beton uchun ishlatiladigan to'ldiruvchilar

DOCX 10 pages 63.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.0 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

28 – ma'ruza beton uchun ishlatiladigan to'ldiruvchilar umumiy ma'lumotlar betonda yirik va mayda to'ldiruvchilar qo'llaniladi. donalari 5 mm dan kattaroq yirik to'ldiruvchilarni shag'al va chaqiq tosh turlariga ajratiladi. betondagi mayda to'ldiruvchilar tabiiy va sun'iy qum hisoblanadi. chaqiq toshni tog' jinslarini maydalash orqali olinadi. qurilishda aksariyat ohaktosh va granitdan olingan chaqiq toshlar ishlatiladi. shag'al sirti tekis va shamolda nuragan tog' jinslarini noanik aralashmasini ifodalaydi. odatda, donalari turli yiriklikdagi shag'al-qum aralashmalar uchraydi. engil betonlar uchun g'ovakli tog' jinslaridan olingan tabiiy chaqiq tosh (tuf, pemza va boshqalar) yoki ko'p hollarda mahsus sun'iy tayyorlangan to'ldiruvchilar ishlatiladi (keramzit, agloporit, shlakli pemzasi va boshqalar). qum o'zida uvalangan mayda zarrali tarkibni ifodalab, u tog' jinslarining shamol ta'sirida nurashi natijasida yuzaga keladi. aksariyat minerallarning zarralari aralashgan kvarts qumlari, kam hollarda esa dala shpatli va ohaktoshlilari uchraydi. ba'zan qumni tog' jinslarini mahsus maydalash yo'li bilan olinadi. biroq bu usulda tabiiyga nisbatan tannarxning ortib ketishi sababli mahsus maqsadlardagina qo'llaniladi. to'ldiruvchi …

2 / 10

s sifatlarini aniqlab beradi. silikat betonlarda to'ldiruvchi o'zining odatdagi tadbiqidan tashqari o'ziga xos muhim ahamiyat kasb etadi. uning donalarining sirti bog'lovchi modda bilan ta'sirlashadi va ko'p hollarda olinayotgan betonning xususiyatlari ularning mineralogik tarkibiga va nisbiy yuzasiga bog'liq bo'ladi. beton to'ldiruvchilari to'ldiruvchining narhi beton va temir-beton konstruktsiyalari narhining 30-50 % (ba'zi hollarda yanada ko'proq) ga to'g'ri keladi. shuning uchun keltirish oson bo'lgan va arzon mahalliy to'ldiruvchilar qator hollarda qurilish narhini, transport harajatlari hajmini kamaytirishga va qurilish muddatlarini qisqarishiga olib keladi. beton uchun to'ldiruvchilarni to'g'ri tanlash, ularni me'yorida qo'llash – beton texnologiyasida ahamiyatli masalalardan biri hisoblanadi. beton uchun mo'ljallangan to'ldiruvchilarga beton tarkibiga ta'sir etuvchi xususiyatlardan kelib chiqib tegishli talablar qo'yiladi. betonning xususiyatiga to'ldiruvchining donadorlik tarkibi, mustahkamligi va tozaligi nisbatan ahamiyatli ta'sir ko'rsatadi. donadorlik tarkib to'ldiruvchidagi turli yiriklikdagi donalar miqdorini ko'rsatadi. bu miqdorni to'ldiruvchidan olingan namunani teshiklari 0,14-70 mm va undan ham yirikroq standart elaklardan o'tkazib aniqlanadi. to'ldiruvchilar turli o'lchamdagi donalarga ega odatdagi …

3 / 10

arda to'ldiruvchida qandaydir bir oraliq o'lchamlardagi donalar mavjud bo'lmasa bunday donador tarkib uzlukli tarkib deb ataladi. to'ldiruvchining optimal (eng maqbul) donadorlik tarkibini belgilash bo'yicha juda ko'p tavsiyalar mavjud. ko'pchilik tadqiqotchilar uzluksiz donador tarkibni samaraliroq deb biladilar. uzlukli tarkibli qorishmalardan o'rtacha o'lchamlardagi fraktsiyalarni olib tashlanganda g'ovaklikning kamayishi ta'minlanadi. biroq, undagi yirik donalar orasida siqilib qolgan mayda donalarning harakatchanligi chegaralanadi va ma'lum darajadagi harakatchan beton qorishmasini olish uchun donalarni tsement hamiri bilan qalinroq qamrab olish zarurati tug'iladi. uzluksiz donador tarkibli qorishmalarda esa bu qatlam yupkaroq bo'lishi kuzatiladi va uzlukli jarayonda to'ldiruvchidagi mayda fraktsiyalarning hajmi, hamda to'ldiruvchining nisbiy yuzasi ortib boradi. natijada donalarni qamrab olish uchun tsement sarfi ortadi va to'ldiruvchining bo'shliqlarini kamaytirish hisobiga tsementni iqtisod qilish imkoniyati kamayadi. bundan tashqari uzlukli donadorlik tarkibning qatlamlanishga moilligi bo'lib, bu betoning bir jinsliligiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. to'ldiruvchining uzluksiz donadorlik tarkibini tanlash uchun turli samarali elash egrilari taklif etilgan. bir vaqtning o'zida bo'shliqlari minimal darajadagi va …

4 / 10

ller va bolomeylar tomonidan taklif etilgan tenglamani keltirish mumkin: , (1) bu erda: kf – shakl koeffitsienti; kf=8-14; x – berilgan fraktsiyadagi donalar o'lchami; dcheg – to'ldiruvchining chegaraviy yirikligi. amaliyotda aniq ideal egri bo'yicha to'ldiruvchilar tarkibini tanlash uchun shag'al va qumni elash kabi qo'shimcha jarayonlar talab etiladi. alohida fraktsiyadagi materiallar(ashyolar)ning bir qismi ortib qolishi va boshqa fraktsiyalarni to'ldirish uchun esa qo'shimcha maydalash talab etiladi. shuning uchun amaliyotda bu usul keng tadbiq etilmagan. temir-beton zavodlari yoki qurilish ob'ektlarida to'ldiruvchining donadorlik tarkibini tanlashda zarur miqdorda aniqlangan qum va shag'aldan foydalaniladi va bunda qum va alohida olingan shag'al fraktsiyalari orasidagi nisbat imkoniyat darajasida ideal egriga yaqinlashishi lozim. biroq, bu nisbatning ideal egriga aniq mos tushishi talab etilmaydi. katta bo'lmagan nomutanosibliklarga yo'l qo'yilishi mumkin. donador tarkibni yomonlashuvini qator texnologik usullar yordamida kompensatsiyalash mumkin. bu usullar bilan betonning narxi tushiriladi va transport-tayyorlov harajatlari kamaytiriladi. shuning uchun standartlar va texnik ko'rsatmalarda bir necha turli donadorlik tarkiblar …

5 / 10

va texnologik asoslanganda yanada mayda va arzon mahalliy qumlardan foydalanish mumkin (mk=1,2-2,1). yiriklik moduliga ko'ra qumlarni yirik, o'rta, mayda va o'ta mayda yoki mayin turlarga ajratiladi (mos ravishda mk=2.5-3.5; 2-2.5; 1.5-2; 1-1.5, elakdagi to'liq qoldiqda 0,63mm-50-75, 35-50, 20-35, 20%dan kam). yiriklik moduli qumning beton xususiyatiga faqat taqribiy baho bera oladi, chunki turli donador tarkibdagi qumlar bir xildagi yiriklik moduliga ega bo'lishi mumkin. zich tog' jinslaridan olingan shag'al va chaqiq toshning donadorlik tarkibi ularning chegaraviy yirikligi turli (20, 40, 60, 70 mm) bo'lganligi uchun eng kichik va eng yirik o'lchamlaridan kelib chiqqan holda belgilanadi. jadval-2 elak teshiklarining o'lchamlari, mm d kich 5 mm d kich 10 mm 0,5 dkich+dkat dkat bir fraktsiya uchun fraktsiyalar aralashmasi uchun to'liq qoldiqlar, % 95-100 90-100 40-80 50-70 0-10 to'ldiruvchini optimal donadorlik tarkibi aksariyat, nafaqat qum va chaqiq toshning donadorlik tarkibiga, balki ularning o'zaro to'g'ri nisbatini tanlashga ham bog'liq. bu nisbatning to'g'ri tanlanishiga faqat beton tarkibini …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "beton uchun ishlatiladigan to'ldiruvchilar"

28 – ma'ruza beton uchun ishlatiladigan to'ldiruvchilar umumiy ma'lumotlar betonda yirik va mayda to'ldiruvchilar qo'llaniladi. donalari 5 mm dan kattaroq yirik to'ldiruvchilarni shag'al va chaqiq tosh turlariga ajratiladi. betondagi mayda to'ldiruvchilar tabiiy va sun'iy qum hisoblanadi. chaqiq toshni tog' jinslarini maydalash orqali olinadi. qurilishda aksariyat ohaktosh va granitdan olingan chaqiq toshlar ishlatiladi. shag'al sirti tekis va shamolda nuragan tog' jinslarini noanik aralashmasini ifodalaydi. odatda, donalari turli yiriklikdagi shag'al-qum aralashmalar uchraydi. engil betonlar uchun g'ovakli tog' jinslaridan olingan tabiiy chaqiq tosh (tuf, pemza va boshqalar) yoki ko'p hollarda mahsus sun'iy tayyorlangan to'ldiruvchilar ishlatiladi (keramzit, agloporit, shlakli pemzasi va ...

This file contains 10 pages in DOCX format (63.0 KB). To download "beton uchun ishlatiladigan to'ldiruvchilar", click the Telegram button on the left.

Tags: beton uchun ishlatiladigan to'l… DOCX 10 pages Free download Telegram