cho’lpon hayoti va ijodi

DOC 14 pages 63.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.0 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

abdulhamid sulaymon o’g’li cho’lpon hayoti va ijodi cho’lpon hayoti va ijodi reja: 1.cho’lpon hayoti va ijod yo’li. 2. cho’lpon lirikasi. 3. “kecha va kunduz” romani haqida ma’lumot. haq yo’li, albatta, bir o’tilg’usi … cho’lpon taxallusi bilan she’riyatning ajoyib namunalarini ijod qilgan abdulhamid sulaymon 1897-yilda andijonda hunarmand dehqon oilasida dunyoga kelgan. u avval eski maktabda, keyinchalik andijon va toshkentdagi madrasalarda o’qiydi. 16-17 yoshlaridayoq yaxshigina ma’lumotga ega bo’lgan abdulhamid ijod qila boshlaydi. otasi sulaymonqul mulla muhammad yunus o’g’li andijonning obro’li kishilaridan bo’lib, savdogarchilik bilan shug’ullanar edi. u o’z zamonasining o’qimishli kishilaridan hisoblanar, o’zi ham she’rlar yozib turardi. o’sha davrda bo’lajak shoirning otasi o’zi yozgan hajviy she’rlaridan devon tuzganligi haqida ma’lumot bor. cho’lponning onasi oysha aya garchi savodli bo’lmasa-da, o’g’lining ijodiga katta ta’sir ko’rsatgan. chunki u xalq qo’shiqlari va ertaklarining bitmas xazinasidan yaxshigina bahramand bo’lgan. ota o’g’lini rus-tuzem maktabida ham o’qitdi. bo’lajak shoir o’zbek, turk, fors, arab, rus tillarini puxta biladigan o’qimishli kishi …

2 / 14

kishi yoki tabaqa, yoxud millat tomonidan beriladigan sadaqa emas, balki kurashlarda qo’lga kiritiladigan ne’matdir. o’sha yilning oktabrida ro’y bergan to’ntarilish esa shoirning so’nggi umidlarini ham so’ndirdi. milliy zulm ostida ezilayotgan xalqning zabun holini aks ettirish va xalqni bunday holatdan qutqarish istagi cho’lpon ijodining yo’nalishi bo’lib qoldi. cho’lpon she’riyati hech kimga o’xshamagan samimiylik, jozibador, ta’sirchanligi, tuyg’ularini ranginligi bilan o’zgalarnikidan ajralib turadigan she’riy olam yarata bildi. cho’lpon mislsiz she’riy kashfiyotlardan tashqari 1935 – 37 – yillarda yaratilgan “kecha va kunduz” nomli birinchi o’zbek roman – diologiya (ikki kitob) ining muallifidir. romanning 2-kitobi cho’lpon qamalgandan so’ng yo’q qilingan. 1926-yillarda “yorqinoy” dramasi yaratildi. asar badiiy jozibasi jihatidan ham, mavzu nuqtai nazaridan ham hozirgacha o’z ta’sir kuchini yo’qotmay kelmoqda. cho’lpon tarjimon sifatida shekspir, blok, m. gorkiy, txokur kabi mashhur adiblar ijodidan qilgan tarjimalari bilan xalqimiz ma’naviyatining rivojiga hissa qo’shdi. shoirni “millatchi” sifatida 1937- yilning 13-iyulida sevimli shogirdi usmon nosirdan 1 kun avval qamoqqa olishdi. qiynoq, …

3 / 14

rla do’stlashding? na faryoding, na doding bor nechun sen buncha sustlashding? harorat dilni og’ritmas, tubanlik mangu ketmasmi? kishanlar parchalanmasmi? qilichlar endi sinmasmi? tiriksan, o’lmagansan senda odam, senda insonsen. kishan kiyma, bo’yin egma, ki sen ham hur tug’ilg’onsen! 1921-yilda “xalq” she’rini yozadi. she’rda xalqning o’z haq – huquqini tiklashga qurbi yetishi, har qanday qarshiliklarni yengishi mumkinligini kuyunib aytadi. tili boshqa-yu, dili boshqa siyosatdonlarni ogohlantiradi. xalq istagi, ozod bo’lsin bu o’lka, ketsin uning boshidagi ko’lanka. bir qo’zg’alur, bir ko’pirar, bir qaynar, bir intilur, bir hovliqar, bir o’ynar. yo’qlikni-da, ochlikni-da yo’q etar, o’z yurtini har narsaga to’q etar ... “kuz” , “men va boshqalar”, “go’zal” kabi she’rlari barchaning diqqatini o’ziga tortadi. cho’lpon o’z she’rlarida ko’chimdan unumli foydalanadi. “buzilgan o’lkaga”, “binafsha” … binafsha – shoirning ichki kechinmalari bahoriy ko’katga, yoki nimagadir qaratilgan ko’chim. eng ko’p ishlatiladigan badiiy vositalar jami bo’lib, adabiyotshunoslik fanida metafora atamasi bilan ham yuritiladi. grek tilidan olingan metafora so’zi ko’chim, ko’chirilish …

4 / 14

ining dukchi eshon qo’zg’aloni bo’lib o’tgan marhamat tumaniga yaqin bir joyda bo’lib o’tgan deb aytishimiz mumkin. bu davr o’zbek xalqining 2 tomonlama zulm ostida ezilgan davri edi. mahalliy boylar bu davrda rus mustamlakachilari bilan og’iz - burun o’pishib, o’z xalqining tarixiy taraqqiyoti haqida emas, uni iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy qoloqlikdan xalos etish to’g’risida emas, balki o’zlarining rohat-farog’atlari, moddiy farovonliklari haqidagina jon kuyuntirishar edi! feodal tuzum va mustamlakachilik sharoitida xalq to’g’risida o’ylovchi, uning qiyin, mashaqqatli hayotini yaxshilash haqida qayg’uradigan biron siyosiy kuch mavjud emas edi. yozuvchi ana shu tarixiy davrni badiiy tasvir va tahlil etish maqsadida asarni yozgan. bu voqea zebi timsolida ochib berishga qaratilgan. “kecha va kunduz” romaninig markazida zebi, akbarali, miyoqub turadi, ularning o’zaro munosabatlari, to’qnashuvlari, taqdirlari roman syujetining asosini tashkil etadi. cho’lpon asarning boshidan oxirigacha zebi xarakteridagi samimiyatni, ochiqlikni eng muhim belgi sifatida ko’rsatadi. uning tomirlarida navqironlik jo’sh uradi, ko’nglida esa tevarak-atrofni qurshab olganlarga, dugonalariga, bahorga, hamma-hamma narsaga muhabbat …

5 / 14

va mahalliy amaldorlar o’rtasidagi munosabatlarni yaxshi ko’rsatgan ko’rsatgan. romandagi miryoqub – ancha murakkab obraz. u aslida savodsiz, gazetalardan bexabar, dunyo ishlariga ko’p ham qiziqtirmaydigan, rus tilim ham tuzuk-quruq bilmaydi. shunga qaramay, ishning ko’zim biladigan o’ta tadbirkor odam. shuning uchun “epaga” degan laqab orttirgan. u aralashgan ish bilmay qolmaydi. pul topish yo’llarini yaxshi biladi. miruyoqub hayotning ko’pgina turfa xil voqealariga ro’para keladi va har gal ularning mag’zini chaqishga intiladi. hayot uning qarshisida bir-biridan murakkab jumboqlarni ko’ndalang qo’yadi.miryoqub ularga javob izlaydi. “kecha va kunduz” hayotiyligi va samimiyligi bilan, mazmunining teranligi bilan, qahramonlar xarakterining butunligi va to’kisligi bilan umrboqiy asarlar sirasiga mansub. bu roman bosilib chiqqandan so’ng, oradan ko’p o’tmay cho’lpon qamoqqa olinadi. uning nomini, ijodini targ’ib etish qat’iyan man qilinadi. bu ahvol 1956 – yilgacha davom etadi. o’zbekiston milliy mustaqillikka erishgandan so’ngina cho’lpon adabiyotimiz saflariga qaytdi. uning ehtirosli, jo’shqin, teran asoslari bugungi kunimizda juda hamohang. savol va topshiriqlar: 1.cho’lpon she’riyati haqida nima …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "cho’lpon hayoti va ijodi"

abdulhamid sulaymon o’g’li cho’lpon hayoti va ijodi cho’lpon hayoti va ijodi reja: 1.cho’lpon hayoti va ijod yo’li. 2. cho’lpon lirikasi. 3. “kecha va kunduz” romani haqida ma’lumot. haq yo’li, albatta, bir o’tilg’usi … cho’lpon taxallusi bilan she’riyatning ajoyib namunalarini ijod qilgan abdulhamid sulaymon 1897-yilda andijonda hunarmand dehqon oilasida dunyoga kelgan. u avval eski maktabda, keyinchalik andijon va toshkentdagi madrasalarda o’qiydi. 16-17 yoshlaridayoq yaxshigina ma’lumotga ega bo’lgan abdulhamid ijod qila boshlaydi. otasi sulaymonqul mulla muhammad yunus o’g’li andijonning obro’li kishilaridan bo’lib, savdogarchilik bilan shug’ullanar edi. u o’z zamonasining o’qimishli kishilaridan hisoblanar, o’zi ham she’rlar yozib turardi. o’sha davrda bo’lajak shoirning otasi o’zi yo...

This file contains 14 pages in DOC format (63.0 KB). To download "cho’lpon hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: cho’lpon hayoti va ijodi DOC 14 pages Free download Telegram