o’zgarmas elektr toki va uning kimyoviy manbalari, manbaning elketr yurituvchi kuchi

DOCX 16 pages 186.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 186.1 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi axmedov mardonbekning “elektrotexnika va elektronika asoslari” fanidan mustaqil ishi mavzu: o’zgarmas elektr toki va uning kimyoviy manbalari, manbaning elketr yurituvchi kuchi. bajardi: axmedov m. qabul qildi: __________ urganch – 2025 mavzu: o’zgarmas elektr toki va uning kimyoviy manbalari, manbaning elketr yurituvchi kuchi. reja: 1. elektr toki xaqida 2. elektr tokining inson organizmiga ta'siri elektr toki xaqida sanoatda elektr energiyasidan keng ko'lamda foydalanish yo'lga qo'yilganligi sababli elektr toki ta'sirida ro'y berishi mumkin bo'lgan baxtsiz hodisalar va ulardan saqlanish masalalari muhim masalalar qatoriga kirib bormoqda. elektr toki ta'sirining eng xavfli tomoni shundaki, bu xavfni oldinroq sezish imkoniyati yo'q. shuning uchun ham elektr toki xavfiga qarshi tashkiliy va texnik chora- tadbirlar belgilash, to'siq vositalari bilan ta'minlash, shaxsiy va kollektiv muhofaza tizimlarini o'rnatish nihoyatda muxim. umuman elektr toki ta'siri faqat birgina biologik ta'sir bilan chegaralanib qolmasdan, balki …

2 / 16

ta'siri bu tirik organizm uchun xos bo'lgan xususiyat hisoblanadi. bu ta'sir natijasida inson organizmidagi tirik hujayralar, muskullarning keskin qisqarishi natijasida to'lqinlanadi, bu asosan organizmdagi bioelektrik jarayonlarning buzilishi natijasida ro'y beradi. ya'ni inson organizmi asosan bioelektrik toklar yordamida boshqariladi. bunga tashqi muhitdan yuqori kuchlanishdagi elektr tokining ta'siri, bu biotoklar rejimini buzib yuboradi va buning natijasi sifatida inson organizimida tok urishi hodisasi vujudga keladi. ya'ni boshqarilmay qolgan organizmda xayot faoliyatining ba'zi bir funktsiyalari bajarilmay qoladi: nafas olish tizimlari ishlarining buzilishi, qon aylanish sistemasining ishlamay qolishi va h.k. elektr tokining inson organizmiga ta'sirining xilma-xilligidan kelib chiqib, umuman elektr ta'sirini ikki gruppaga bo'lib qarash mumkin: mahalliy elektr ta'siri va tok urushi. mahalliy elektr ta'siriga kuyib qolish, elektr belgilari hosil bo'lishi, terining metallashib qolishi hollarini ko'rsatish mumkin. elektr ta'siridan kuyish, asosan organizm bilan elektr o'tkazgich o'rtasida volta yoyi hosil bo'lganda sodir bo'ladi. elektr o'tkazgichdagi kuchlanishning ta'siriga qarab bunday kuyish turlicha bo'lishi mumkin. engil faqat yallig'lanish …

3 / 16

ada muskullar keskin qisqarishi natijasida odam hushini yo'qotadi, ammo yurak va nafas olish faoliyati ishlab turadi. 3- darajada hushini yo'qotib, nafas olish tizimi yoki yurak urishi to'xtab qoladi. 4- darajada klinik o'lim holati-bunda insonda hech qanday hayot alomatlari ko'rinmay qoladi. klinik o'lim holati bu hayot bilan o'lim orasidagi ma'lum oraliq bo'lib, ma'lum vaqtgacha inson ichki imkoniyatlar hisobiga yashab turadi. bu vaqtda unda hayot belgilari: ya'ni nafas olish, qon aylanish bo'lmaydi, tashqi ta'sirlarga farqsiz bo'ladi, og'riq sezmaydi, ko'z qorachig'i kengaygan va yorug'likni sezmaydi. ammo bu davrda hali undagi hujayralarda hayot butunlay so'nmagan bo'lib, ma'lum modda almashinuvi jarayonlari davom etadi va bu organizmning minimal hayot faoliyatini davom ettirishiga etarli bo'ladi, shuning uchun tashqi ta'sir natijasida hayot faoliyatini yo'qotgan organizmning ba'zi bir qismlarini tiklash natijasida uni hayotga qaytarish imkoniyati bor. klinik o'lim holati 7 daqiqagacha davom etadi. hech qanday yordam bo'lmagan taqdirda eng oldin bosh miya qobig'idagi hujayralar parchalanadi va klinik o'lim holati …

4 / 16

nizmining qarishiligi teri qarshiligia va ichki organlar qarshiligi. elektr tokni havfi. elektr tokni insonga ta’sirini xvii asrni oxirgi choragida aniqlangan. baland voltli elektrkimyo kuchlanishlarini manbaini xatarliligini birinchi bo’lib v.v.petrov aniqlagan. ishlab chiqarishdagi elektr jarohatlarini ancha keyin: 1863 yilda o’zgarmas va 1883 yilda o’zgaruvchan tokni ta’siri yozilgan. umumiy baxtsiz xodisalar ichida, elektr tokidan jarohatlanish taxminan 5% tashkil qiladi. lekin, elektr jarohatlanish ichida og’ir turli, ayniqsa o’lim bilan tugaydigan xodisalar 70-75% tashkil qiladi. elektr xodisalarni asosiy soni, kuchlanishi 1000v gacha bo’lgan elektr uskunalarga to’g’ri keladi. buni sababi kuchlanishi 1000v gacha bo’lgan elektr uskunalar keng tarqalgan bo’lib, ularni ishlatadigan xodimlarni elektr texnikaviy tayyorlanishi past darajada. kuchlanish 1000 v dan ortiq bo’lgan elektr jarohatlarni soni ancha kam, va ularga xizmat qiladigan xodimlar mahsus o’rgatilgan va tayyorlangan, sababli baxtsiz xodisalar ham deyarli kam sodir bo’ladi. elektr tok ta’siri natijasida inson tanasini shikastlanishi elektr jarohat deb ataladi. elektr tokning xatarligi shuki, inson o’z sezguvchi organlari bilan, …

5 / 16

an holat. elektrolitik ta’sirida esa organizmning suyuqliklari parchalanishi natijasida qonning va hujayralarning kimyoviy va fizik hususiyatlari o’zgarilishi kuzatiladi. elektr tok bilan shikastlanishni ikki turini ko’rsatish mumkin: elektr jarohat va elektr zarb. elektr jarohatlanishi-insonni tanasini ayrim joylarini shikastlanishi, elektr kuyishi, elektr belgilari va terini metallanishini ko’rinishlariga ega. inson tanasidan tok o’tishi natijasida tanani qizishi-elektr kuyish deb ataladi. tanani ichki va tashqi qismi kuyishi mumkin. jarohat olish sharoitlariga ko’ra kontakt, yoyi va aralash kuyishlarga ajratiladi. teri yuzasidagi kul yoki oq-sariq rangli dog’lar elektr belgilar deb ataladi. shu dog’lar tanani elektr o’tkazgich qismlar bilan tutashgan joylarda hosil bo’ladi. ular ko’pincha og’riqsiz bo’ladi, vaqt o’tishi bilan o’tib ketadi. tok ta’sirida metallarni zarrachalari bo’g’lanib, teri yuzasini qoplab oladi. lat yegan qismini yuzasi g’adir-budir bo’lib qoladi. shu holat elektr metallanish deb ataladi. bu holat inson tanasi uchun xatarli emas, lekin ko’zni metallanishi xavfli bo’ladi. yuqorida aytilgandan tashqari mehanik shikastlanishlar va elektroftalmiya ham elektr jarohatlanishiga kiradi. tok …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zgarmas elektr toki va uning kimyoviy manbalari, manbaning elketr yurituvchi kuchi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/03 – mts” guruh talabasi axmedov mardonbekning “elektrotexnika va elektronika asoslari” fanidan mustaqil ishi mavzu: o’zgarmas elektr toki va uning kimyoviy manbalari, manbaning elketr yurituvchi kuchi. bajardi: axmedov m. qabul qildi: __________ urganch – 2025 mavzu: o’zgarmas elektr toki va uning kimyoviy manbalari, manbaning elketr yurituvchi kuchi. reja: 1. elektr toki xaqida 2. elektr tokining inson organizmiga ta'siri elektr toki xaqida sanoatda elektr energiyasidan keng ko'lamda foydalanish yo'lga qo'yilganligi sababli elektr toki ta'sirida ro'y berishi mumkin bo'lgan baxtsiz hodisalar va ulardan saqlanish masalalari muhim masalalar qatoriga kirib bormoqda. elektr toki ta...

This file contains 16 pages in DOCX format (186.1 KB). To download "o’zgarmas elektr toki va uning kimyoviy manbalari, manbaning elketr yurituvchi kuchi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zgarmas elektr toki va uning … DOCX 16 pages Free download Telegram