okspiktografiyasini qadimgidunyoyozuvlari bilan taqqoslashnatijalari

PPTX 36 pages 1.6 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

termiz davlat universiteti tarix fakulteti tarix ta’lim yo’nalishi 4- kurs 404- guruh talabasi jo`rayev zafarjon faxriddinovichning oks sivilizatsiyasi fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: oks piktografiyasini qadimgi dunyo yozuvlari bilan taqqoslash natijalari. reja: 1. oks piktografiyasini qadimgi dunyo yozuvlari bilan taqqoslash natijalari. yozuvning bosqichma-bosqich rivojlanib borish qonuniyatlari. 2.qadimgi hindiston va qadimgi eron piktografik yozuv usullari. xarappa madaniyatida piktografik yozuvlari. shaxdod yodgorligi piktografik yozuv usullari. professor ali hakimi tadqiqotlari. 3. oks tsivilizatsiyasining jamiyat taraqqiyotida erishgan yutuqlari. 4. oks tsivilizatsiyasining madaniy taraqqiyotda erishgan yutuqlari. qadimgi baqtriyada piktografik yozuvning shakllanishi masalasi bilan shug'ullangan sh.b. shaydullaevning fikriga ko'ra jamoalar o'rtasida o'zaro ijtimoiy munosabatlarning ortishi va boshqaruvning takomillashuvi yozuvga, savdo va hisob kitobga bo'lgan talabning oshishi esa sonlarning shakllanishiga olib kelgan. bu juda to'g'ri, ammo juda ham umumlashgan fikr. shuni alohida ta'kidlash joizki, jamiyatning rivojlanishi jarayonida yozuvning paydo bo'lishida sharoit va sabab masalasini aniqlamay uning shakllanishi muammosini tushuntirish qiyin. oks tsivilizatsiyasi moddiy madaniyati tarixini o'rganish jarayonida, yozuv …

2 / 36

rining rivojlanishi va takomillashishi, to'rtinchidan, har xil jamoalar o'rtasidagi ijtimoiy munosabatlar va madaniy aloqalarning o'sishi, beshinchidan, yozuv ashyolari va qurollarining paydo bo'lishi va ta'siri, oltinchidan xalq san'ati va san'at usullarining rivojlanishi va nihoyat aholi fikrlash doirasining kengayishi, o'sishi va uning ta'siri. yozuvning bosqichma – bosqich rivojlanib borish qonuniyatlari to'laqonli ravishda m. koen, v.a. istrin, v.a. bogoroditskiy va e.d. polivanov asarlarida yoritilgan va ularning ta'kidlashlaricha yozuvning paydo bo'lishi piktografik va ideogrammadan boshlab toki tovushni ifodalovchi belgilarga qadar rivojlanishi insoniyat ongining bosqichma-bosqich rivojlanishi bilan hamohang kechgan. bu fikr n.f. yakovlev tomonidan to'liq qo'llangan va u alfavit tuzilishining matematik formulasini ishlab chiqqan. unga ko'ra “amaliy yozuv, ya'ni alfavit ma'lum tilning barcha fonetik tovushini qamrab olishi shart”. yozuvning shakllanishi bo'yicha biz taklif etayotgan, ya'ni ishlab chiqqan sharoit va sabablar oks tsivilizatsiyasi hududida to'liq mavjud bo'lgan deb ayta olamiz, faqat bir holatda masalaga echim topa olmaymiz, bu “til xususiyatlarining yozuvning shakllanishiga ta'siri” masalasi bo'lib, o'rganilayotgan …

3 / 36

davrida o'rta osiyo aholisi eron tili lahjalaridan birida gaplashgan va shu til asosida qadimgi baqtriya va “avesto” tili vujudga kelgan deb hisoblaydi». so'nggi yillarda a.a. asqarov «andronovo madaniyatining bir qism aholisi turktilli bo'lgan» degan yangi g'oya bilan chiqdi. shuni alohida ta'kidlashimiz kerakki, oks tsivilizatsiyasi aholisining tili aniq bo'lgan taqdirda ham til xususiyatlarining yozuvni shakllanishiga ta'siri masalasi fanda filologik ilmiy yo'nalishga oid bo'lib, tarixchilar bu masalani umumiy holda anglashi mumkin, ammo masalaning mohiyatini tilshunoslar echib beradilar. qolgan holatlar, jumladan jamoada yozuvga bo'lgan talablarning oshib borishi masalasi sh.b. shaydullaev tomonidan yoritilgan bo'lsa, ibtidoiy rasm san'atining takomillashishi masalasi qadimgi baqtriya hududida zaravutsoy misolida yaxshi kuzatiladi, har xil jamoalar o'rtasidagi ijtimoiy munosabatlarning o'sishi va madaniy aloqalar masalasi andronovo va xarappa madaniyatlari asosida mutaxassislar tomonidan keng yoritilmoqda. yozuv ashyolari va qurollarning ta'siri masalasi ham xarappa va sopolli madaniyati ashyolari misolida kuzatiladi. jumladan, oq toshdan yasalgan siyohdon shaklli idishlar, har xil rangdagi bo'yoqlarning kashf etilishi bunga …

4 / 36

li xumdonlarda pishirish texnologiyalarini yo'lga qo'yishgan, temirni bilishgan, me'morchilik sohasini san'at darajasiga ko'tarib, simmetriya va fortifikatsiyada labirint tizimini joriy qilgan, xalqaro aloqalar tizimiga, aylanma mexanika asosida ishlaydigan aravaga asos solgan, hayvon kuchidan foydalanib erga ishlov berishni qo'llagan ajdodlarimiz hisoblanadi. albatta, markaziy osiyo xalqlari tarixida shuncha yangilik qilgan aholini dehqon jamoasi deb atash juda ham jo'n va ular erishgan madaniyat darajasiga va iqtisodiga to'g'ri baho bermaslikdir. bu jamoa xalq xo'jaligining ko'plab sohasini teng rivojlantirgan umumlashgan jamoadir. demak, yozuvning shakllanishi bo'yicha mutaxassislar tomonidan ishlab chiqilgan holatlarning barchasiga oks tsivilizatsiyasi aholisi erishgan taraqqiyot darajasi to'liq javob beradi. shunday bo'lsada, tarix fanining tadqiqot usullaridan eng asosiysi taqqoslash usulidir. asosiy fikr shu usul asosida aytiladi va xulosalar chiqariladi. bu borada biz oks tsivilizatsiyasi aholisi eng yaqin madaniy aloqada bo'lgan qadimgi hindiston va qadimgi eron piktografik yozuv usullarini taqqoslashni tanladik. negaki, qadimgi sharq dunyosining to'rtta tsivilizatsiya markazlaridan hududiy jihatidan eng yaqini va eng yaqin madaniy va …

5 / 36

gonur kabi yodgorliklaridir. demak, oks tsivilizatsiyasi piktografik yozuvlarining shakllanishida xarappa madaniyatining ta'siri bo'lgan. bu oltintepa va gonur yodgorliklaridan topilgan, muhrlarda ifodalangan xarappa yozuvi asosida, ya'ni inkor etib bo'lmaydigan faktlar asosida aytilmoqda. ikkinchidan, bu yozuv usullari taqqoslanganda xarappa piktografiyasi nihoyatda rivojlanganligi bilan, yani belgilarning bir joyda ifodalanishi, belgilarning mazmunan va shaklan boyligi bilan xarakterlanadi. uchinchidan, piktografik belgilar taqqoslanganda yana shu narsa yaqqol ko'zga tashlanadiki, yozuvlar ifodasida tabiat, hayvonat va o'simliklar dunyosining ta'siri kuchli seziladi. jumladan, hayvonat olami misolida aytadigan bo'lsak, xarappaga fil tasviri xos bo'lsa, oksda tuyaning ifodalanishi xarakterlidir. to'rtinchidan, oks piktografiyasi sodda belgilarda ifodalanishi bilan birga xarappa piktografiyasi bilan o'xshashlik darajasi nihoyatda yaqinligi bilan xarakterlanadi. misol tariqasida shuni keltirib o'tish kerakki, sopollitepadan topilgan va a.a. asqarov tomonidan 8 ta guruhga ajratgan piktografik belgilarning, jumladan yarim oy shaklli, parallel chiziq shaklli, «n» harfi ko'rinishidagi belgi, xoch shaklli ifoda, «a» harfini eslatuvchi ifodalar xarappa piktografiyasida to'liq o'z aksini topmoqda. qadimgi eron piktografik …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "okspiktografiyasini qadimgidunyoyozuvlari bilan taqqoslashnatijalari"

termiz davlat universiteti tarix fakulteti tarix ta’lim yo’nalishi 4- kurs 404- guruh talabasi jo`rayev zafarjon faxriddinovichning oks sivilizatsiyasi fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: oks piktografiyasini qadimgi dunyo yozuvlari bilan taqqoslash natijalari. reja: 1. oks piktografiyasini qadimgi dunyo yozuvlari bilan taqqoslash natijalari. yozuvning bosqichma-bosqich rivojlanib borish qonuniyatlari. 2.qadimgi hindiston va qadimgi eron piktografik yozuv usullari. xarappa madaniyatida piktografik yozuvlari. shaxdod yodgorligi piktografik yozuv usullari. professor ali hakimi tadqiqotlari. 3. oks tsivilizatsiyasining jamiyat taraqqiyotida erishgan yutuqlari. 4. oks tsivilizatsiyasining madaniy taraqqiyotda erishgan yutuqlari. qadimgi baqtriyada piktografik yozuvning shakllanishi masalasi b...

This file contains 36 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "okspiktografiyasini qadimgidunyoyozuvlari bilan taqqoslashnatijalari", click the Telegram button on the left.

Tags: okspiktografiyasini qadimgiduny… PPTX 36 pages Free download Telegram