detallarni ishlash layoqati va uni taminlash

DOC 12 pages 122.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 122.0 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

detallarni ishlash layoqati va uni taminlash reja: 1. mustahkamlik. 2. bikrlik. 3. yeyilishga chidamlilik. 4. titrashga chidamlilik. 5. issiqqa bardoshlik. 6. mashinalarni ishonchli ishlashini ta’minlash asoslari. 7. mashina detallarini mustahkamlikka hisoblash xususiyatlari. detalning ishlash layoqati uning ishlash sharoitiga nisbatan belgilanadi. masalan, tishli g‘ildiraklar uchun tish yuzasining mustahkamligi, sirpanish podshipniklari uchun yeyilishga chidamililik, boltlar uchun mustahkamlik bo‘lsa, vallar uchun esa bikrlik bilan mustahkamlik muhim shartlaridan hisoblanadi. 1. mustahkamlik deb, detalning deformatsiyalanishi me’yorida bo‘lgani holda, uning ma’lum vaqt sinmay va benuqson ishlay olish xususiyatiga aytiladi. yangi detallarni loyihalashda, avvalam bor, ularning mustahkam bo‘lishini ta’minlash zarur. detalning mustahkamligini ta’minlash uchun uning xavfli kesimida ta’sir etayotgan normal va urinma kuchlanishlarni topish va uni ruxsat (joiz) etilgan qiymati bilan solishtirish lozim. umumiy xolda, mustahkamlik shartini quyidagicha ifodalash mumkin: σ ( [ σ ] ( ( ( ( ( ( , (1. 1 ) bu yerda σ va ( - ish jarayonida xosil bo‘lgan normal va …

2 / 12

masalan, ma’lum kuch va moment ta’sirida aylanayotgan val mustahkam bo‘lishiga qaramay, joiz etilgandan ortiq egilishi mumkin. bunday val ishlatilmasligi kerak, chunki valga o‘rnatilgan detallar, masalan, tishli g‘ildiraklar orasidagi masofa chegaralangan bo‘ladi. valni ruhsat etilgandan ortiq egilishi bu detallarning mo‘ljaldan oldin ishdan chiqishiga sabab bo‘ladi. shuning uchun bunday detallarni mustahkamligidan tashqari, bikrligi ta’minlanishi, ya’ni chiziqli f max va burchak φ max siljishlari joiz qiymatidan oshmasligi kerak: f max ( ( f (, φ max ( [φ] . ba’zi detallarning xaddan tashqari bikr bo‘lishi ularning chidamligiga salbiy ta’sir etadi. masalan po‘latdan tayyorlangan tishli g‘ildirak tishlarining ortiq darajada bikr bo‘lishi ishlash vaqtida dinamik kuchlarning paydo bo‘lishiga va shovqinning kuchayishiga olib keladi. demak, zarur bo‘lgan hollarda detallarning ma’lum darajada moslashuvchan bo‘lishi talab etiladi. 3. yeyilishga chidamlilik. ishqalanuvchi detallarning to‘g‘ri ishlash vaqti yeyilish darajasiga qarab belgilanadi. yeyilish natijasida detallarning o‘lchamlari o‘zgaradi, ular orasidagi tirqish kattalashadi, bu esa o‘z navbatida mashinaning notekis ishlashiga sabab buladi. detalning …

3 / 12

o‘p tarqalgani solishtirma bosim q va shartli koeffitsient qv -larni aniqlab, ularni joiz kattaliklari bilan solishtirishdir: q ( [ q ] , q v ( [ qv ] , bu yerda v – ishqalanish tezligi. ishqalanuvchi detallarni zarur darajada moylab turish va ularni tayyorlashda yeyilishga chidamli materiallar bronza, plastmassa va shu kabi materiallarni ishlatilishi yeyilishni kamaytirish yo‘llaridir. 4. titrashga chidamlilik. mashinalarning ishlash tezliklarini tabora oshirilishi va detallarning og‘irligini kamaytirilishi har xil titrashlarning paydo bo‘lishi uchun imkon yaratadi. ma’lumki titrashlar qo‘shimcha kuchlarni hosil qiladi, mashinaning normal ishlashiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi, detallarning toliqishi oqibatida ishdan chiqishini tezlashtiradi. bu borada rezonans xodisasi ayniqsa xavflidir. odatda, detallarning titrashga chidamliligini ta’minlash uchun rezonans xodisasini keltirib chiqaruvchi omillarni topib, hisoblab ularni yo‘qotish kerak. mashinalarda titrash xodisasini kamaytirish uchun statik va dinamik muvozanatlash, shuningdek turli xil titroshni kamaytiruvchi so‘ngdirgichlar masalan, maxsus elastik elementlarni, prujinalarni qo‘llash tavsiya etiladi. 5. issiqqa chidamlilik. tarkibida bir–biri bilan ishqalanuvchi detallar bo‘lgan mashinalarda …

4 / 12

rab belgilanadi va mashinani loyihalash, ishlab chiqarish, ishlatish va ta’mirlash davrlarida ta’minlanadi. mashinalarni ishonchli ishlash darajasi uning ishonchlilik koeffitsienti p(t) bilan belgilanadi. masalan, dvigatelni 100 marta ishga tushirilganda 99 martasida ishlab ketsa p ( t ) = 99 / 100 = 0,99 bo‘ladi. mashinaning ishonchlilik koeffitsienti undagi har bir detalning ishonchlilik koeffitsientlarining ko‘paytmasiga teng bo‘ladi, ya’ni: p ( t )um = p1 ( t ) ּ p2 ( t ) … pn ( t ). bundan, agar mashina tarkibida 100 detal bo‘lib, har bir detalning pi ( t ) = 0, 99 bo‘lsa, unda p ( t )um = 0, 99 100 = 0,37 bo‘ladi. mashinalarni ishonchli ishlashi uchun ularni loyihalash jarayonida quyidagilarga ahamiyat berish darkor: 1) mashinada iloji boricha kam detal ishlatilishi, qismlarning tuzilishi oddiy bo‘lishi va har birining ishonchli ishlashini ta’minlanishi; 2) ishchi yuzalarida hosil bo‘ladigan kuchlanish qiymatlarini kamaytirish; 3) ishqalanuvchi yuzalarni moylash, tegishli moy tanlash; 4) standart …

5 / 12

ilingan soddalashtirishlar, ixchamlashlar muhandislik hisoblashida taxminiy usulga olib keladi va hisoblashda yo‘l qo‘yilgan noaniqliklar xavfsizlik koeffitsienti bilan ehtiborga olinadi (mustahkamlik ehtiyot koeffitsienti). hisoblashda bunday koeffitsientlarni tanlab olish, ayniqsa, uchuvchi apparat detallarini tuzilishini loyihalashda ma’sul hisoblanadi. vazifasiga ko‘ra mustahkamlikka hisoblashning ikki usuli bor: loyihalash hisobi va tekshiruv hisobi. loyihalash hisobidan maqsad, detalning asosiy o‘lchamlarini aniqlab olishdir. buning uchun detal materiali va unga ta’sir qiluvchi yuklanish qiymati mahlum bo‘lishi kerak. tekshiruv hisobidan maqsad, detalda tashqi yuklanishdan hosil bo‘lgan kuchlanishni aniqlashdir. bu holda detalning o‘lchamlari, materialning turi aniq bo‘lishi kerak, ahamiyatga sazovorligi shundaki, aniqlangan kuchlanish ruxsat etilgandan katta bo‘lmasligi kerak. bundan shunday xulosa qilish mumkin: loyihalash hisobi detalning tuzilishini keltirib chiqaradi, tekshiruv hisobi esa detal loyihasidan keyin bajariladi. tekshiruv hisobida detalning haqiqiy va asosiy o‘lchamlari inobatga olinadi. chunki, loyihadan so‘ng uni parametrlari tahliliy usulda topilganidan faraz qilish mumkin. detallarni mustahkamlash va korroziyaga chidamli qilish detallarni qayta tiklash (ta`mirlash) ishlash paytida yeyilish natijasida o`lchami …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "detallarni ishlash layoqati va uni taminlash"

detallarni ishlash layoqati va uni taminlash reja: 1. mustahkamlik. 2. bikrlik. 3. yeyilishga chidamlilik. 4. titrashga chidamlilik. 5. issiqqa bardoshlik. 6. mashinalarni ishonchli ishlashini ta’minlash asoslari. 7. mashina detallarini mustahkamlikka hisoblash xususiyatlari. detalning ishlash layoqati uning ishlash sharoitiga nisbatan belgilanadi. masalan, tishli g‘ildiraklar uchun tish yuzasining mustahkamligi, sirpanish podshipniklari uchun yeyilishga chidamililik, boltlar uchun mustahkamlik bo‘lsa, vallar uchun esa bikrlik bilan mustahkamlik muhim shartlaridan hisoblanadi. 1. mustahkamlik deb, detalning deformatsiyalanishi me’yorida bo‘lgani holda, uning ma’lum vaqt sinmay va benuqson ishlay olish xususiyatiga aytiladi. yangi detallarni loyihalashda, avvalam bor, ularning mustahkam bo‘...

This file contains 12 pages in DOC format (122.0 KB). To download "detallarni ishlash layoqati va uni taminlash", click the Telegram button on the left.

Tags: detallarni ishlash layoqati va … DOC 12 pages Free download Telegram