yerda hayotning paydo bo'lishi

DOCX 30 pages 66.9 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.9 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

yerda hayotning paydo bo'lishi reja: 1. yerda hayotning paydo bo’lishi. 2. yerda hayotning paydo bo’lishi to’g’risidagi qarashlar. 3. yerda hayotning paydo bo’lishi to’g’risida oparin nazariyasi. 4. eralar, davrlar va ulardagi hayot. yerda hayotning paydo bo’lishi masalasi tabiiy fanlar kontseptsiyasining hozirgi kunga qadar mavjud eng qiyin va shu vaqtning o’zida eng qiziqarli muammolaridan hisoblanadi. u shuning uchun ham qiyinki, fan sifat jihatidan yangi hisoblanmish hayotni yaratish va uning taraqqiyotini pog’onama-pog’ona aniqlash uchun eksperimental tajriba asosida to’lig’incha yechish imkoniga hozircha ega emas. olimlar hayotni vujudga kelish jarayonini bundan bir necha milliard yil ilgari mavjud bo’lgan muhitni aynan o’sha davrga mos keladigan qilib yaratish imkoniga ega emaslar. hatto aynan o’sha tirik mavjudotlarning paydo bo’lish davriga monand qilib yaratilgan muhit ham model eksperimentgina bo’lib qolardi xolom. metodologik jihatdan qiyin hayotni paydo bo’lishini aniq ravishda tushuntirish, o’sha o’tgan geologik davrni aniq yaratish bilan bog’liq. hayotning paydo bo’lish masalasi, o’lik tabiatni tirik tabiatdan farqli xususiyatini hamda …

2 / 30

osil bo’lish jarayonida vodorod atomlarining qo’shilish reaktsiyasi davomida kuchli energiya hosil bo’lishi davom etgan. vodorod jamg’armasining cheklanganligi tufayli uning yadro reaktsiyasi asta-sekin to’xtab yulduz ichi bosimi sekinlashib borgan. lekin gravitatsiya kuchiga to’sqinlik qiluvchi qarama-qarshi kuch bo’lmaganligi tufayli yulduz yanada siqila borgan. gravitatsion siqilish haroratning qayta, takroriy ravishda yangitdan ko’tarilishiga sabab bo’lgan va geliyni har uch atomi uglerod yadrosiga aylangan. geliy uglerodga nisbatan tez yonganligi tufayli yangitdan vujudga kelgan. yulduzning ichki issiqlik bosimi kuchi gravitatsion kuchga nisbatan ustun chiqadi va yulduz yangitdan kengaya boshlaydi. bu bosqichda u juda issiq va mahkam yadrodan iborat bo’lib, unda geliyning yonishi davom etib geliy va yonib ulgurmagan kaliy vodorod zanjiridan tashkil topgan jild (qobiq) vujudga kelgan. astronomlar ta‘biriga ko’ra bunday yulduzlarni qanotli yulduzlar deb ataydilar. yulduz ichida yadrolarning to’qnashuv va o’zgarish jarayonlari tuhtovsiz davom etgan. geliy yadrolarini uglerod yadrolari bilan birikishi natijasida kislorod yadrosi, so’ngra neon, magniy, kremniy, oltingugurt va shu singari boshqa elementlarning yadrolari …

3 / 30

shmasi) mavjud bo’lgan. chetdan qaraganda materiyaning barcha bo’laklari, jumladan yer qurrasi va unda mavjud barcha moddalar yo’qdan bor bo’lgandek ko’rinadi. haqiqatdan ham shundaymi? bu borada falsafa va tabiat olamining o’rganilish tarixiga e‘tibor bersak, turli-tuman qarashlar borligining shohidi bo’lamiz. yo’qdan bor bo’lish g’oyasi dastlab arastu «metodika»sida o’z aksini topgan. «dastlab bo’shliq paydo bo’lgan, undan so’ng geo (er) vujudga kelgan» degan g’oya tarafdori. xristian diniy kitobi «bibliya»da yozilishicha xudo (olloh) olamni yo’qdan, bo’shliqdan yaratgan va shundan so’ng unda tartib o’rnatgan deyiladi. ammo yo’qning o’zi nima? bu savolga angliya kibernetigi u.r.eshbi aniq javob beradi. uning fikricha, cheksiz turli-tumanlik boshqacha qilib aytganda parokandalik yoki yo’q elementlar orasida hech qanday bog’lanishning (aloqaning) yo’qligi, predmet va hodisalar turli-tumanligining cheklanganligidir. shunday qilib, bu falsafiy abstraktsiya, predmet va hodisalar bir-biriga bog’liq bo’lmagan, bir-biri bilan aloqador bo’lmagan olam. tabiiyki, bunday olam mustaqil ravishda rivojlanish imkoniga ega emas. shuning uchun ham yo’qning birlamchiligi haqidagi g’oya olloh (iloh) kuchi bo’lib, butun …

4 / 30

chun xos bo’lgan xususiyatlar namoyon bo’ladi; -predmet va hodisalarning o’zaro modda, energiya va informatsiya almashinuvi jarayonida almashinuvchi tomonlarning xususiyatlari asosiy shartlardan hisoblanadi. takomillashgan, murakkab, kuchli tomon tashqi muhitdan sodda tomonga nisbatan ko’p informatsiya oladi va shu vaqtning o’zida o’zi ham kuchli informatsiya manbai hisoblanadi; -almashinuv qobiliyatiga ega bo’lgan har bir tomon o’zining cheksiz xususiyatlariga ega ekan, informatsiyalar ham son jihatidan cheksizdir. bu informatsiyalar qonuniy ravishda ularning biridan ikkinchisiga o’tishi muqarrar. shunday ekan, modda, energiya va informatsiya almashinuvi jarayonini matematik ishlov usuli yordami bilan ularning murakkabligi va almashinuv darajasini aniqlash mumkin. yuqorida eslatilgan murakkab materiya bo’laklarining nisbatan oddiydan vujudga kelishi muammosiga qaytaylik. buning uchun quyidagi shart va sharoitlar mukammal ravishda mavjud bo’lishi asosiy shartlardan hisoblanadi: 1. nisbatan sodda komponentlar massasining bo’lishi (mavjudligi). 2. aloqa uchun komponentlarning printsipial qobiliyatini mavjudligi. 3. geliy sintezi uchun sarflanadigan energiya manbai - issiqlik energiyasiga almashuvchi gravitatsiya kuchi, atomlar harakati energiyasi hamda yulduzlarning portlashi natijasida sodir bo’ladigan …

5 / 30

mumkin. hayotning dastlabki rivoji uchun zarur zamin. ximiyaviy elementlarning yulduzlararo koinotda vujudga kelishini materiya evolyutsiyasining qonuniy jarayoni deb qarash mumkin. lekin uni hayot tomon rivojlanishi (taraqqiyoti)da qulay muhit sharoitlar mavjud bo’lgan planetar sistema bo’lishi muqarrar. quyosh sistemasida mavjud ulkan yupiter, saturn singari planetalar ham o’z xususiyatiga ko’ra shunga o’xshash. shunday ekan katta massaga ega planetalar hayot uchun yaroqsiz hisoblanadi. oy va merkuriy tipidagi massasi nihoyatda kichik bo’lgan planetalar tortish kuchi intensivligi tufayli uzoq vaqt davomida hayot uchun zarur bo’lgan atmosferani tutib (o’zida saqlab) turish qobiliyatiga ega emas. quyosh sistemasidagi planetalar orasida yashashning birinchi sharti mavjud bo’lgan sharoit faqat yer, venera va qisman marsda hisoblanadi. birinchi va ikkinchi shartlar ya‘ni optimal massa va optimal radiatsiya barqarorligi matematikada mavjud, ehtimol nazariya qoidalariga rioya qilgan holda hisoblanganda, aniqlanishicha hayot uchun optimal sharoit mavjud bo’lgan planeta massasi, quyosh planetasi massasining 0,001% ga teng. bu demak a.i.oparin va v.g.fesenkovlarning fikricha, mavjud yulduzlarning faqat 100.000 dan, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yerda hayotning paydo bo'lishi"

yerda hayotning paydo bo'lishi reja: 1. yerda hayotning paydo bo’lishi. 2. yerda hayotning paydo bo’lishi to’g’risidagi qarashlar. 3. yerda hayotning paydo bo’lishi to’g’risida oparin nazariyasi. 4. eralar, davrlar va ulardagi hayot. yerda hayotning paydo bo’lishi masalasi tabiiy fanlar kontseptsiyasining hozirgi kunga qadar mavjud eng qiyin va shu vaqtning o’zida eng qiziqarli muammolaridan hisoblanadi. u shuning uchun ham qiyinki, fan sifat jihatidan yangi hisoblanmish hayotni yaratish va uning taraqqiyotini pog’onama-pog’ona aniqlash uchun eksperimental tajriba asosida to’lig’incha yechish imkoniga hozircha ega emas. olimlar hayotni vujudga kelish jarayonini bundan bir necha milliard yil ilgari mavjud bo’lgan muhitni aynan o’sha davrga mos keladigan qilib yaratish imkoniga ega emaslar. ...

This file contains 30 pages in DOCX format (66.9 KB). To download "yerda hayotning paydo bo'lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: yerda hayotning paydo bo'lishi DOCX 30 pages Free download Telegram