maktabgacha yoshidagi bolalarda diqqat yetishmasligi (tavsiyanoma)

DOCX 42 pages 168,7 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 168,7 KB

Fayl turi DOCX

Pages 42

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

o‘zbekiston respublikasi … instituti maktabgacha yoshidagi bolalarda diqqat yetishmasligi tavsiyanoma toshkent o‘zbekiston respublikasi … instituti “…” kafedrasi mavzu: maktabgacha yoshidagi bolalarda diqqat yetishmasligi (tavsiyanoma) ushbu tavsiyanoma davlat va oilaviy nodavlat mtt direktorlari, tarbiyachilari, psixologlar, ota-onalar, maktabgacha ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar, malaka oshirish va qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari uchun mo‘ljallangan. tuzuvchilar: malakaviy loyiha ishi rahbari: mundarija kirish……………………………………………..………….....….…………......5 1. diqqat haqida umumiy tushunchalar va diqqat xususiyatlari.........................7 2. 6 yoshgacha bo‘lgan bolalarda diqqat yetishmaslik belgilari......................16 3. bolalarda diqqatning rivojlanishi va uning o‘ziga xosligi........................... 23 4. maktabgacha yoshdagi bolalar diqqatini rivojlantirishning asosiy omillari..................................................................................................................28 xulosa...................................................................................................................35 foydalanilgan adabiyotlar………………...……………...................................36 kirish o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoyevning maktabgacha ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish masalalariga bag‘ishlangan yig‘ilishda: “maktabgacha ta’lim tizimi uzluksiz ta’limning birlamchi, eng asosiy bo‘g‘ini hisoblanadi. mutaxassis va pedagoglarning ilmiy xulosalariga ko‘ra, inson o‘z umri davomida oladigan barcha axborot va ma’lumotning 70 foizini 5 yoshgacha bo‘lgan davrda oladi. ana shu dalilning o‘zi bolalarimizning yetuk va barkamol shaxs bo‘lib …

2 / 42

afovutida, ularning fikrlash darajasi o‘rtasida katta farq borligini sezish qiyin emas. “shuning uchun ham biz maktabgacha ta’lim tizimini qayta ko‘rib chiqish masalasini davlat siyosati darajasiga ko‘tarib, bu borada katta ishlarni boshladik. agar shu ishni har tomonlama puhta o‘ylab amalga oshirmasak, butun ta’lim tizimida sifat o‘zgarishiga erishishimiz, ta’limning uzluksizligini ta’minlashimiz qiyin bo‘ladi”, deya ta’kidladilar. bolaning rivojlanishida maktabgacha bo‘lgan davri juda muhim o‘rin tutadi. bu davrda bolaning jismoniy, axloqiy, psixologik salomatligi shakllanadi va aqliy rivojlanish qobiliyatlari takomillashadi. bolani kelajakda omadli, aqlli hamda iste’dodli bo‘lishini istagan ota-ona uning rivojlanishiga aynan shu davrdan boshlab ahamiyat bermog‘i lozim. prezidentimiz yosh avlod tarbiyasiga katta ahamiyat berib, shunday degan edi; “yosh avlodni tarbiyalash biz uchun eng asosiy vazifadir” shundan kelib chiqib, hozirgi vaqtda ta`lim- tarbiyaning odatiy bo‘lgan shakllari va usullarini izlab topish, o‘sib borayotgan avlodda mustahkam umuminsoniy ishonch va qarashlarini shakillantirish; shaxsda milliy madaniyat va milliy qadriyatlarni hurmat qilish, avaylab asrash tuyg‘ularini o‘stirishga diqqatimizni qaratmog‘imiz lozim. maktabgacha …

3 / 42

agina emas, balki ko‘p jihatdan oiladagi sharoitga ham bog‘liqdir. shuning uchun ham bolalarning diqqati bir tekisda va bir darajada rivojlanmaydi. ayrim bolalar oilada tegishli nazorat ostida bo‘lmasligi, yoki haddan tashqari erka qilib, taltaytirib yuborilganligi sababli o‘zlarining xatti-harakatlari, hulq-atvorlarini tartibga sololmaydilar. bunday bolalar hamma narsalarga ruhsatsiz tegaveradigan, bir joyda tinib-tinchib o‘tira olmaydigan, tartibga chaqirilganda gapga quloq solmaydigan bo‘ladilar. bunday bolalarda diqqat juda beqaror bo‘lgani uchun ular hech bir narsa ustida qunt bilan mashg‘ul bo‘la olmaydilar. diqqatni boshqara bilmaslik, ya’ni ma’lum muddat davomida bir narsaga yo‘naltira olmaslik mashg‘ulotlarda intizom buzish va boshqalarga halaqit berishga olib keladi. ana shuning uchun tarbiyachilar bunday bolalarga nisbatan individual munosabatda bo‘lishlari (har xil mas’ulyatli topshiriqlar berish va hokazo), ularda diqqatning kuchini har onda barqarorlik xususiyatini tarbiyalab borishlari zarur. maktabgacha yoshida bolalarda avvalgi davrlarga nisbatan diqqatning ko‘lami (hajmi) ham ancha kengayadi. bolalar diqqatining ko‘lami katta odamlarnikiga nisbatan hali ham juda tor bo‘ladi. 1. diqqat haqida umumiy tushunchalar va …

4 / 42

miya po‘stlog‘ida diqqatning ko‘chib yurishi xuddi katta yarimsharlar po‘stlog‘idagi ikki jarayon qo‘zg‘alish va tormozlanish jarayonini eslatadi. agar odamning diqqati biron-bir narsaga qaratilsa, demak bu ham unda, miya po‘slog‘ida qo‘zg‘alish o‘chog‘i maydonga kelganidan dalolat beradi. bu paytda miyaning boshqa uchastkalari tormozlangan holatda bo‘ladi. shu sababli odam ishga qattiq berilib ketganda boshqa narsani payqamasligi mumkin. i.p.pavlov aytganidek, katta yarimsharlarning optimal qo‘zg‘alish sodir bo‘lib turgan uchastkasida yangi shartli bog‘lanishlar osonlik bilan yuzaga keladi. ayni chog‘da miyadagi boshqa uchastkalarning faoliyati esa odamning odatda ongsiz, avtomatlashgan deb ataluvchi faoliyati bilan bog‘liq bo‘ladi. diqqatning paydo bo‘lishida oriyentirovka refleksi katta rol o‘ynaydi. bu refleks organizmning tevarak-atrofdagi har qanday o‘zgarishiga tug‘ma reaksiyadan iboratdir. bu refleks odamlarda ham, hayvonlarda ham bor. xona ichidagi eshitilayotgan tovushga odam ham, mushuk ham qaraydi. dars paytida sinf eshigining taqillashi. bu refleksni pavlov obrazli qilib «bu nima?» deb ataydi. diqqatning fiziologik asosi hisoblanmish oriyentirovka refleksining paydo bo‘lishiga retikular formatsiya, analizatorlar (sezgi organlari) shart-sharoit yaratadi. …

5 / 42

ardan akademik i.p.pavlov diqqatning fiziologik asosini bosh miya po‘sti qismidagi optimal qo‘zg‘alish manbai tashkil qiladi, deb juda to‘g‘ri aytgan. «miya yarimsharlarining optimal qo‘zg‘alishga ega bo‘lgan qismida,– deydi i.p.pavlov, – yangi shartli reflekslar yengillik bilan hosil bo‘ladi… shunday qilib, optimal qo‘zg‘alishga ega bo‘lgan joyni ayni chog‘da bosh miya yarimsharlarining ijodga layoqatli qismi desa bo‘ladi. miya yarimsharlarining sust qo‘zg‘algan boshqa qismlari bunday xususiyatga qobil emas. ularning ayni chog‘dagi funksiyasi, juda nari borganda, tegishli qo‘zg‘ovchilar asosida ilgari hosil qilingan reflekslarni bir tartibda qayta tiklashdan iboratdir». a.a.uxtomskiy tomonidan ilgari surilgan dominantalik prinsipi ham diqqatning fiziologik asoslarini aniqlash uchun katta ahamiyatga ega. dominantalik prinsipiga muvofiq miyada qo‘zg‘alishning har doim ustun turadigan hukmron o‘chog‘i ayni shu damda miyaga ta’sir etib, unda yuzaga kelayotgan hamma qo‘zg‘alishlarni qandaydir ravishda o‘ziga tortib oladi va buning natijasida boshqa qo‘zg‘alishlarga nisbatan uning hukmronligi yanada oshadi. odatda dominanta subdominantaga, subdominanta esa dominantaga o‘tib turadi. bu esa diqqatning bir narsadan ikkinchi narsaga ko‘chib …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "maktabgacha yoshidagi bolalarda diqqat yetishmasligi (tavsiyanoma)"

o‘zbekiston respublikasi … instituti maktabgacha yoshidagi bolalarda diqqat yetishmasligi tavsiyanoma toshkent o‘zbekiston respublikasi … instituti “…” kafedrasi mavzu: maktabgacha yoshidagi bolalarda diqqat yetishmasligi (tavsiyanoma) ushbu tavsiyanoma davlat va oilaviy nodavlat mtt direktorlari, tarbiyachilari, psixologlar, ota-onalar, maktabgacha ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar, malaka oshirish va qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari uchun mo‘ljallangan. tuzuvchilar: malakaviy loyiha ishi rahbari: mundarija kirish……………………………………………..………….....….…………......5 1. diqqat haqida umumiy tushunchalar va diqqat xususiyatlari.........................7 2. 6 yoshgacha bo‘lgan bolalarda diqqat yetishmaslik belgilari......................16 3. bolalarda diqqatning rivojlanishi...

This file contains 42 pages in DOCX format (168,7 KB). To download "maktabgacha yoshidagi bolalarda diqqat yetishmasligi (tavsiyanoma)", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha yoshidagi bolalarda… DOCX 42 pages Free download Telegram