organizmning nerv, gumoral, endokrin boshqariluvi

PPTX 21 pages 3.3 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zarmed universiteti davolash ishi fakulteti gistologiya, sitologiya va embriologiya kafedrasi 222-guruh taqdimot mavzu: organizmning nerv, gumoral, endokrin boshqariluvi tayyorladi: hasanova 1. organizmni nerv, gumoral va endokrin regulyatsiyasining asosiy tushunchalari 2. nerv va gumoral regulyatsiyaning mexanizmlari va o'zaro ta'siri 3. endokrin regulyatsiya: gormonlar, bezlar va ularning fiziologik roli reja: organizmni nerv regulyatsiyasi: kirish nerv regulyatsiyasi tezkor javob berishga asoslangan, elektr signallari (harakat potentsiali) orqali amalga oshiriladi, bunda signallar soniyaning millisekundlarida yetib boradi. nerv sistemasi sezuvchanlik, integratsiya va javob berish kabi uchta asosiy vazifani bajaradi: sezuvchanlik – reseptorlar orqali, integratsiya – miya va javob berish – mushaklar orqali. nerv sistemasining tuzilishi va funksiyalari nerv sistemasining asosiy tuzilishi neyronlardir, ular 100 milliardga yaqin bo'lib, elektr va kimyoviy signallar orqali tezkor aloqani ta'minlaydi, ma'lumotni qayta ishlaydi va impulslarni uzatadi. markaziy nerv sistemasi (mns) miya va orqa miyadan iborat bo'lib, kognitiv funktsiyalar, sensorli ma'lumotlarni integratsiyalash …

2 / 21

r bilan to'ldirilgan vesikulalarning ajralib chiqishiga yordam beradi, ular sinaptik tirqish orqali diffuziyalanadi va postsinaptik retseptorlar bilan bog'lanadi. reflekslar va refleks yoylari refleks yoyi 5 qismdan iborat: retseptor, afferent neyron, neyron markazi, efferent neyron va effektordan iborat bo'lib, ta'sirga javob shakllanishi uchun muhimdir. shartsiz reflekslar tug'ma, irsiy xususiyatga ega bo'lib, organizmning hayot faoliyatini saqlashga qaratilgan (ovqat hazm qilish, nafas olish), ularning refleks yoylari miya ustunida joylashgan. vegetativ nerv sistemasi vegetativ nerv sistemasi (vns) avtomatik ravishda ichki organlar, masalan, yurak urishi va hazm qilishni nazorat qiladi, bularning aksariyati ongli ravishda boshqarib bo'lmaydi. vns ikkita bo'limga bo'linadi: simpatik, "kurash yoki qochish" reaksiyasini faollashtiradi va parasimpatik, "dam olish va hazm qilish" holatini rag'batlantiradi. organizmni humoral regulyatsiyasi: kirish humoral regulyatsiya organizmdagi suyuq muhitlar (qon, limfa, to‘qima suyuqligi) orqali biologik faol moddalar (gormonlar, mediatorlar) yordamida amalga oshiriladigan boshqaruv jarayonidir. humoral regulyatsiya nerv sistemasi bilan birgalikda ishlaydi, lekin undan farqli ravishda ta'sir ko‘lami kengroq va sekinroq …

3 / 21

larni boshqaradi. gormonlar reseptorlar bilan bog'lanib, signal transduktsiyasi orqali hujayra faoliyatini o'zgartiradi, masalan, insulin glukozani 1-tip diabetda tartibga solishda muhim ahamiyatga ega. gipofiz bezi va uning gormonlari gipofiz bezining oldingi bo'lagi (adenogipofiz) 6 ta asosiy gormon ishlab chiqaradi, masalan, o'sish gormoni (gh) va prolaktin, ular metabolizm va reproduktsiyaga ta'sir qiladi. orqa gipofiz (neyrogipofiz) gormonlarni ishlab chiqarmaydi, ammo gipotalamusda sintezlangan oksitotsin va antidiuretik gormon (adh) kabi gormonlarni saqlaydi va chiqaradi. qalqonsimon bez va uning gormonlari qalqonsimon bez ikkita asosiy gormon ishlab chiqaradi: tiroksin (t4), uning tarkibida 4 ta yod atomi bor va triiodotironin (t3), faolroq shakl bo'lib, 3 ta yodni o'z ichiga oladi. t3 gormoni t4 dan deiodinaza fermenti yordamida hosil bo'ladi, u t4 molekulasidan bitta yod atomini olib tashlaydi. bu jarayon asosan periferik to'qimalarda sodir bo'ladi. buyrak usti bezlari va ularning gormonlari buyrak usti bezlari ikki qismdan iborat: korteks va medulla. korteks uchta zonadan (glomerular, fasikular, retikulyar) iborat bo'lib, har …

4 / 21

qaradi, shuningdek, testosteron, estrogen va progesteron kabi steroid gormonlarni sintez qiladi. testosteron erkaklik jinsiy a'zolarining rivojlanishini, ikkilamchi jinsiy belgilarning paydo bo'lishini (masalan, soqol o'sishi) va mushaklarning massasini oshirishni ta'minlaydi, shuningdek, libidoni rag'batlantiradi. endokrin regulyatsiyaning mexanizmlari endokrin hujayralar gormonlarni qonga chiqaradi, u erda ular nishon hujayralarga etib boradi va retseptorlar bilan bog'lanib, fiziologik javoblarni keltirib chiqaradi. gormonlar turli xil kimyoviy tuzilishga ega, jumladan oqsillar (insulin), steroidlar (kortizol) va amin kislotalari hosilalari (tiroksin), ularning ta'sir mexanizmlarini aniqlaydi. nerv, humoral va endokrin regulyatsiyalarning o'zaro ta'siri asab tizimi gormonlar sekretsiyasini tez va to'g'ridan-to'g'ri boshqaradi, masalan, stress paytida adrenalinning ajralishi, bu esa yurak urishini daqiqasiga 120 martagacha oshiradi. gipotalamus asab va endokrin tizimlarini bog'lab, gipofizning faoliyatini nazorat qiladi, bu esa o'z navbatida qalqonsimon bez kabi boshqa endokrin bezlarning funksiyasiga ta'sir etadi. regulyatsiya buzilishlarining klinik ahamiyati qandli diabetning 1- va 2-turlari endokrin regulyatsiya buzilishining klinik ahamiyatiga misol bo'lib, insulin sekretsiyasi yoki ta'sirida nuqsonlar metabolik kasalliklarni keltirib …

5 / 21

organizmning nerv, gumoral, endokrin boshqariluvi - Page 5

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizmning nerv, gumoral, endokrin boshqariluvi"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zarmed universiteti davolash ishi fakulteti gistologiya, sitologiya va embriologiya kafedrasi 222-guruh taqdimot mavzu: organizmning nerv, gumoral, endokrin boshqariluvi tayyorladi: hasanova 1. organizmni nerv, gumoral va endokrin regulyatsiyasining asosiy tushunchalari 2. nerv va gumoral regulyatsiyaning mexanizmlari va o'zaro ta'siri 3. endokrin regulyatsiya: gormonlar, bezlar va ularning fiziologik roli reja: organizmni nerv regulyatsiyasi: kirish nerv regulyatsiyasi tezkor javob berishga asoslangan, elektr signallari (harakat potentsiali) orqali amalga oshiriladi, bunda signallar soniyaning millisekundlarida yetib boradi. nerv sistemasi sezuvchanlik, integratsiya va javob berish kabi uchta aso...

This file contains 21 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "organizmning nerv, gumoral, endokrin boshqariluvi", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmning nerv, gumoral, end… PPTX 21 pages Free download Telegram