архаик (ибтидоий) маданият

DOC 103,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403252797_43934.doc архаик (ибтидоий) маданият режа: 1. архаик маданиятнинг дастлабки намуналари. 2. сўнги полеолит даври маданияти. 3. янги тош асри (неолит) маданияти. 4. жез даврида янги трдаги маданиятнинг шаклланиши. архаик ёки ибтидоий маданят- мавжу инсоният маданиятнинг ибтидоси ваунинг узоқ давом этган давридир. бу давр инсонияти тарихи умумий қўлламини 99% ини қилган ҳолда замонави маданиятга беқиёс таъсирини кўрсатиб келмоқда. ўша вқтда вужудга келган архиак маданиятнинг айрим кўринишлари бўлмиш фикрлаш тарзи, феъл атвор ҳозирга қадар йўқолган эмас. инсоният ҳаётининг кейинги бошланғич даври кейинги барча ўзгаришлар замин тўғдиргани бу даврни ўрганиш инсонят эволюцияси асосларини, унинг маданияти негизини тушунтириш вашархлашга ёрдам беради. ибтидоий босқичдаги маданият ривожининг қиёфасини қайта тиклаш ўта қийин вазифа. «шахсий гувоҳнома, таржимаи хол, қиёфадан маҳрум, сукунатдаги ўтмиш, ходисасиз, «узоқ» (ф. бродель) «мудрок» (э. леруа-ладюри) тарих учн идеал наъмуна касб этиб, табии-илмий мантиқни яратиш,усуллар миқдори ёки ижтимоий- иқтисодий тушунчалар ва дастлабки (ибтидои жамоа) ижтимоий тузим таълимоти изохлаш учун мўлжаллангандир» (културология 1998). олимлар тўплаган …

ш асрининг даври бундан 2,6 млн. йилдан (кефиянинг рудольф қўли соҳилидан топилган қадимги тош қуроллари) то эрамизгача 2000 йилгача мехнат қуролларни жездан тайёрлай бошлаган давргача) бўлган вақтни ўз ичига олади. ўз навбатида полеолит босқичидаги энг узоқ давр полеолит бўлиб, бундан 40-35 минг йил олдин тугайди. илк полеолитда антродогонез содир бўлиши қазиб топилган гоминит қолдиқларининг алоҳида турлари яшаган даврлар учун хизмат қилади. (зинжантроп,астралопитек, питекантроп, синантроп, неандертал ва бошқалар) шунингдек, маданиятнинг алоҳида илк наъмуналари вужудга келди, қўпол тош қуроллари тайёрлаш (кесгич, тош найза, қирғич) оловдан фойдаланиш,оддий турар жойларнинг қурилиши, муомала воситаларининг ривожланиши, атроф муҳит дастлабки мураккаб тасаввурларнинг вужудга келиши. дицентризм фарази инсониятни пайдо бўлиши икки ўчоқ-африка ва осиё билан боғлайди, зеро ҳозирги вақтда энг қадимги одам қолдиғи ҳам африка минтақасидан топилган. марказий осиё, хусусан ўзбекистон худудида гоминитлар ҳам худди илк бор полеолит даврига оиддир. археологик у. исмоилов селунғир ғоридан «фергантроп» қолдиғини ёёши 700 минг йилга тенг. илк полеолитнинг охирги даври кўпинча алоҳида …

сирдарё вилоятидан) ҳам топилган, шунингдек, ўша даврга оид бўлган кўплаб манзилгохлар очиб органилган (оманқўтон, зирабулоқ, обираҳмат, қўлбулоқ, учтут ва бош). илк полеолитда малданий мушитнинг мавжудлиги алоҳида жойлар билангина чегараланса сўнги полеолитда эса маданият тизими сифатида шаклланади. сўнги полеолитнинг бошларида гоминит эвалюцияси замонавий «ақлли одам»тури пайдо бўлади. сўнги полеолитда турли-туман тош ва бошқа қуроллар нотекис тарзда кўпайиши натижасида таркибий қуроллар-тасма, учлик,шунгдек тўқимачилик пайдо бўлади. нихоят, дастлавки тартибли ижтимоий ташкилот уруғ ташкил топди. бу инқилобнинг махсули инсонларнинг антропологик, руҳий физологик, руҳий ижтимоий ва маънавий бирлиги бўлиб, инсонлар уюшмасини иқтисодий, сиёсий, ижтимоий, тил, маънавий ривожланишидаги тафаввутларга қарамасдан тарихда сақланиб қолди. гоминитнинг уч(йиллик эволюцияси) миллион йиллик эвалюциияси нихоясидаги кучли эврилиш натижасида англаш, нутқ, дин, санъат, вужудга келади. архиак маданиятнинг хусусияти ҳақида уни хақли равишда «гомо сапиенс» яралганлигига этнографик ва археологик маълумотларга асосланиб тасаввур қилиш имкониятларига эгамиз. биринчи навбатда биз, ибтидоий одамнинг ўзига хос фикрлаш хусусияти ҳақида хукм чиқаришимиз мумкин. ибтидоий одамнинг фикррлашини аниқлаш, таъсирчанлик …

н идрок қилинган. а. н. рамоновни таъкидлашича, «ёзувсиз маданиятнинг ўзига хос хусуситяти-нутқнинг ннокатегориал шалидир». бу мустақил фаолият нинг ижодий манбаларини чекловчи жараён ҳисобланади. инсонга керакли барча янгилик ва билим фақат фаолият жараёнида намоиш қилиш усулида берилган. шунинг учун ибтидоий маданиятнинг маросимга ўхшаш шакллар устунлин қилади. а. рамонов айтганидек, маросими-аниқ ва мақсадли фаолият бўлиб, уни амалга ошиши ижтимоий гурухлар нуқтаи назарида ишлаб чиқариш фаолияти каби сақлаш учун ҳам ўта муҳим хисоьланади. маросим праматикона ва маълумот берувчи эмас, балки уларга берилаётган маълумот берилаётган маълумот эмас, балки уларга берилаётган маълумот тўлиқ ҳолда бўлиб сз ҳам, санъат ҳам аралаш холда бир бутунликда намоён бўлади. сўнги полеолит анимистик эътиқодлар ва сехр-жоду маънавий маданиятнинг негизи сифатида қатъий расмийлаштирди. қадимги эътиқодларнинг шаклланиши манбаидан табиатнинг ташқи кўриниши ва одамлар жамоаси ҳақида тасаввурларнинг уйғониб кетиши ибтидоий одам учун хос бўлган инсон ва табиатнинг субьекти ва объекти бирлиги таъсирида, эхтимол жамоа нима билан шуғулланса ўшанга боғлиқ бўлган хайвонлар, ўсимлик, тошлар, …

ир. сеҳргарликка ўхшаш ҳаёт нафақат файдо бўлаётган тушунчаларни ўзида жамлайди, балки маданиятнинг энг қадимги шакли бўлиб қолди. ундан ҳозирги вақтгача оламни ўзида акс этган дин, санъат, фан соҳалари пайдо .бўлди.барчаси суякка чизиш ва нақш солиш, хайкалтарошлик, белги мухр босишбўёқли хошиялар чизиш, ғор деворларига бетартиб чизиқ шакллардан боҳланади ва натижада машҳур альтамир, ласко, манотаспон ва бошқа ғорлардаги тасвир ва бошқа галереялар вужудга келади. ғор тасвирлари табиий, аниқроғи хётий акс эттирилган,отлар, ёввоий қора молар, момантлар ўта ёрқин тасвирланган. полеолит кишисининг тасвир фаолиятида нафосат уйғунлиги ёки расм ёзувлар (линтография) эмас, балки тасвирни «фотаграфик» тарзида ифодалаш устун бўлган. бу тасвирлар маросим тавсилотларидир. машҳур санъатшунос а. арнихеймнинг такидлашича полеолит даврида ҳаётий зарур вазифани бажарган. у кишига мислсиз куч бахш этиб, тирк мавжудод нарсалардаги маъносизликларга «сеҳр бахш» этиш имкониятини эратган. ибтидоий одам чизилган тасвирга жониворларнинг жони ўтади, шу туфайли уларга таъсир қилиш мумкин деб ўйлаган. архиак санъат инсонни хайвонлар рухияти билан қизиқишдаги алоҳида восита бўлиб, унда …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "архаик (ибтидоий) маданият"

1403252797_43934.doc архаик (ибтидоий) маданият режа: 1. архаик маданиятнинг дастлабки намуналари. 2. сўнги полеолит даври маданияти. 3. янги тош асри (неолит) маданияти. 4. жез даврида янги трдаги маданиятнинг шаклланиши. архаик ёки ибтидоий маданят- мавжу инсоният маданиятнинг ибтидоси ваунинг узоқ давом этган давридир. бу давр инсонияти тарихи умумий қўлламини 99% ини қилган ҳолда замонави маданиятга беқиёс таъсирини кўрсатиб келмоқда. ўша вқтда вужудга келган архиак маданиятнинг айрим кўринишлари бўлмиш фикрлаш тарзи, феъл атвор ҳозирга қадар йўқолган эмас. инсоният ҳаётининг кейинги бошланғич даври кейинги барча ўзгаришлар замин тўғдиргани бу даврни ўрганиш инсонят эволюцияси асосларини, унинг маданияти негизини тушунтириш вашархлашга ёрдам беради. ибтидоий босқичдаги маданият ривожин...

Формат DOC, 103,5 КБ. Чтобы скачать "архаик (ибтидоий) маданият", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: архаик (ибтидоий) маданият DOC Бесплатная загрузка Telegram