yallig'lanishga qarshi vositalar

PPTX 31 pages 721.7 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 721.7 KB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

yallig'lanishga qarshi vositalar yallig'lanish – har xil endogen va ekzogen ta'sirotlarga nisbatan orga-nizmning universal javob reaktsiya-sidir. u mahalliy (chegaralangan) va umumiy (keng tarqalgan) bo'ladi. yuqori darajadagi yallig'lanishda ko'pchilik a'zo va to'qimalarning funktsiyasi buziladi va ularning etishmovchiligi yuzaga chiqadi (kuyish kasalligi, peritonit, revmatizm va boshqalar). shu tufayli etiotrop davolash bilan bir qatorda yallig'lanishga qarshi vosita-larni ham qo'llashga zarurat tug'iladi. ho-zirgi paytda yallig'lanishga qarshi vosita-lar ko'pchilik kasalliklar hamda patolo-gik holatlarda farmakoterapiyaning aso-siy komponenti bo'lib hisoblanadi. yallig'lanishga qarshi vositalar kimyoviy tuzilishi bo'yicha steroid va nosteroid guruhlarga bo'linadi. yalliglanishga karshi vositalar steroid tuzilishli vositalar: glyukokortikoidlar nosteroid tuzilishli vositalar: - tsiklooksigenaza faolligini tanlamasdan susaytiruvchilar (tsog 1 + tsog 2) - tsiklooksigenaza faolligini tanlab susay- tiruvchilar (tsog 2) yallig'lanishga qarshi faollikka ega bo'lgan nosteroid vositalarga tsiklooksi-genaza faolligini bloklash va natijada prostanoidlar (prostatsiklin hamda trom-boksan) biosintezini susaytirish xususi-yatiga ega bo'lgan vositalar kiradi. keyingi yillarda tsiklooksigenazaning ikkita turi borligi aniqlandi: tsog-1 va tsog-2. tsog-1 odatda sog'lom organizmda ishlab …

2 / 31

bo'lish maqsadga muvofiq bo'ladi: i. tsiklooksigenaza-1 va -2 ni (tsog-1+ tsog-2) tanlamasdan susaytiruvchi vositalar: salitsilat kislotasi unumlari - atsetilsalitsilat kislotasi 2. antranil kislota unumlari - mefenam kislotasi, flufenam kislotasi 3. pirozolon unumlari - amidopirin, butadion 4. indolsirka kislotasi unumlari - indometatsin 5. fenil sirka kislotasi unumlari - diklofenak-natriy 6. fenil propion kislotasi unumlari - ibuprofen 7. naftilpropion kislotasi unumlari - naproksen 8. oksikamlar - piroksikam ii. tsiklooksigenaza-2 ni (tsog-2) tanlab susaytiruvchi vositalar: - tselekoksib, lornoksikam, meloksikam ko'pchilik yaqnv ning analgetik va isitma tushiruvchi ta'sirlari negizida ularning tsiklooksigenaza fermentini susaytirish qobiliyati yotadi, bunda ara-xidon kislotasidan tsiklik endoperok-sidlarning hosil bo'lishi kamayadi. nati-jada yallig'lanish, og'riq va isitmalashni yuzaga keltiruvchi pg sintezlanmaydi. pg sintezining kamayishi bir vaqtning o'zi-da giperemiya va shishni ham bartaraf etadi. salitsilat lar nonarkotik analgetiklarga xos bo'lgan uchala xususiyat bilan birga boshqa sistema va a'zolarga ham ta'sir ko'rsatadilar. jumladan, nafas markaziga bevosita qo'zg'atuvchi ta'siri va karbonat angidrid hosil bo'lishining ortishi hisobiga …

3 / 31

mbotsitlar miq-dorini kamaytiradi. atsetilsalitsilat kislota-si tromboksan biosintezini bloklab, trombo-tsitlar agregatsiyasini susaytiradi. bunday xusu-siyat natriy salitsilatda yo'q. salitsilatlar katta dozada gipotalamusni qo'zg'atishi hisobiga aktgning ajralishini va glyukokortikoidlarning qondagi miqdorini oshiradi. ular oqsil, yog' kislotalari va aminokislotalarning parchalanishini kuchayti-radi hamda sintezini susaytiradi. qandli diabetda giperglikemiyaning pasayishiga yordam beradi. salitsilatlar miy dan yaxshi so'riladi, to'qima to'siqlaridan yaxshi o'tadi. so'rilgan salitsilatlarning 50-55 % i oqsillar bilan birikadi. ular jigarda konyugatlar hosil qilib, peshob tarkibida o'zgarmagan qismi bilan birgalikda ajraladi. t1|2=10-12 soat. ko'rsatma: revmatizm; o'tkir va surunkali revma-toid kasalliklar; nevralgiya, mialgiya va artrit-larda og'riqsizlantirish hamda isitma tushirish maqsadida nojo'ya ta'sirlari: ko'ngil aynish, qayt qilish, me'dada yara hosil bo'lishi, quloq shang'illashi, al-lergik reaktsiyalar, ayrim hollarda idiosinkraziya o'tkir zaharlanish: bosh og'rig'i, quloq shang'il-lashi, ruhiy buzilishlar, ko'rishning buzilishi, ko'ngil aynish, qayt qilish, respirator alkaloz, gipokaliemiya, to'qimalar degidratatsiyasi, tana haroratining ortishi. surunkali zaharlanish: – salitsilizm, yuqorida-gilardan tashqari gemorragiyalar, terida toshmalar metilsalitsilat – rangsiz o'ziga xos aromatik hidli suyuqlik, suvda …

4 / 31

sa butadionda ko'proq. butadion urat kislotasining buyraklardagi reab-sorbtsiyasini pasaytirishi hisobiga uning ajrali-shini kuchaytiradi. amidopirin suvda kam eriydi (4%), analgin yaxshi eriydi (50%). pirazolon unumlari miy dan to'liq va yaxshi so'riladi. ulardan eng davomli ta'sir etuvchisi butadion, keyin amidopirin; analgin ularga nisbatan qisqa ta'sirga ega. butadion qon oqsillari bilan yaxshi bog'lanadi. pirazolon unumlari asosan analge-tik (analgin, amidopirin) sifatida bosh, tish og'rig'ida, nevralgiya, mialgiyada qo'llaniladi. yallig'lanishga qarshi vosita sifatida butadion poliartritda, o'tkir podagra va boshqalarda qo'llaniladi. nojo'ya ta'sirlari: amidopirin, analgin agra-nulotsitozga va og'ir hollarda o'limga olib kelishi mumkin. butadion 50% bemorlarda dispeptik o'zgarish-larga olib keladi (ko'ngil aynish, qusish, qon ketish, me'da va ichakda yara hosil bo'lishi). - shishlarning paydo bo'lishi (natriy ionlarining reabsorbtsiyasini oshiradi). - allergik reaktsiyalar, agranulotsitoz, aplastik anemiya, jigarning jarohatlanishi. me'da-yara kasalligida, yurak-tomir etishmasligida, jigar xastaligida butadion ishlatmaydi. mefenam kislotasi: yallig'lanishga qarshi, og'riqsizlantirish va isitma tushirish ta'siri bo'yicha salitsilatlardan kuchli. og'riqsizlantirish ta'siri butadionnikiday. ta'sir mexanizimi tsog 1 va 2 ning …

5 / 31

itda berish mumkin emas. flumefenam kislotasi: mefenam kislotasi-nikiga o'xshash fd ga ega. indometatsin: yallig'lanishga qarshi nosteroid vositalarning eng faoli hisoblanadi. u pg bio-sintezining kuchli ingibitoridir. kuchli og'riq-sizlantiruvchi va o'rtacha isitma tushirish xossa-siga ega. miy dan yaxshi so'riladi. qon zardobida-gi oqsillar bilan birikadi. t1/2=48 soat. uning asosiy qismi jigarda parchalanib, o't va peshob tarkibida ajraladi. zaharliligi yuqoriligi sababli u og'riqsizlantiruvchi va isitma tushiruv-chi vosita sifatida keng qo'llanilmaydi. qo'llashga ko'rsatmalar: revmokardit, revmatizm, poliartrit, osteoartrit, bexterev xastaligi, podag-ra, bursit, tromboflebit, glomerulonefrit va bosh-qa yallig'lanishlarda. nojo'ya ta'sirlari: dispepsiya (ovqatdan keyin sut bilan ichish lozim), qorinda og'riqlar bo'lishi, me'da va 12 barmoq ichak yara kasalligi, miy dan qon ketishi, allergik reaktsiyalar, ruhiy o'zgarish-lar, gallyutsinatsiyalar, ko'rishning buzilishi, aplas-tik anemiya, leykopeniya. qo'llash mumkin emas: me'da va 12 barmoq ichak yara kasalligida, homiladorlikda, emizuvchi ayollarda, ruhiy xastaliklarda, parkinsonizmda, tutqanoqda. diklofenak-natriy (voltaren, ortofen):-yallig'-lanishga qarshi eng faol preparat hisoblanadi. kuchli og'riqsizlantiruvchi va isitma tushiruvchi ta'sirga ega. miydan yaxshi so'riladi. oqsillar …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yallig'lanishga qarshi vositalar"

yallig'lanishga qarshi vositalar yallig'lanish – har xil endogen va ekzogen ta'sirotlarga nisbatan orga-nizmning universal javob reaktsiya-sidir. u mahalliy (chegaralangan) va umumiy (keng tarqalgan) bo'ladi. yuqori darajadagi yallig'lanishda ko'pchilik a'zo va to'qimalarning funktsiyasi buziladi va ularning etishmovchiligi yuzaga chiqadi (kuyish kasalligi, peritonit, revmatizm va boshqalar). shu tufayli etiotrop davolash bilan bir qatorda yallig'lanishga qarshi vosita-larni ham qo'llashga zarurat tug'iladi. ho-zirgi paytda yallig'lanishga qarshi vosita-lar ko'pchilik kasalliklar hamda patolo-gik holatlarda farmakoterapiyaning aso-siy komponenti bo'lib hisoblanadi. yallig'lanishga qarshi vositalar kimyoviy tuzilishi bo'yicha steroid va nosteroid guruhlarga bo'linadi. yalliglanishga karshi ...

This file contains 31 pages in PPTX format (721.7 KB). To download "yallig'lanishga qarshi vositalar", click the Telegram button on the left.

Tags: yallig'lanishga qarshi vositalar PPTX 31 pages Free download Telegram