auditning mohiyati, zarurligi va ahamiyati

PDF 22 pages 1.2 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

6-mavzu.auditning mohiyati, zarurligiva ahamiyati 6-mavzu.auditning mohiyati, zarurligi va ahamiyati 1.auditning mohiyati va rivojlanish tarixi. 2.auditning predmeti, obyekti va usullari tavsifi 3.o’zbekiston respublikasining moliyaviy nazorat tizimida auditning tutgan o’rni va fanning boshqa fanlar bilan o’zaro bog’liq jihatlari. 4.audit va taftish farqi 1.auditning mohiyati va rivojlanish tarixi audit – bu mustaqil malakali mutaxassislar tomonidan korxonaning moliyaviy hisob va u bilan bog’liq moliyaviy axborotlarini me’yoriy hujjatlarga muvofiqlik darajasi to’g’risida xulosa chiqarish maqsadida tadqiq etilishidir. demak, «audit» tushunchasi lotincha bo’lib, «auditing» - aynan tarjimasi «u eshitayapti», «eshituvchi» degan ma’nolarni bildiradi. audit tarixi • ayrim manbalarga ko’ra buxgalter-auditor kasbi xvii asrning o’rtalarida yevropaning aksiyadorlik kompaniyalarida aksiyadorlar, kreditorlar va soliq xizmati xodimlari o’rtasidagi munozarali masalalarni hal qilib berish zarurati tufayli shakllana boshlagan. o’sha paytlarda mustaqil faoliyat ko’rsatib, korxonaning ishlab chiqarish moliya faoliyati to’g’risida aniq xulosa beradigan mutaxassislarga ehtiyoj kuchaygan. • natijada, 1862 yili angliyada, 1867 yili fransiyada, 1937 yili esa aqshda majburiy audit to’g’risidagi qonun qabul …

2 / 22

qtisodiy tanazzuli katta turtki bo’ldi. bu davrda aksiyadorlik jamiyatlari va boshqa korxonalarning ko’pchiligi inqirozga yuz tutdilar. natijada hisobotlarni, xususan, balans, foyda va zararlar to’g’risidagi hisobot ma’lumotlarini tasdiqlash tartibini qat’iy belgilash, ularning to’g’riligi va haqqoniyligini mustaqil auditorlar tomonidan tekshirish ehtiyoji yuzaga kelgan. • audit xix asr o’rtalarida shotlandiyada ham vujudga kela boshlagan. ingliz temiryo’lchilari, sug’urta va boshqa investorlar shimoliy amerikaga yo’l olishganida ular bilan birga yirik ingliz sarmoyador (kreditor)larining manfaatlarini himoya qiladigan mustaqil taftishchi-auditorlar ham birga borganlar. • 1844 yilda angliyada aksiyadorlik kompaniyalarining buxgalteriya schyotlarini, aksiyadorlarga beriladigan hisobotlarni yiliga kamida bir marta mustaqil buxgalterlar tekshiruvidan majburiy o’tkazilishini talab qiladigan qonunlar chiqarilgan. • dastlab auditorlik vazifalari aniq belgilanmagan bo’lib, barcha investorlar, aksiyadorlar, kreditorlar auditorlarni o’zlarining himoyachisi sifatida qabul qilganlar. • auditorlar haqida ularni aksiyadorlar oldidagi mas’ul shaxslar deb qarash 1929 yilda «kompaniyalar to’g’risidagi qonun» chiqarilishi bilan o’zgardi. ushbu qonunga muvofiq barcha kompaniyalar o’zlarining moliyaviy hisobotlarida foyda va zararlarni majburiy ravishda ko’rsatishlari belgilab …

3 / 22

ma tuzgan bo’lsa, u auditorlik tekshiruvi o’tkazishga jalb etilishi mumkin. auditor auditorlik tekshiruvini sifatsiz o’tkazganligi, tijorat sirini oshkor etganligi hamda boshqa hatti- harakat-lari oqibatida auditorlik tashkilotiga zarar etkazganligi uchun qonun hujjatlariga muvofiq auditorlik tashkiloti oldida javobgar bo’ladi. auditor – auditor malaka sertifikatiga ega bo’lgan jismoniy shaxsdir. auditor yordamchisi • auditor yordamchisi auditor malaka sertifikatiga ega bo’lmagan va auditorlik hisobotida, auditorlik xulosasida, auditorning ekspert xulosasida hamda auditorlik tekshiruvini o’tkazish bilan bog’liq bo’lgan boshqa rasmiy hujjatda imzo chekish huquqiga ega bo’lmagan tarzda auditorning topshirig’iga binoan auditorlik tekshiruvida ishtirok etayotgan jismoniy shaxsdir. • auditorlik tekshiruvini amalga oshirishda olingan ma’lumotlarni oshkor etmaslik majburiyati auditorning yordamchisiga nisbatan tadbiq etiladi. • auditorning yordamchisi sifatida ishlangan vaqt auditor malaka sertifikatini olish uchun zarur bo’ladigan ish stajiga qo’shiladi. auditorlik faoliyati 3 xil rivojlanish bosqichidan o’tdi: 1.tasdiqlovchi audit – bunda asosan hisob registrlari va hujjatlar tekshirildi. 2.maqsadli sistemali audit – bu bosqichda muomala (operatsiya)larni nazorat qilish sistemasini kuzatish imkoniyati …

4 / 22

ayonida moliyaviy, mehnat va moddiy resurslardan foydalaniladi. korxonaning resurslari doimo daromadga, foyda olishga qaratilgan boʼlishi kerak. auditning predmetiga moliyaviy hisobotning toʼgʼriligi, hisob siyosatiga toʼliq amal qilinishini tekshirish ham kiradi. auditning predmeti va obʼekti mijoz bilan tuzilgan shartnomaga bevosita bogʼliq boʼladi. auditning obʼektlari mulklarni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish bilan bogʼliq boʼlgan operatsiyalar moliyaviy natijalarni shakllantiruvchi koʼrsatkichlar (xarajatlar, daromadlar, foyda va zararlar) valyuta operatsiyalari tashqi iqtisodiy faoliyat, tashqi sarmoyalar, tovar birjalari hisob-kitob operatsiyalari (debitorlik, kreditorlik qarzlari) qimmatli qogʼozlar bilan bogʼliq jarayonlar audit nazariyasi va amaliyotida ushbu usullarning quyidagi turlari keltirilgan: solishtirish usuli (iqtisodiy hodisalar, ko’rsatkichlarni o’zaro va biznes-reja bilan solishtirish); gipoteza usuli (hodisalarning sodir bo’lishi, natijalari turli shart-sharoitlarni e’tiborga olgan holda o’rganiladi. bunday usul ko’pincha “yashirin iqtisodiyot” natijalarini aniqlashda keng foydalaniladi); tahlil va sintez usuli (audit ob’ekti bo’lgan ma’lum ko’rsatkich omillar asosida o’rganiladi, mavjud ichki imkoniyatlar aniqlanadi); taftish usuli (korxonaning faoliyatiga to’liq baho berish uchun barcha operatsiyalar tasdiqlovchi nazoratidan o’tkaziladi); inventarizatsiya …

5 / 22

tekshiriladi); balans usuli (korxonadagi hodisalar, jarayonlarni rasmiylash-tirish, dastlabki ma’lumotlarni umumlashtirish orqali nazorat qilish). 3.o’zbekiston respublikasining moliyaviy nazorat tizimida auditning tutgan o’rni va fanning boshqa fanlar bilan o’zaro bog’liq jihatlari davlat moliyaviy nazoratining ob’ekti bo’lib, o’zbekiston respublikasi byudjeti va boshqa qonunchilikka rioya qilinishini tahlil qilish va tekshirish orqali uning buzilishiga yo’l qo’ymaslik, buzilish holati sodir bo’lsa, aniqlash va kamchiliklarni bartaraf etish hisoblanadi. huquqiy asoslari 1. vazirlar mahkamasining 2017-yil 24-oktabrdagi 870-son o‘zbekiston respublikasi moliya vazirligining davlat moliyaviy nazorati bosh boshqarmasi to‘g‘risida qarori. 2. o‘zbekiston respublikasining 2019-yil 1-iyuldagi o‘rq- 546 sonli o‘zbekiston respublikasining hisob palatasi to‘g‘risida qonuni. 3. o‘zbekiston respublikasining 2021-yil 24-maydagi “auditorlik faoliyati to‘g‘risida”gi qonuni davlat moliyaviy nazorati quyidagicha guruhlashtiriladi: nazoratni amalga oshiruvchi organning bog’liqligiga qarab, ichki va tashqi davlat moliyaviy nazoratiga bo’linadi; byudjetning tegishli darajasiga bog’liq holda, davlat boshqaruvi darajasiga ko’ra respublika va mahalliy darajada amalga oshiriladi. davlat moliyaviy nazorati organlari tizimiga quyidagilar kiradi: o’zbekiston respublikasi hisob palatasi; o’zbekiston respublikasi moliya …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "auditning mohiyati, zarurligi va ahamiyati"

6-mavzu.auditning mohiyati, zarurligiva ahamiyati 6-mavzu.auditning mohiyati, zarurligi va ahamiyati 1.auditning mohiyati va rivojlanish tarixi. 2.auditning predmeti, obyekti va usullari tavsifi 3.o’zbekiston respublikasining moliyaviy nazorat tizimida auditning tutgan o’rni va fanning boshqa fanlar bilan o’zaro bog’liq jihatlari. 4.audit va taftish farqi 1.auditning mohiyati va rivojlanish tarixi audit – bu mustaqil malakali mutaxassislar tomonidan korxonaning moliyaviy hisob va u bilan bog’liq moliyaviy axborotlarini me’yoriy hujjatlarga muvofiqlik darajasi to’g’risida xulosa chiqarish maqsadida tadqiq etilishidir. demak, «audit» tushunchasi lotincha bo’lib, «auditing» - aynan tarjimasi «u eshitayapti», «eshituvchi» degan ma’nolarni bildiradi. audit tarixi • ayrim manbalarga ko’ra buxgal...

This file contains 22 pages in PDF format (1.2 MB). To download "auditning mohiyati, zarurligi va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: auditning mohiyati, zarurligi v… PDF 22 pages Free download Telegram