yoqilg‘i

DOCX 17 pages 108.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 108.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi qodirov baxodirning “termodinamika va issiqlik texnikasi” fanidan mustaqil ishi mavzu: yoqilg‘i bajardi: qodirov b. qabul qildi: __________ urganch – 2025 mavzu: yoqilg‘i reja: 1. yoqilg‘i va uning xossalari 2. yoqilg‘ining yonish jarayonlari 3. yonish jarayonlarini hisoblash. 4. yoqilg‘ini yondirishga tayyorlash. 1. yoqilg‘i va uning xossalari yonganda ko‘p miqdorda issiqlik chiqadigan, tevarak atrofdagilarga zararli ta’sir qilmaydigan, issiqlik olish uchun ishlatilishi maqsadga muvofiq hamda iqtisodiy jixatdan foydali bo‘lgan barcha moddalardan yoqilg‘i sifatida foydalanish mumkin. elektr, mexanik va issiqlik energiyasini olishni asosiy manbai organik yoqilg‘i hisoblanadi. hozirgi vaqtda yer yuzida ishlab chiqarilayotgan va iste’mol qilinayotgan energiyaning 70% ni organik yoqilg‘ining kimyoviy energiyasi hisobidan va faqat 30% gina suv, shamol, quyosh va atom energiyasidan foydalanish hisobidan olinadi. mamlakatimiz yoqilg‘i sanoati qariyb bir asrlik tarixga ega. bu sanoat yer qa’rida topilgan va qazib olinayotgan ko‘mir, neft, tabiiy gaz …

2 / 17

g‘isiga, kelib chiqishiga yoki olinish usuliga ko‘ra tabiiy va sun’iy yoqilg‘iga bo‘linadi. (1-jadval). organik yoqilg‘ilarning tasnifi. 1-jadval yoqilg‘i agregat xolati qattiq suyuq gaz tabiiy yog‘och,torf, qo‘ng‘ir va toshko‘mirlar, antratsit, slanetslar neft’ tabiiy gaz sun’iy koks, briketlar, yog‘och ko‘miri, mazut, kerosin, benzin, solyar moyi, gazoil koks gazi, domna gazi, generator gazi, neft gazi, propan, atsetilen organik yoqilg‘i energiya manbai bo‘lishi bilan bir qatorda, u kimyo sanoati uchun muhim xom-ashyo hisoblanadi. organik yoqilg‘ilarni qayta ishlash natijasida ko‘plab muhim kimyoviy maxsulotlar olinadi. qazib olingan joyi va ishlatilishiga ko‘ra maxalliy yoqilg‘i (torf va slanets) va tashib keltiriladigan yoqilg‘ilar bo‘ladi. yoqilg‘i tarkibi organik va mineral moddalardan iborat bo‘ladi. organik moddalarga uglerod (c), vodorod (h2), kislorod (o2), azot (n2) va oltingugurt (s) kiradi. bu kimyoviy elementlar va ular birikmalarining miqdori turli xil yoqilg‘ida turlicha bo‘ladi. masalan, neft’ va uning maxsulotlari tarkibi asosan uglerod va vodoroddan tashkil topgan. yoqilg‘i tarkibiga yonuvchan elementlar, namlik va yoqilganda kulga o‘tadigan …

3 / 17

i massaning elementar tarkibini quyidagicha yozish mumkin. (2) yoqilg‘ini yonmaydigan elementlari uning ballastini tashkil etadi. kislorod va azot yoqilg‘ining ichki ballasti, kul va namlik esa tashqi ballasti hisoblanadi. yoqilg‘ining quruq massasi tarkibida namlik bo‘lmaydi: (3) ishchi massadan quruq massani qayta hisoblash formulasi quyidagi ko‘rinishga ega: va sh.k. (4) yoqilg‘ining yonuvchan massasi tarkibida tashqi ballast, ya’ni namlik va kul bo‘lmaydi: (5) bunday tarkibni “yonuvchan massa” deb aytishimiz shartli albatta, chunki uning tarkibidagi faqat c, h va s largina yonuvchan elementlar hisoblanadi. yoqilg‘ining yonuvchan massasining tarkibi uning o‘zgarmas tavsifi bo‘lib, xajmi va kul miqdori o‘zgarganda ham bu tavsifi o‘zgarmaydi.qattiq yoqilg‘idagi uglerod miqdori uning geologik yoshi ortishi bilan ko‘payadi. masalan, torfdagi uglerod miqdori cyo=5060%, qo‘ng‘ir ko‘mirda cyo=6075%, toshko‘mirda cyo=7590% ni tashkil etadi. quruq va ishchi massadan yonuvchan massani qayta hisoblash quyidagi formula bo‘yicha amalga oshiriladi. va sh.k. (6) yoqilg‘ining organik massasi tarkibini quyidagicha yozish mumkin: c+h+s +n =100% (7) barcha issiqlik texnikasi hisoblarida …

4 / 17

h2 c3h8 c4h10 c5h12 n2 co2 kj/kg gazli – kogon 95,4 2,6 0,3 0,2 0,2 1,1 0,2 3,66 jarkax-toshkent 95,5 2,7 0,4 0,2 0,1 1,0 1,0 3,67 buxoro-ural 94,9 3,2 0,4 0,1 0,1 0,9 0,4 3,67 saratov-moskva 91,9 2,1 1,3 0,4 0,1 3,0 1,2 3,61 uglerod yoqilg‘ining asosiy tarkibiy qismidir. 1 kg sof uglerod to‘la yonganda 33900 kj issiqlik chiqadi. 1 kg vodorod yonganda 125600 kj issiqlik chiqadi. yoqilg‘i tarkibiga kiruvchi vodorodning bir qismi yoqilg‘idagi kislorod bilan birikkan bo‘ladi va yonishda ishtirok etmaydi. yoqilg‘i yonganda oltingugurt sulpfid angidrid so2 ga aylanadi va suv bug‘lari bilan birikib sulpfid kislota h2so3 hosil qiladi. oltingugurtning yonishidan hosil bo‘lgan suyuq va gaz maxsulotlar ichki yonuv dvigatelllari hamda qozon agregatlari metall qismlarining zanglashiga sabab bo‘ladi, havoni va o‘simliklarni zaharlaydi va ularni nobud qiladi, qurilish inshootlarini yemirilishini tezlashtiradi. oltingugurtning zararli xossalarini eptiborga olib, uni ballast qatoriga kiritish mumkin. kislorod va azot shartli ravishda yonuvchan massa tarkibiga …

5 / 17

i kamaytiradi, uskunalarning metall qismlarini yemiradi, o‘txonalarning ishlashini qiyinlashtiradi. kul tarkibiga asosan ishqoriy metallar tuzlari, temir va alyuminiy oksidlari hamda oltingugurt sulpfati kiradi. bundan tashqari kulda caco3, mgco3 bo‘lishi mumkin. yoqilg‘ilar tarkibida kulning miqdori xar-xil bo‘ladi. masalan quruq yoqilg‘ilar uchun aq ning qiymati quyidagicha bo‘ladi, %: yog‘och uchun 1, torf uchun 10, toshko‘mir uchun 10-20, qo‘ng‘ir ko‘mir uchun 30, slanetslar uchun 60. suyuq yoqilg‘i (mazut) tarkibida ham oz miqdorda (0,2-1%) mineral aralashma bo‘ldi. uchuvchan moddalar va koks. qattiq yoqilg‘i havosiz fazoda 870-1070 k temperaturagacha qizdirilganda undan uchuvchan moddalar ajralib chiqadi. uchuvchan moddalar tarkibiga azot n2, vodorod h2, kislorod o2, uglerod oksidi co, uglevodorod gazlari ch4, c2 h4 va shu kabilar hamda namlikdan hosil bo‘lgan suv bug‘lari kiradi. uchuvchan moddalar tarkibi yoqilg‘ini qizdirish jarayoniga bog‘liq bo‘ladi. uchuvchan moddalar yig‘indisi vu xarfi bilan belgilanadi va faqat yonuvchan massaga taaluqli bo‘ladi. uchuvchan moddalar slanetsda (vu=90%) va torfda (vu=75%) eng ko‘p bo‘ladi. qo‘ng‘ir ko‘mirda …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yoqilg‘i"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi qodirov baxodirning “termodinamika va issiqlik texnikasi” fanidan mustaqil ishi mavzu: yoqilg‘i bajardi: qodirov b. qabul qildi: __________ urganch – 2025 mavzu: yoqilg‘i reja: 1. yoqilg‘i va uning xossalari 2. yoqilg‘ining yonish jarayonlari 3. yonish jarayonlarini hisoblash. 4. yoqilg‘ini yondirishga tayyorlash. 1. yoqilg‘i va uning xossalari yonganda ko‘p miqdorda issiqlik chiqadigan, tevarak atrofdagilarga zararli ta’sir qilmaydigan, issiqlik olish uchun ishlatilishi maqsadga muvofiq hamda iqtisodiy jixatdan foydali bo‘lgan barcha moddalardan yoqilg‘i sifatida foydalanish mumkin. elektr, mexanik va issiqlik energiyasini olishni asosiy manbai organik ...

This file contains 17 pages in DOCX format (108.0 KB). To download "yoqilg‘i", click the Telegram button on the left.

Tags: yoqilg‘i DOCX 17 pages Free download Telegram