populyatsiya dinamikasiga ta'sir etuvchi omillar

PPTX 20 pages 1016.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1016.9 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation hayvon va o'simlik populyatsiyasi egri chiziqi. 1. hayvonlar va o'simliklar populyatsiyasi egri chizig'i: kirish 2. populyatsiya o'sishining asosiy modellari 3. populyatsiya dinamikasiga ta'sir etuvchi omillar reja: kirish kirish atamasi ekologiyada muayyan tur populyatsiyasining vaqt o'tishi bilan hajmining o'zgarishini grafik ko'rinishida ifodalash uchun ishlatiladigan o'sish egri chizig'i, modelni aks ettiradi. kirish egri chizig'i joriy etilgan resurslar, raqobat va atrof-muhit sharoitlari kabi omillar ta'sirida populyatsiya o'lchamining qanday o'zgarishini ko'rsatadigan eksponensial o'sish va logistik o'sishni ko'rsatishi mumkin. populyatsiya o'sishining asosiy tushunchalari tug'ilish darajasi (b) - bu ma'lum vaqt davomida har 1000 kishiga to'g'ri keladigan yangi tug'ilgan shaxslar soni, bu populyatsiyaning o'sishiga ta'sir qiladi. o'lim darajasi (d) - bu ma'lum vaqt davomida har 1000 kishiga to'g'ri keladigan o'limlar soni, bu populyatsiyaning o'sishini kamaytiradi. o'simliklar populyatsiyasi dinamikasi oʻsimliklar populyatsiyasi dinamikasi koʻpincha logistik oʻsish modeliga mos keladi, bunda dastlab eksponensial oʻsish kuzatiladi, keyin esa resurslar cheklanganligi sababli sekinlashadi va barqarorlikka erishiladi. oʻsimliklar populyatsiyasi dinamikasiga …

2 / 20

rsionaldir, bu esa j shaklidagi o'sish egri chizig'iga olib keladi. misol uchun, bakteriyalar optimal sharoitlarda har 20 daqiqada bo'linishi mumkin. cheklanmagan resurslar bo'lgan sharoitlarda populyatsiya eksponensial ravishda o'sishi mumkin, uning soni har bir birlik vaqtda doimiy foizga oshadi, masalan, 5% ga ko'payishi mumkin. o'sish egri chiziqlari: logistik o'sish logistik o'sish egri chizig'i, s shaklidagi egri chiziq sifatida ham tanilgan, dastlab eksponensial o'sishni ko'rsatadi, so'ngra atrof-muhit qarshiligi tufayli sekinlashadi va barqarorlashadi. sig'im hajmi, k bilan ifodalanadi, logistik o'sish modelida hal qiluvchi omil hisoblanadi. bu muayyan muhitda yashay oladigan maksimal populyatsiyani ifodalaydi. o'sish egri chiziqlariga ta'sir etuvchi omillar oziq-ovqat resurslarining mavjudligi o shaklidagi egri chiziqqa katta ta'sir ko'rsatadi; 1000 ta organizmning o'sishi oziq moddalar yetishmasligi tufayli to'xtashi mumkin. yirtqichlar soni ham populyatsiyaning o shaklidagi o'sishiga ta'sir qiladi; agar yirtqichlar ko'payib ketsa, 50% o'sish sur'ati keskin kamayishi kuzatilishi mumkin. atrof-muhit qarshiligi atrof-muhit qarshiligi populyatsiyaning eksponensial o'sishini sekinlashtiradigan omillar yig'indisi bo'lib, unga oziq-ovqat tanqisligi …

3 / 20

keskin kamaysa, yirtqich populyatsiyasi ham kamayadi va aksincha jarayon 10-20 yil davom etishi mumkin. lotka-volterra modeli yirtqich va o'lja populyatsiyalari o'rtasidagi siklik o'zgarishlarni matematik tarzda ifodalaydi. bu model populyatsiya o'sish sur'atlari, ovlash tezligi va o'lim darajalarini hisobga oladi. kasalliklar va parazitlar ta'siri kasalliklar zichligi bilan bog'liq o'limga olib kelishi mumkin, ayniqsa yuqori populyatsiyalarda. masalan, yuqumli kasalliklar bir necha kun ichida 90 foizgacha mahalliy qush populyatsiyasini yo'q qilishi mumkin. parazitlar, masalan, gelmintlar, o'simliklar va hayvonlarning o'sishi va ko'payishini kamaytiradi, bu esa populyatsiya o'sish sur'atining 20-30 foizga kamayishiga olib keladi. iqlim o'zgarishining ta'siri iqlim o'zgarishi o'simliklarning fenologiyasiga ta'sir etadi, masalan, gullash vaqtining 10-15 kunga erta boshlanishi, bu esa ekotizimda nomutanosibliklarni keltirib chiqaradi. haroratning 1-2 daraja selsiyga ko'tarilishi ayrim hayvonlar populyatsiyasining areallarini o'zgartiradi va ularning migratsiya yo'llariga jiddiy ta'sir ko'rsatib, oziq-ovqat tanqisligiga olib keladi. inson faoliyatining ta'siri qishloq xo'jaligida intensiv dehqonchilik natijasida o'simliklar va hayvonlar yashash joylari yo'qolishi, biologik xilma-xillikning kamayishiga olib kelishi …

4 / 20

turlarini o'z ichiga oladi. konservatsiya va saqlash usullari in-situ konservatsiya biologik xilma-xillikni tabiiy muhitda, masalan, qo'riqxonalar yoki milliy bog'lar kabi joylarda saqlashni o'z ichiga oladi, bu esa 80% biologik xilma-xillikni himoya qiladi. ex-situ konservatsiya, masalan, botanika bog'lari va urug'lik banklari, o'simlik va hayvonot turlarini ularning tabiiy muhitidan tashqarida saqlaydi, bu orqali 50000 dan ortiq o'simlik turlari saqlanadi. misollar va tadqiqotlar yirtqich hayvonlarning o'ljasi dinamikasi bo'yicha lotka-volterra modeli, o'ljilar soni oshishi yirtqich hayvonlar sonining o'sishiga olib kelishini ko'rsatadi, keyin esa aksincha jarayon kuzatiladi. o'simliklar populyatsiyalari bo'yicha tadqiqotlar, masalan, o'rmonda daraxtlar zichligi, resurslar cheklanganligi sababli logistik o'sish modeliga mos kelishini aniqlagan. xulosa populyatsiya egri chizig'ini tahlil qilish orqali, ekologik muvozanatning muhimligini anglash va turli omillar (masalan, resurslar cheklanganligi) tufayli ro'y beradigan dinamik o'zgarishlarni kuzatish mumkin. o'simliklar va hayvonlar populyatsiyalarining o'zgarish dinamikasini o'rganish orqali, resurslardan oqilona foydalanish va bioxilma-xillikni saqlash bo'yicha samarali strategiyalarni ishlab chiqish zarur. e'tiboringiz uchun rahmat image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg …

5 / 20

populyatsiya dinamikasiga ta'sir etuvchi omillar - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "populyatsiya dinamikasiga ta'sir etuvchi omillar"

powerpoint presentation hayvon va o'simlik populyatsiyasi egri chiziqi. 1. hayvonlar va o'simliklar populyatsiyasi egri chizig'i: kirish 2. populyatsiya o'sishining asosiy modellari 3. populyatsiya dinamikasiga ta'sir etuvchi omillar reja: kirish kirish atamasi ekologiyada muayyan tur populyatsiyasining vaqt o'tishi bilan hajmining o'zgarishini grafik ko'rinishida ifodalash uchun ishlatiladigan o'sish egri chizig'i, modelni aks ettiradi. kirish egri chizig'i joriy etilgan resurslar, raqobat va atrof-muhit sharoitlari kabi omillar ta'sirida populyatsiya o'lchamining qanday o'zgarishini ko'rsatadigan eksponensial o'sish va logistik o'sishni ko'rsatishi mumkin. populyatsiya o'sishining asosiy tushunchalari tug'ilish darajasi (b) - bu ma'lum vaqt davomida har 1000 kishiga to'g'ri keladigan yan...

This file contains 20 pages in PPTX format (1016.9 KB). To download "populyatsiya dinamikasiga ta'sir etuvchi omillar", click the Telegram button on the left.

Tags: populyatsiya dinamikasiga ta'si… PPTX 20 pages Free download Telegram