yoqilg’i tarkibi va massalari

DOCX 9 pages 124.1 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 124.1 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

2 - ma’ruza. yoqilg’i tarkibi va massalari. yoqilg’ining texnik taxlili. tayanch iboralar: yoqilg‘i, qurilmalarning moddiy va issiqlik balanslari, o‘txona, uglevodlar, sellyuloza, ligninlar, lipoidlar, smola, yog‘lar, oqsillar, aminlar. 1. yoqilg‘i tarkibi. 2. yoqilg’i turlarining tadriji klasteri 1. yoqilg‘i tarkibi qattiq va suyuq yoqilg‘ilar murakkab tuzilishga ega yonuvchi elementlar, mineral aralashmalar va namlikdan iborat bo‘ladi. bu yoqilg‘ilarning elementar tarkibini kimyoviy nazorat qilinishi ular tarkibiga kiruvchi birikmalarni to‘liq yoritib bera olmaydi, shuning uchun ularning xususiyati to‘g‘risida to‘liq tasavvur berish mushkul, biroq yoqilg‘i yonishining issiqlik va moddiy balansini tuzish mumkindir. yoqilg‘ilar tarkibida kislorod va azot miqdorining kamayib, ular o‘rnini uglerod egallab borishi yoqilg‘ining energetik qiymatini belgilashga yordam beradi (2.1 – jadval) [3]. 1 – jadval qattiq va suyuq yoqilg‘ilarning organik massasini taqribiy tarkibi № yoqilg‘i organik massa tarkibi, % organik massaning yuqori yonish issiqligi co ho oo no mj/kg kkal/kg 1 yog‘och 50 6 43 1 18,86-20,1 4500-4800 2 2.1 gumusli hosil bo‘lish: torf …

2 / 9

(1) (2.1) ifodadagi i- indeksi yoqilg‘ining elementar tarkibi uning ishchi massasiga nisbatan olinganini ko‘rsatadi. yuqorida keltirilgan yoqilg‘i ishchi massasining elementar tarkibiga kirgan oltingugurt qattiq yoqilg‘ilarda uch ko‘rinishda: organik sor, kolchedan sk va sulfat so3 ko‘rinishida uchraydi. organik oltingugurt yoqilg‘ining yuqori molekulyar organik birikmalari tarkibiga kiradi. kolchedanli oltingugurt metall sulfidlardan iborat (ko‘pincha temir kolchedani fes2). organik va kolchedanli oltingugurt, yoqilg‘i yonganda issiqlik chiqarib oksidlanadi. sulfatli oltingugurt yoqilg‘ilarda sulfatlar caso4, mgso4 va hokazo ko‘rinishida uchraydi. bu birikmalar deyarli parchalanmaydi va kulga o‘tadi [2,3,10]. 2 – jadval gazsimon yoqilg‘i tarkibiga kiruvchi gazlarning tavsifnomalari № nomlanishi formulasi zichligi, kg/m3 yonish issiqligi № nomla-nishi formulasi zichligi, kg/m3 yonish issiqligi mj/m3 kkal/m3 mj/m3 kkal/m3 1 vodorod h2 0,09 10,8 2579 9 metan ch4 0,716 35,85 8555 2 elementar azot n2 1,251 - - 10 etan c2h4 1,342 63,8 15226 3 havodagi azot (argonli) n2 1,257 - - 11 propan c3h8 1,967 91,3 21795 4 kislorod o2 …

3 / 9

‘i ishchi va quruq massalar tarkibi bilan xarakterlanadi. laboratoriyada tahlil qilish maqsadida yoqilg‘idan olingan namunani tayyorlash uchun u avval laboratoriyadagi tabiiy sharoitda o‘zgarmas massaga ega bo‘lguncha quritiladi [12]. yoqilg‘i analitik quruq massalarining elementar tarkibi quyidagicha ifodalanadi: (2) yoqilg‘ining quruq massasi, uni tarkibidan 105 0s haroratda sun’iy quritish yo‘li bilan namlikni chiqarib tashlash natijasida hosil bo‘ladi. (3) quruq va kulsiz yoqilg‘i, uni quruq kulsiz yonuvchi massasining elementar kimyoviy tarkibi bilan belgilanadi. (4) yoqilg‘ining yonuvchi massasi tushunchasi shartli hisoblanadi, chunki unga yoqilg‘ining yonuvchi elementlari bilan bog‘liq holda bo‘lgan azot va kislorod kiradi. yoqilg‘i yonuvchi massasining elementar tarkibidan kolchedanli oltingugurtni chiqarib tashlash yoqilg‘ining organik massasi tarkibini olish imkoniyatini yaratadi. (5) oddiy hisoblar yo‘li bilan yoqilg‘ining elementar tarkibini bir massadan boshqasiga o‘tkazish mumkin, chunki ular oddiy proporsional nisbatlar bilan o‘zaro bog‘langan. shuning uchun quyidagicha yozuv o‘rinli: (6) agar berilgan ai1 va wi1 da biror yoqilg‘i ishchi massasining tarkibi ma’lum bo‘lsa va iste’molchida xuddi shu …

4 / 9

h ko‘paytgichlari [13] № yoqilg‘ining berilgan massasi massalararo hisoblash koeffitsiyentlari ishchiga yonuvchiga quruqqa ishchi 1 yonuvchi 1 quruq 1 yoqilg‘ining yonuvchi komponentlari ichida ahamiyati bo‘yicha ikkinchi o‘rinda vodorod turadi, uning yonishi natijasida 10,9 mj/kg issiqlik ajralib chiqadi. qattiq va suyuq yoqilg‘ilarning yonuvchi massasidagi vodorodning miqdori 2 % dan (antratsit) 10,5 % gacha (mazut) o‘zgaradi. kislorod va azot yoqilg‘i yonuvchi massasining zarur bo‘lmagan tashkil etuvchisi hisoblanadi, chunki ularning mavjudligi yoqilg‘idagi asosiy yonuvchi elementlar-uglerod va vodorod miqdorini kamaytirib yuboradi. yoqilg‘ining organik massasida kislorodning mavjudligi uglerod va vodorodning qisman oksidlangan holda bo‘lishidan darak beradi, bu esa yoqilg‘ining issiqlik berish qobilyatini pasaytiradi. yoqilg‘idagi kislorodning miqdori shu yoqilg‘i geologik yoshining ortishi bilan kamayib boradi. yonuvchi massaning azoti yoqilg‘i yonganida tutun gazlariga gazsimon holatda o‘tadi. ba’zida kislorod va azot yoqilg‘ining ichki yoki organik ballasti deb yuritiladi. qattiq va suyuq yoqilg‘i tarkibiga kiruvchi oltingugurt yoqilg‘i yonganda oksidlanib, oltingugurt angidridi gazi so2 ni hosil qiladi. bu paytda 9,3 …

5 / 9

i. tabiiy va su’niy gaz yoqilg‘isi yonuvchi va yonmaydigan ayrim gazlarning hamda suv bug‘larining fizik aralashmasidan iborat. yonuvchi ayrim gazlarga quyidagilar kiradi: uglerod oksidi co, vodorod h2, metan ch4, oltingugurtli vodorod birikmasi h2s va turli uglevodorodlar cmhn. yonmaydigan gazlarga quyidagilar kiradi: uglerod iv oksidi co2, olitingugurt iv oksidi so2, azot n2, kislorod o2. gaz yoqilg‘isining tarkibi undagi tegishli gazlarning foizlarda ifodalangan miqdori bilan belgilanadi va quruq yoqilg‘i uchun umumiy holda quyidagicha ifodalanadi: (8) gaz yoqilg‘isining namligi dyo, g/m3 normal sharoitda, ya’ni harorat 273 °k (0 °s) va bosim 0,1013 mpa (760 mm.sm.ust) ga keltirilgan 1 m3 quruq gaz yoqilg‘isidagi suv bug‘larining miqdori bilan belgilanadi. hajmiy ulushlarda n1 va n2 =1–n1 berilgan ikki gaz aralashmasining tarkibi qattiq yoqilg‘i uchun ishlatiladigan arlashtirish tenglamalari asosida aniqlanadi: (9) (10) bunda: , , , , , , – metan va vodorodning mos ravishda birinchi, ikkinchi yoqilg‘i va aralashmadagi konsentratsiyalari, %. 2. yoqilg’i turlari tadriji klasteri …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yoqilg’i tarkibi va massalari"

2 - ma’ruza. yoqilg’i tarkibi va massalari. yoqilg’ining texnik taxlili. tayanch iboralar: yoqilg‘i, qurilmalarning moddiy va issiqlik balanslari, o‘txona, uglevodlar, sellyuloza, ligninlar, lipoidlar, smola, yog‘lar, oqsillar, aminlar. 1. yoqilg‘i tarkibi. 2. yoqilg’i turlarining tadriji klasteri 1. yoqilg‘i tarkibi qattiq va suyuq yoqilg‘ilar murakkab tuzilishga ega yonuvchi elementlar, mineral aralashmalar va namlikdan iborat bo‘ladi. bu yoqilg‘ilarning elementar tarkibini kimyoviy nazorat qilinishi ular tarkibiga kiruvchi birikmalarni to‘liq yoritib bera olmaydi, shuning uchun ularning xususiyati to‘g‘risida to‘liq tasavvur berish mushkul, biroq yoqilg‘i yonishining issiqlik va moddiy balansini tuzish mumkindir. yoqilg‘ilar tarkibida kislorod va azot miqdorining kamayib, ular o‘rnini u...

This file contains 9 pages in DOCX format (124.1 KB). To download "yoqilg’i tarkibi va massalari", click the Telegram button on the left.

Tags: yoqilg’i tarkibi va massalari DOCX 9 pages Free download Telegram