departatsiya qilingan xalqlar ongida etnomadaniyatga munosabat

DOC 62,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1664482851.doc departatsiya qilingan xalqlar ongida etnomadaniyatga munosabat reja: 1. xalqlarning majburiy deportatsiya qilinishi 2. etnos milliyligining umuminsoniylik bilan mutanosibligi yer yuzida 6,5 milliardga yaqin aholi, 3 mingga yaqin millat mavjud. ular o‘z qatorida insoniyatning o‘rta hisob bilan 96 foizini birlashtiradi. qolgan 4 foizi elatlar va qabilalardir. har bir millatning soni 10 mingdan bir necha yuz minggacha boradi. millatlar sonjihatidan 5 taguruhgabo‘linadi: 1. buyuk millatlar: aholisi har biri 100 milliondan ortiq songa ega. 2. katta millatlar: aholisi 50-100 million atrofida. 3. yirik millatlar: aholisi 10-50 million atrofida 4. (o‘zbekiston ham) 5. o‘rta sonlimillatlar: aholisi 1-10 millionatrofida. yer yuzidagi 1600 dan ortiq millatdan bor yo‘g‘i 200 ga yaqini o‘z davlatchiligiga ega, xolos. bunday sharoitda butun dunyoda milatlararo totuvlikni ta’minlash uchun ularning manfaatlari, ruhiyati, intilishlarini muntazam o‘rganib borish, siyosiy-ijtimoiy hayotda buni doimo e’tiborga olish zarur. o‘zbekiston davlat mustaqilligiga erishgach, barcha ijtimoiygumanitar fanlar kabi, tarix fanining ham muammolariga munosabat o‘zgardi. 70 yildan ortiq vaqt …

tarixida ma’lum iz qoldirganligi haqiqat. ommaviy deportatsiya jarayonini boshidan kechirgan xalqlarning umumiy tarixida bu davr o‘ziga xos ma’noga ega, uning ma’lum ta’sirlari bugungi kundagi muayyan siyosiy nizolarni ham oziqlantirmoqda. ma’lumki, shimoliy kavkaz bugun dunyoning notinch mintaqalaridan biri bo‘lib, u ko‘p jihatdan xalqaro muammo darajasiga ko‘tarilgan va umumjahon e’tiborida turgan 2 shu bois hozirgi masalalardan biri sifatida tilga olinmoqda. kun nizolarining tub mohiyatini anglash, shimoliy kavkazdagi siyosiy beqarorlikning sabablaridan birini izohlash uchun ham deportatsiya voqeligiga murojaat etish zaruriyati sezilishini ta’kidlash lozim. xx asrning 30-40 yillaridagi ommaviy repressiyalar va “jazolangan” xalqlarni majburiy ko‘chirish siyosati ham stalincha totalitar tuzumning tarkibiy qismi edi. o‘tgan asrning 30-40 yillaridagi majburiy ko‘chirilishga 3011108 ta turli millat vakillari mahkum etilib, ular orasida butun bir xalqlar: ingushlar, chechenlar, nemislar, qalmiqlar, bolqorlar va boshqalar bor edi. ulardan 215 242 kishi ko‘chirilish joylariga mustaqil ravishda, ya’ni maxsus eshelonlarsiz yetib kelganlar. umumiy hisobda ko‘chirilganlar soni 3 266 340 kishini tashkil etgan. xalqlarning …

adilar. n.f.bugayning “istoriya sssr” jurnalida chop etilgan maqolasi 80-90 yillarda bu muammo bo‘yicha nashr qilingan birinchi maqola hisoblanadi. shimoliy kavkazdan deportatsiya qilingan xalqlar muammosining turli jihatlari n.f.bugayning qator maqolalarida ham o‘z aksini topgan. xx asrning 90-yillariga kelib qatag‘on qilingan xalqlar to‘g‘risida sobiq sssr hukumati tomonidan turli qarorlar qabul qilindi. natijada kavkaz bilan bog‘liq bo‘lgan masalalarni, bu xalqlarning ko‘chirilishi muammolarini yanada chuqurroq va diqqat bilan o‘rganishga imkon yaratildi. bu vaqtga kelib v.n.zemskov, e.x.panesh, l.b.yermolov, m.usmanov, s.gitlin, a.avtarxanov va boshqalarning maqolalari, dastlabki monografik izlanishlar, ilmiy adabiyotlar chop etildi. shimoliy kavkaz xalqlarining deportatsiyasi mavzusi bo‘yicha qator ilmiy anjumanlar o‘tkazildi. 1998 yil oktabr oyi parijda kurdlar tarixi bo‘yicha o‘tkazilgan xalqaro konferensiyada, 1990 yil 25 iyul shvetsiyada, 1995 yil 27-30 sentabrda moskvada o‘tkazilgan ilmiy anjumanlarda ham shimoliy kavkaz xalqlarining ko‘chirilishi borasidagi muammolar ko‘rib chiqildi. shuningdek, 1995 yil mart oyida “sssr va germaniyadagi lagerlar, xalqlarni ko‘chirish, deportatsiya va ommaviy qotilliklar tarixidan (1933-1945 yillar)” mavzusi bo‘yicha germaniyada …

lanishlar olib borishmoqda. shuni ham ta’kidlab o‘tish joizki, shu vaqtga qadar kavkaz xalqlarining surgun qilinishi mavzusiga bag‘ishlangan ilmiy ishlarda asosiy e’tibor xalqlarning ko‘chirilish sabablari, surgun jarayonlariga qaratilgan edi. ammo xalqlarning ko‘chirilgan joylardagi, ya’ni markaziy osiyo respublikalaridagi taqdiri, ijtimoiy hayoti, ularga bo‘lgan munosabatlar juda ham kam o‘rganilgan. kavkaz xalqlari asosiy qismining ko‘chirilishi aynan 1944 yilda boshlangan. sotqinlikda ayblangan xalqlarni ko‘chirish qisqa kavkaz xalqlarining asosiy qismi qozog‘iston respublikasiga ko‘chiriladi. stalin vafotidan so‘ng, ya’ni 1953 yildan boshlab maxsus ko‘chirib keltirilgan xalqlarga nisbatan davlat siyosati o‘zgardi. 1957 yilda qabul qilingan ittifoq hukumatining maxsus qaroriga ko‘ra ular “maxsus ko‘chirilgan”lar sifatida ro‘yxatdan chiqariladi. xx asr o‘rtasida markaziy osiyoga surgun qilingan kavkaz xalqlarining ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy, huquqiy ahvoli va mehnat faoliyatini o‘rganish muhim. manbalar nafaqat qozog‘istonga ko‘chirilgan kavkaz xalqlarining, balki o‘zbekiston, qirg‘iziston, tojikistonga joylashtirilgan kavkaz, shuningdek boshqa maxsus ko‘chirilgan xalqlarning ushbu respublikalardagi taqdirini yoritib berishga ham yordam beradi. vaholanki, o‘sha davrda markaziy hukumat tomonidan ko‘chirilgan xalqlarga taalluqli bo‘lgan …

r qilinganlar. totalitar tuzum davlatning hech qanday huquqiy normalari bilan hisoblashmas edi. manbalar bilan tanishib chiqish shuni ko‘rsatadiki, butun bir xalqqa nisbatan deportatsiyani qo‘llash uchun davlatda keraklicha asos ham yo‘q edi, bo‘lishi ham mumkin emas edi. bu xalqlar tomonidan ommaviy sotqinlik harakatlari bo‘lgan deb bahona qilishnoto‘g‘ri bo‘lib, agar shunday hollar uchrasa ham ushbu xalqlarning ayrim vakillari qilgan edi. butun xalq esa qonunbuzar, buning ustiga xiyonatkor bo‘la olmaydi, shuning uchun ularga nisbatan jazo qo‘llash huquqiy jihatdan noto‘g‘ridir. xalqlarni surgun qilish kabi ishga oxirgi vosita sifatida qarab, bu ishga qo‘l urgan hokimiyatning dalillari asosli bo‘lishi lozim edi. bu yerda, ulug‘ vatan urushi davrida gitlerchilarga yordam berishda nohaq ayblanib majburiy ravishda qozog‘iston, o‘zbekiston, sharqiy sibir va boshqa regionlarga ko‘chirilgan qorachaylar, qalmiqlar, mesxeti turklari, chechenlar, ingushlar, bolqorlar qrim tatarlari va boshqa bir qator xalqlar nazarda tutilyapti. bu harakatlar hammasi konstitutsion tamoyillarga zid bo‘lib, g‘ayriqonuniy ravishda butun bir xalq huquqini poymol qilardi. hokimiyat ba’zi xalq …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "departatsiya qilingan xalqlar ongida etnomadaniyatga munosabat"

1664482851.doc departatsiya qilingan xalqlar ongida etnomadaniyatga munosabat reja: 1. xalqlarning majburiy deportatsiya qilinishi 2. etnos milliyligining umuminsoniylik bilan mutanosibligi yer yuzida 6,5 milliardga yaqin aholi, 3 mingga yaqin millat mavjud. ular o‘z qatorida insoniyatning o‘rta hisob bilan 96 foizini birlashtiradi. qolgan 4 foizi elatlar va qabilalardir. har bir millatning soni 10 mingdan bir necha yuz minggacha boradi. millatlar sonjihatidan 5 taguruhgabo‘linadi: 1. buyuk millatlar: aholisi har biri 100 milliondan ortiq songa ega. 2. katta millatlar: aholisi 50-100 million atrofida. 3. yirik millatlar: aholisi 10-50 million atrofida 4. (o‘zbekiston ham) 5. o‘rta sonlimillatlar: aholisi 1-10 millionatrofida. yer yuzidagi 1600 dan ortiq millatdan bor yo‘g‘i 200 ga yaqini o...

Формат DOC, 62,5 КБ. Чтобы скачать "departatsiya qilingan xalqlar ongida etnomadaniyatga munosabat", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: departatsiya qilingan xalqlar o… DOC Бесплатная загрузка Telegram