shaxsning ijtimoiy borliqni bilishi: sezgi

PDF 16 стр. 441,5 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 441,5 КБ

Тип файла PDF

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

4-mavzu: shaxsning ijtimoiy borliqni bilishi: sezgi. diqqat. idrok. xotira. xayol reja: 1. shaxs haqida tushuncha. 2. sezgilar haqida tushuncha. 3. idrok haqida tushuncha. idrokning turlari 4. xotira tiplari va uning turlari 5. xayol haqida tushuncha mustaqillikka erishgan o'zbekistonda kelajagi buyuk davlat kurayotgan ekanmiz, uning faol kuruvchisi bo'lgan shaxsning psixologiyasi masalalarini o'rganish va ishlab chikish g'oyat katta ahamiyatga egadir. bu masalani o'rganish yangi kishini kamol toptirish nazariyasi va praktikasi ilmiy jihatdan ishlab chiqishda muhim o'rin to'tadi. shaxs ijtimoiy munosabatlar sistemasining, ijtimoiy hayotning ko'p qirrali, murakkab zvenosidir. u bir tomondan ijtimoiy – tarixiy taraqqiyotning mahsuli bo'lsa, ikkinchi tomondan ijtimoiy taraqqiyotni ta'min etuvchidir. biz psixologiyani o'rganar ekanmiz, individ, shaxs, individuallik tushunchalarini bir-biridan farq qilishmiz kerak. odamning inson jinsiga mansubligi inivid tushunchasi bilan ifodalanadi. biz kata yoshdagi normal odamni ham, chaqaloqni ham, tilni va oddiy malakalarni o'zlashtira olmaydigan telalarni ham individ deb atay olamiz. birok bulardan faqat birinchisigina shaxs, ijtimoiy mavjudot hisoblanadi. ijtimoiy munosabatlarga …

2 / 16

shining harakteri, temperamenti, psixik kechinmalarining o'ziga hos hususiyatlari, hissiyoti va faoliyatining motivlarida ko'rinadi. ana shunga ko'ra kishilar bir-birlaridan farq qiladilar. dunyoda qancha odam bo'lsa, shuncha individuallik mavjuddir. hech kim bir-birini o'rnini bosa olmaydi. «o'nta bo'lsa, o'rni boshqa» maqoli individuallikka ham nisbatan aytilgandir. shaxs tushunchasi qadimdan mavjud bo'lib, u dastlab aktyor niqobi, keyinchalik esa aktyor ma'nosini anglatgan. chunki sahnadagi ko'rinish o'zgarishi bilan aktyor maskasi ham o'zgargan. bundan tashqari, kishi turli sharoitda o'z qiyofasini o'zgartirishi va o'zini bir necha hil qilib ko'rsatishi ham mumkin. kishi artist kabi turli rollarni bajarishi mumkin. shaxsning psixologik tuzilishi, psixologik xususiyatlarining birikmasi har bir konkret odamda barqaror birlikni tashkil etadi, bu esa shaxs psixolgik tuzilishining nisbatan doimiyligi deb qaralishi mumkin. psixik holatlar doim o'zgarib tursa ham, har turli ijtimoiy guruhlarda va har hil hayotiy vaziyatlarda odam o'z zimmasiga olgan rollari bilan bog'liq holda xulq – atvori o'zgarib tursa ham, yoshning o'zgarib borishi va hokazolari bilan bog'lik bo'lgan …

3 / 16

si avstriyalik vrach va psixolog zigmund freyd bo'lib, uning ta'limotiga ko'ra shasx psixologik hayotining asosini jinsiy lazzat olishga qaratilgan tug'ma, ongsiz mayllar tashkil etadi. freydning ba'zi shogirdlari uning bu ta'limotiga qarshi chiqqan. masalan adolf adler (1870 – 1937) ning fikricha, shaxs psixologik hayotining asosini seksual mayl emas, balki ustunlikka, hokimiyatga, boshqa kishilar ustidan hukmronlik qilishga bo'lgan tabiiy mayl tashkil etadi. vaholanki, shaxs faolligining manbai turli ehtiyojlardir. mana shu ehtiyoj odamni ma'lum tarzda va ma'lum yo'nalishda harakat qilishga undaydi. ehtiyoj shaxs faolligining manbai sifatida namoyon bo'ladigan va uning konkret yashash sharoitiga bog'liqligini ifodalovchi holatdir. shaxs ehtiyojlaridan tashqari, qiziqishlarga ham ega bo'ladi. qiziqishlar deganda odamning bilish jarayoni bilan bog'liq ehtiyojlarining hissiy namoyon bo'lishi tushuniladi. bilish ehtiyojlarini qondirish bilimlardagi kamchiliklarni to'ldirishga, sharoitga yaxshiroq moslashishga, o'zi uchun ahamiyatli narsalarni tushunishga yordam beradi. faoliyat jarayonida qiziqishlarning roli nixoyatda kattadir. qiziqishlar mazmuniga, maqsadiga, kengligi va mustahkamligiga qarab klassifikatsiya qilinishi mumkin. shaxs o'z e'tiqodiga ham ega bo'ladi. …

4 / 16

i, anglanilmagan mayllar ham borki, inson hayotida katta ahamiyatga egadir. faoliyatga nisbatan anglanilmagan mayllar orasida eng ko'p o'rganilgani ko'rsatma berish masalasidir. bu masalani gro'zin psixologi d.n.o'znadze va uning xodimlari ishlab chiqqan. ko'rsatma berish deganda bilish faoliyati bilan bog'lik bo'lgan ehtiyojni ma'lum usulda qondirishga tayyor turish tushuniladi. ko'rsatma berish shaxsning o'zi anglab etmagan bir holatdir. bunday holatda shaxs biror ehtiyojini qondirishi mumkin bo'lgan ma'lum faoliyatga tayyor turgan bo'ladi. kishining o'z maqsadiga erishish yo'lida uchraydigan qiyinchiliklar tufayli unda ishonchsizlik, umidsizlik holatlari hosil bo'ladi. buni frustratsiya deyiladi. frustratsiya kishini tajang, tajovo'zkor, qo'pol qilib qo'yishi yoki aksincha uni yuvosh qilib qo'yishi mumkin. o'quvchilarga tarbiya berishda frustratsiyani oldini olib, engib bo'lmaydigan narsa yo'qligini, bu qiyinchiliklar vaqtincha ekanligini aytib, ishontirib ularda istiqbolni yaratish kerak. shaxs ijtimoiy, konkret – tarixiy sharoitlarda yashashi, ta'lim- tarbiya olishi tufayli tarkib topadi. shaxs taraqqiyotining harakatlantiruvchi kuchi nimadan iborat? bu masalani hal qilish yuzasidan psixologiya tarihida ikkita okim mavjud bo'lib, ulardan birinchisi …

5 / 16

kontseptsiya shaxsning taraqqiyotini uning atrofidagi ijtimoiy muhitga bog'lab tushuntiradilar. ularning aytishicha «odam ijtimoiy muhit nusxasidir». sotsiogenetik ham biogenetiklar singari rivojlanayotgan odamning shaxsiy faolligini inkor qiladilar. odam faqat atrofidagi muhitga moslashadigan, passiv rol o'ynaydigan mavjudot deb qaraydilar. agar sotsiogenetik kontseptsiyani to'g'ri deb bilsak, u holda nima sababdan ba'zi holda bir hil muhitda har hil odamlarning etishib chiqishi tushunib bo'lmaydigan masala bo'lib qoladi. shaxs taraqqiyotini harakatlantiruvchi kuchlar muammosini hal qilishda dialektik materializm ta'limotiga asoslanish lozim. shaxsning faolligi odamni anglangan yoki anglanmagan motivlarining murakkab sistemasi orqali faoliyatga undovchi ehtiyojlar yig'indisiga bog'liqdir. biroq ehtiyojlarni qondirish jarayoni ichki qarama – qarshiliklarga ega bo'lgan jarayondir. odatda ehtiyojlar paydo bo'lishi bilanoq qondirilmaydi. ehtiyojlarni qondirish uchun moddiy vositalar, shaxsning faoliyatga ma'lum darajada tayyor bo'lishi, bilimlar, ko'nikmalar va shu kabilar zarurdir. shaxs taraqqiyotida irsiyat va muhitning rolini to'la inkor qilib bo'lmaydi, balki har ikkisining ham ma'lum darajada o'z o'rni bor. lekin shaxs taraqqiyotini belgilovchi asosiy omil ta'lim – tarbiya …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shaxsning ijtimoiy borliqni bilishi: sezgi"

4-mavzu: shaxsning ijtimoiy borliqni bilishi: sezgi. diqqat. idrok. xotira. xayol reja: 1. shaxs haqida tushuncha. 2. sezgilar haqida tushuncha. 3. idrok haqida tushuncha. idrokning turlari 4. xotira tiplari va uning turlari 5. xayol haqida tushuncha mustaqillikka erishgan o'zbekistonda kelajagi buyuk davlat kurayotgan ekanmiz, uning faol kuruvchisi bo'lgan shaxsning psixologiyasi masalalarini o'rganish va ishlab chikish g'oyat katta ahamiyatga egadir. bu masalani o'rganish yangi kishini kamol toptirish nazariyasi va praktikasi ilmiy jihatdan ishlab chiqishda muhim o'rin to'tadi. shaxs ijtimoiy munosabatlar sistemasining, ijtimoiy hayotning ko'p qirrali, murakkab zvenosidir. u bir tomondan ijtimoiy – tarixiy taraqqiyotning mahsuli bo'lsa, ikkinchi tomondan ijtimoiy taraqqiyotni ta'min etuv...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PDF (441,5 КБ). Чтобы скачать "shaxsning ijtimoiy borliqni bilishi: sezgi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shaxsning ijtimoiy borliqni bil… PDF 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram