o'rtaasrlarda o'rta osiyoda tabiat haqida tushunchalarning rivojlanishi

PPTX 20 sahifa 1,9 MB Bepul yuklash

20 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,9 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 20

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 20

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: oʻrta asrlarda oʻrta osiyodagi tabiat haqidagi tushunchalarning rivojlanishi. 1. o'rta asrlarda markaziy osiyoda tabiat haqidagi tasavvurlarning shakllanishi 2. ilmiy va falsafiy ta'sirlar 3. amaliy qo'llanilishi va merosi reja: kirish markaziy osiyoda oʻrta asrlarda tabiat haqidagi tasavvurlarning shakllanishi ix-xii asrlarda musulmon uygʻonish davrining ilmiy merosi bilan chambarchas bogʻliq. abu ali ibn sino (avitsenna) va al-xorazmiy kabi olimlarning asarlari tabiatshunoslikka oid bilimlar rivojida, xususan, tibbiyot va matematikada katta ahamiyatga ega bo'lgan. o'rta osiyoning geografik va madaniy xususiyatlari o'rta osiyo buyuk ipak yo'lining chorrahasida joylashganligi sababli, vi-xvi asrlarda savdo-sotiq va madaniy almashinuvning markazi bo'lgan, bu esa iqtisodiy rivojlanishga katta hissa qo'shgan. mintaqaning geografik xususiyatlari, xususan, cho'llar va tog'lar mavjudligi ix-xii asrlarda irrigatsiya tizimlarining rivojlanishiga turtki bo'lgan va dehqonchilik usullarini takomillashtirgan. islomgacha bo'lgan davrdagi tasavvurlar zardushtiylik ta'limotida olam dualistik tarzda tasvirlangan: yaxshilik xudosi ahura mazda va yovuzlik xudosi angra mainyu o'rtasidagi abadiy …

2 / 20

tabiat hodisalari, masalan, quyosh, oy va yulduzlar allohning qudratining belgilari sifatida ta'kidlangan. hadislarda daraxt ekish va unga g'amxo'rlik qilish sadaqa hisoblanadi, chunki u insonlarga va hayvonlarga foyda keltiradi va barakali 7 savoblarga ega. ilm-fan va falsafaning rivojlanishi al-xorazmiyning algebra va astronomiya sohasidagi ishlari, xususan, 'hisob al-jabr val-muqobala' asari matematikaga qo'shgan ulkan hissasi bo'lib, 700 dan ortiq masalalarni qamrab oladi. abu rayhon beruniyning 'hindiston' asari xi asrda hind madaniyati, fani va falsafasini chuqur o'rganishga bag'ishlangan bo'lib, 1030-yilda yozilgan. astronomiya va kosmologiya al-farg'oniyning “kitob fi javomi ilm al-nujum” asari 9-asrda yozilgan bo'lib, unda astronomik kuzatishlar va yerning diametrini aniqlash bo'yicha ma'lumotlar berilgan. abu rayhon beruniy 11-asrda yerning aylanishini aniq hisoblab, uning geografik koordinatalarini o'lchashda sezilarli yutuqlarga erishgan va bu kosmologiyaga ta'sir ko'rsatgan. geografiya va kartografiya al-xorazmiyning ix asrdagi «surat al-arz» asari markaziy osiyo kartografiyasida muhim bosqich bo‘lib, unda 240 ta xaritadan iborat aniq dunyo xaritasi taqdim etilgan. abu rayhon beruniyning xi asrdagi …

3 / 20

i aniqlash bo'yicha aniq tajribalar o'tkazdi va bu metallarning tarkibini tahlil qilishda muhim ahamiyatga ega bo'ldi. o'simliklar va hayvonot dunyosi haqidagi bilimlarning rivojlanishi abu rayhon beruniyning asarlari o'simliklarning 720 turini tasvirlab, ularning tibbiy va iqtisodiy ahamiyatiga alohida e'tibor qaratgan, bu botanika rivojiga katta hissa qo'shgan. ibn sinoning "tib qonunlari" asarida 300 dan ortiq hayvonning xususiyatlari va ulardan tibbiyotda foydalanish usullari batafsil yoritilgan, bu zoologiya sohasini boyitgan. so'fiylik va tabiatga bo'lgan muhabbat so'fiylikda tabiat, xudo zohirining bir ko'rinishi sifatida qadrlanib, yaratilishning har bir elementi, 99 ta ismning aksini ko'rsatadi, bu esa ilohiy muhabbatga yo'l ochadi. xiii asrda so'fiy shoirlar, tabiatning go'zalligi orqali allohga yaqinlashishni targ'ib qilib, o'simliklar va hayvonot dunyosini, ilohiy hikmatning 7 asosiy belgisi sifatida talqin etishgan. adabiyotda tabiat tasviri oʻrta asr adabiyotida tabiat manzaralari koʻpincha ramziy maʼnolarni ifodalagan, masalan, bogʻlar jannatni, choʻllar esa maʼnaviy sinovlarni anglatgan, 12 ta asosiy element bilan bog'liq holda. alisher navoiyning asarlarida tabiat tasviri gʻoyat …

4 / 20

lar suv taqsimotini nazorat qilgan. bu tizim qishloq xoʻjaligi ekinlarining barqaror oʻsishini taʼminlash uchun zarur edi. tabiatni muhofaza qilish g'oyalarining shakllanishi oʻrta asrlarda ibn sino kabi olimlar tabobatda tabiat elementlaridan foydalanishni targʻib qilib, ekologik muvozanatga eʼtibor qaratganlar. alisher navoiyning asarlarida bogʻdorchilik, dehqonchilik va tabiat goʻzalligini tasvirlash orqali atrof-muhitga hurmat tuygʻusi singdirilgan. xulosa xulosa shuni ko'rsatadiki, o'rta asrlarda markaziy osiyoda tabiat haqidagi g'oyalar, ayniqsa abu rayhon beruniy asarlarida 1030-yillarda rivojlangan. tabiat falsafiy tushunchasi, xususan ibn sinoning tibbiy asarlarida 1025-yilda, inson salomatligi uchun muhim omil sifatida baholanganligi xulosadir. e'tiboringiz uchun rahmat image2.png image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg image18.jpg image19.jpg image1.png

5 / 20

o'rtaasrlarda o'rta osiyoda tabiat haqida tushunchalarning rivojlanishi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'rtaasrlarda o'rta osiyoda tabiat haqida tushunchalarning rivojlanishi" haqida

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: oʻrta asrlarda oʻrta osiyodagi tabiat haqidagi tushunchalarning rivojlanishi. 1. o'rta asrlarda markaziy osiyoda tabiat haqidagi tasavvurlarning shakllanishi 2. ilmiy va falsafiy ta'sirlar 3. amaliy qo'llanilishi va merosi reja: kirish markaziy osiyoda oʻrta asrlarda tabiat haqidagi tasavvurlarning shakllanishi ix-xii asrlarda musulmon uygʻonish davrining ilmiy merosi bilan chambarchas bogʻliq. abu ali ibn sino (avitsenna) va al-xorazmiy kabi olimlarning asarlari tabiatshunoslikka oid bilimlar rivojida, xususan, tibbiyot va matematikada katta ahamiyatga ega bo'lgan. o'rta osiyoning geografik va madaniy xususiyatlari o'rta osiyo buyuk ipak yo'lining chorrahasida joylashganligi sabab...

Bu fayl PPTX formatida 20 sahifadan iborat (1,9 MB). "o'rtaasrlarda o'rta osiyoda tabiat haqida tushunchalarning rivojlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'rtaasrlarda o'rta osiyoda tab… PPTX 20 sahifa Bepul yuklash Telegram