (23,2 КБ). Чтобы скачать "poliploidiya va uzok duragaylash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: poliploidiya va uzok duragaylash DOCX 3 стр. Бесплатная загрузка Telegram