bragg-greynazariyasi

PPTX 10 pages 2.1 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzum:bragg-grey nazariyasi tayyorlashdi:ergashova dilnoza abduxalilova sabina oʻqituvchi:roʻziyev shoxruxmirzo bragg-gray nazariyasining kirish tushunchasi “bragg-gray nazariyasi” — bu ionizatsiya kamerasi va dozimetriyada keng qo‘llaniladigan nazariyadir. uning mohiyati shuki, kamera ichidagi kichik bo‘shliqdagi (odatda gaz bilan to‘ldirilgan) ionizatsiya natijasi orqali atrofdagi muhitda (masalan suv, to‘qima yoki boshqa materiallarda) yutilgan nurlanish dozasi aniqlanadi. nazariya 1936-yilda louis harold gray, william henry bragg va william lawrence bragg tomonidan ishlab chiqilgan. nazariyaga ko‘ra, agar bo‘shliq (cavity) juda kichik bo‘lsa va u bo‘shliq yo‘q bo‘lganda zarrachalar maydoni o‘zgarmasa, unda bo‘shliqdagi doza va uning atrofidagi muhitdagi doza o‘rtasida matematik bog‘lanish hosil bo‘ladi. nazariyaning ikki asosiy sharti bor: bo‘shliq shunchalik kichik bo‘lsinki, u atrofdagi zarracha maydonini (energiya, yo‘nalish va oqimni) butunlay buzmasin (perturbation bo‘lmasin). bo‘shliq ichidagi yutilgan doza faqat bo‘shliqqa burilib kirayotgan zaryadlangan zarrachalar (asosan elektronlar) tomonidan hosil bo‘lishi kerak; ya’ni fotonlarning o‘zaro interaksiyasi bo‘shliq ichida salbiy darajada bo‘lishi kerak. matematik formulasi quyidagicha: bu yerda: dmd_mdm — muhit (medium)da yutilgan …

2 / 10

— gazning massasi, — bir ion juftligi hosil bo‘lishi uchun zarur energiya (w) bo‘linadi elektron zaryadiga (e). shunday qilib, bo‘shliqdagi ionizatsiya o‘lchovlari yordamida muhitda yutilgan doza hisoblanadi. nazariyaning fizik asoslari va chegara holatlari nazariyaning fizik shartlari va cheklovlari bragg-gray nazariyasi ishlashi uchun quyidagilar bajarilishi kerak: bo‘shliq shunchalik kichik bo‘lishi kerakki, elektronlar uning ichida to‘liq erkin harakat qila olsin, lekin o‘z yo‘lida energiyasini yo‘qotib, tashqariga chiqmasin. bo‘shliq va atrofdagi muhit o‘rtasidagi chegara qatlamlari juda ingichka bo‘lishi lozim, shunda zarrachalar chegara orqali kirib-chiqishda spektroskopik va fazoviy taqsimot o‘zgarishiga olib kelmasin. fotonlarning o‘zaro interaksiyasi (masalan, fotoeffekt, compton, juftlik hosil bo‘lishi) bo‘shliq ichida deyarli bo‘lmasligi kerak — ya’ni bo‘shliqning o‘zida yutilgan doza minimallashtirilishi kerak. nazariyaning ilovalari va amaliy qo‘llanilishi bragg-gray nazariyasi quyidagi sohalarda muhim ahamiyatga ega: ionizatsiya kameralarida dozimetriya ionizatsiya kameralaridagi gaz bo‘shlig‘i yordamida olingan ionizatsiya zaryadi va to‘xtatilish kuchlari nisbati orqali atrofdagi muhit dozasini hisoblashda ishlatiladi. bu radiatsion terapiya, radiatsiya xavfsizligi va diagnostika …

3 / 10

. teorik asosi kuchli, ko‘plab detektorlar va dozimetrik qurilmalar ushbu nazariyaga asoslanadi. amaliy qo‘llash uchun kengaytirilgan shakllari (spencer-attix va boshqa tuzatishlar) mavjud. kamchiliklari va cheklovlari nazariya ideal bo‘shliqlar uchun mo‘ljallangan, lekin real bo‘shliqlar ideal shartlarni bajarmasligi mumkin. past energiyali fotonlar bilan ishlaganda, foton-ta’siri bo‘shliq ichida sezilarli bo‘lishi mumkin, natijada xatolik paydo bo‘ladi. bo‘shliq devorlari va chegara katlamlaridagi ta’sirlar nazariyada e’tiborga olinmaydi — bu holda perturbatsion tuzatishlar kerak. nazariya delta-zarra-chalar (yuqori energiyali elektronlar) ta’sirini to‘liq e’tiborga olmaydi; shuning uchun spencer-attix kengaytirilgan shakllari kerak bo‘ladi. kameraning o‘lchami va tayanchi materiallar nazariyaning amal qilish doirasini cheklaydi. bu rasmda uch xil bo‘shliq turi ko‘rsatilgan: (a) kichik bo‘shliq (bragg-gray uchun mos), (b) katta bo‘shliq, (c) o‘rta bo‘shliq. har bir turda elektronlar va zaryadlangan zarrachalar taqsimoti va energiya yo‘qotish holatlari farq qiladi. bragg-gray nazariyasi faqat “kichik bo‘shliq” sharoitida to‘g‘ri ishlaydi. bu rasmda foton bilan ishlov berish jarayonlarida katta bo‘shliq modelida bo‘shliq va muhit o‘rtasidagi farqlar ko‘rsatilgan. …

4 / 10

age9.jpeg image10.png image11.png image12.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bragg-greynazariyasi"

mavzum:bragg-grey nazariyasi tayyorlashdi:ergashova dilnoza abduxalilova sabina oʻqituvchi:roʻziyev shoxruxmirzo bragg-gray nazariyasining kirish tushunchasi “bragg-gray nazariyasi” — bu ionizatsiya kamerasi va dozimetriyada keng qo‘llaniladigan nazariyadir. uning mohiyati shuki, kamera ichidagi kichik bo‘shliqdagi (odatda gaz bilan to‘ldirilgan) ionizatsiya natijasi orqali atrofdagi muhitda (masalan suv, to‘qima yoki boshqa materiallarda) yutilgan nurlanish dozasi aniqlanadi. nazariya 1936-yilda louis harold gray, william henry bragg va william lawrence bragg tomonidan ishlab chiqilgan. nazariyaga ko‘ra, agar bo‘shliq (cavity) juda kichik bo‘lsa va u bo‘shliq yo‘q bo‘lganda zarrachalar maydoni o‘zgarmasa, unda bo‘shliqdagi doza va uning atrofidagi muhitdagi doza o‘rtasida matematik bog‘la...

This file contains 10 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "bragg-greynazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bragg-greynazariyasi PPTX 10 pages Free download Telegram