iqtisodiy talimotlar fanidan taqdimot

PPTX 13 pages 3.7 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

reja: klassik iqtisodiy maktabga muqobil g’oyalar 1 adam smitning iqtisodiy qarashlari 2 d.rikardoning iqtisodiy ta’limoti buyuk ingliz iqtisodchisi adam smitning «xalqlar boyligining tabiati va sabablari to‘g‘risida tadqiqot» asari zamonaviy iqtisod fanining boshlanishi hisoblanadi. a.smit o‘z davridagi iqtisodiy bilim va konsepsiyalarini umumlashtirdi va tizimlashtirdi. u xo‘jalik hayotining asosiy sohalarini tavsiflab beruvchi bir butun nazariya yaratdi. 1766-yilda «xalqlar boyligining tabiati va sabablari to‘g‘risida tadqiqot» nomli asosiy asarini yozishga kirishdi. bu asar 1776-yilda birinchi martda chop etildi. asarda insoniyat tomonidan oldin yaratilgan iqtisodiy bilimlar umumlashtirildi va umumiy nazariy tamoyil asosida iqtisodiy fan tizimiga aylandi. a.smitning bu asari 5 qismdan (kitobdan) iborat. 1-qismida qiymat va qo‘shimcha daromad muammolari tadqiq etildi. 2-qismida kapital jamg‘arilishi va uning funksional shakllari. 3-qismida kapitalizm rivojlanishining tarixiy shart-sharoitlari ko‘rsatib berildi. 4-qismida o‘zining merkantilizm va fiziokratlar ta‘limotiga bo‘lgan munosabatlari aks etdi. 5-qismida davlat moliyasi masalalari ko‘rib chiqildi. xalqlar boyligi asoslarining birinchi jumlalaridanoq smit xalqlar boyligining tabiati konsepsiyasini tushuntirib o‘tgan. bu ishi …

2 / 13

bu fikrni rivojlantirib, mehnat taqsimoti boylikni yaratishda asosiy omil hisoblanadi, degan xulosaga keladi. chunki mehnat taqsimoti asosida uning unumdorligi oshadi. a.smitning ta‘kidlashicha, iqtisodiyotning rivojlanib borishi bilan sanoat tovarlari bahosi pasayib borish moyilligiga, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari bahosi esa o‘sish moyilligiga ega. shuning uchun uning fikricha, qishloq xo‘jaligiga qo‘yilgan kapital ancha foydali hisoblanadi. david rikardo (1772–1823) klassik iqtisod maktabining atoqli vakillaridan biri hisoblanadi. 1799-yili d.rikardo a.smitning ―odamlar boyligi ... asarini o‘qib chiqqach, unda birinchi bor siyosiy iqtisodga bo‘lgan jiddiy qiziqish paydo bo‘ladi. shundan keyin u siyosiy iqtisod bilan shug‘ullana boshladi va hammani qiziqtirgan savollarga javob berishga harakat qildi. rikardo: uslub, siyosat, predmet rikardo iqtisodiy ta‘limotlarda o‘zining sof nazariyasi bilan iqtisodiyot rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan. u sanoat davriga xos ilmlarni hajm va uslubda abstrakt tahlil orqali ko‘rib chiqdi. rikardo uslubiyoti. d.rikardogacha adam smit siyosiy iqtisodni tahlil qilishda ikkita yo‘nalishda: 1. o‘z davrining iqtisodiyotini deduktiv nazariya orqali. 2. zamonaviy va tarixiy institutlar to‘g‘risidagi tasvir …

3 / 13

fanining predmeti va metodini aniqlashda, iqtisodiy tadqiqot metodologiyasini amaliy ishlab chiqishda muhim rol o‘ynadi. uning fikricha, jamiyatning sinfiy tuzilishi uning iqtisodiy faoliyatida hal qiluvchi o‘rinni egallaydi. siyosiy iqtisodning asosiy vazifasi «yer mahsuloti» (ya‘ni milliy daromad va milliy boylik)ni uch asosiy sinf (ishchilar, kapitalistlar, yer egalari) o‘rtasidagi taqsimoti qonunlarini aniqlashdan iborat. bu taqsimot ishlab chiqarish sharoiti va manfaatlaridan kelib chiqishi kerak edi va bu rikardoning yutug‘i edi, ammo uning xatosi shuki, u taqsimot usulini moddiy ne'matlarni ishlab chiqarish usuli bilan bog‘liq qilib qo‘ygan. u mantiqiy abstraksiya metodidan foydalandi, ijtimoiy fanlarda aniq fanlarning usuli, ayniqsa, ilmiy deduksiyani keng qo‘lladi. u o‘z konsepsiyasi asosiga qiymat qonunini, ya‘ni tovarlarning qiymatini sarflangan mehnat bilan aniqlashni qo‘ydi. faqat bir omil - «mehnat» qiymatining asosida yotadi, deb yozadi olim. boshqa iqtisodiy kategoriyalar shu qonunga qanchalik mos kelish-kelmasligini o‘rgandi. rikardo kapitalizmni jamiyatni tashkil etishning yakkayu-yagona tabiiy va abadiy shakli, deb o‘ylagan. rikardoning qiymatning mehnat nazariyasi d.rikardo, eng avvalo, …

4 / 13

to‘g‘risida insho d) soliqlar to‘g‘risida risola 2. adam smitga ko‘ra, milliy boylikning manbai nima? tabiiy resurslar b) davlat siyosati c) mehnat unumdorligi d) savdo siyosati 3. rikardo iqtisodiyotda qanday sinflarni ajratgan? ishchilar, kapitalistlar, yer egalari b) ishchilar, tadbirkorlar, davlat c) savdogarlar, dehqonlar, hunarmandlar d) ishchilar, davlat, investorla 4. adam smit va devid rikardoning umumiy jihati: a) har ikkisi merkantilizm tarafdori b) har ikkisi erkin raqobat va mehnat nazariyasini qo‘llab-quvvatlagan c) har ikkisi pul nazariyasini yaratgan d) har ikkisi davlat boshqaruvini kuchaytirishni xohlagan 5. adam smitning fikricha, boylikning manbai: a) kapital b) mehnat c) yer d) pul 6. «xalqlar boyligining tabiati va sabablari to‘g‘risida tadqiqot» asari qachon yozilgan? a) 1767 b) 1776 c) 1766 d) 1777 7. rikardo «yer mahsuloti» deb nimani nazarda tutgan? milliy daromad va milliy boylik b) kapital va yer c) ishlab chiqarish d) tabiiy resurslar 8. “xalqlar boyligi….” asararini 5-qismida qanday masala ko’rib chiqiladi? davlat moliyasi b) …

5 / 13

iqtisodiy talimotlar fanidan taqdimot - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy talimotlar fanidan taqdimot"

reja: klassik iqtisodiy maktabga muqobil g’oyalar 1 adam smitning iqtisodiy qarashlari 2 d.rikardoning iqtisodiy ta’limoti buyuk ingliz iqtisodchisi adam smitning «xalqlar boyligining tabiati va sabablari to‘g‘risida tadqiqot» asari zamonaviy iqtisod fanining boshlanishi hisoblanadi. a.smit o‘z davridagi iqtisodiy bilim va konsepsiyalarini umumlashtirdi va tizimlashtirdi. u xo‘jalik hayotining asosiy sohalarini tavsiflab beruvchi bir butun nazariya yaratdi. 1766-yilda «xalqlar boyligining tabiati va sabablari to‘g‘risida tadqiqot» nomli asosiy asarini yozishga kirishdi. bu asar 1776-yilda birinchi martda chop etildi. asarda insoniyat tomonidan oldin yaratilgan iqtisodiy bilimlar umumlashtirildi va umumiy nazariy tamoyil asosida iqtisodiy fan tizimiga aylandi. a.smitning bu asari 5 qismdan ...

This file contains 13 pages in PPTX format (3.7 MB). To download "iqtisodiy talimotlar fanidan taqdimot", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy talimotlar fanidan ta… PPTX 13 pages Free download Telegram