shag‘al (chaqiq tosh)

DOCX 12 pages 2.2 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

12-ma'ruza. shag‘al uchun texnik talablar.qazib olish va fraksiyalarga ajratish. yuvish va boyitish.. reja: 1. shag‘al uchun texnik talablar. 2. qazib olish va fraksiyalarga ajratish. 3. yuvish va boyitish.. texnik talablar beton tayyorlashda alohida miqdorlangan holda shag‘alning quyidagi fraksiyalari ishlatiladi: 5-10; 10-20; 20-40 va 40-70 mm. bundan tashqari shag‘al fraksiyasi 3-10 mm, gidrotexnik betonlar uchun esa 40 - 80 va 80 - 120mm qo‘llash standart bo‘yicha ruxsat etiladi. bundan tashqari, shag‘alning ikki fraksiyali aralashmasi ham ishlatiladi, masalan 5 – 20 mm. a, % massa bo‘yicha 0,5% dkichik 0,5(dkichik+dkatta) dkatta 1,25dkatta rasm-3.10.shag‘al(chaqiq tosh)ning donadorlik tarkibining grafigi: tekis chiziqlar bitta fraksiyali to‘ldiruvchilar uchun; uzuq-yuluq chiziq – 5(3)-20 mm fraksiyali aralashma uchun. shag‘al fraksiyasining donadorlik tarkibi rasm-3.10 da ko‘rsatilgan chegarada bo‘lishi kerak. ba'zi holatlarda shag‘alga o‘ta muhim talab qo‘yiladi. masalan, shag‘al fraksiyasi tarkibida 5(3) mm eng kichik donalar miqdori 5% dan oshmasligi kerak yoki yupqa devorli konstruksiyalar qo‘llaniladigan beton tarkibida eng katta ruxsat etilgan …

2 / 12

mligi 30 mpa dan 40mpa gacha betonlarda; dr16 - siqilishdagi mustaxkamligi 30mpa gacha betonlarda qullaniladi. chunonchi shag‘al donalari turli tog‘ jinslarining nurashidan yuzaga kelgan va mustahkamligi bo‘yicha bir jinsli emas ekan, yuqorida keltirilgan mustahkamlik chegarasi intervalini o‘rtacha ko‘rsatkichlar deb qabul qilinadi. qo‘shimcha standartlarda shag‘al tarkibida bo‘sh jinslar chegaralanadi. bo‘sh jinslarda suvda sug‘orilgan holatda siqilishga mustahkamlik chegarasi 20 mpa dan kichik tog‘ jinslariga aytiladi. shag‘al tarkibidagi bo‘sh jins donalari o‘rtacha namunani vizual baholash va donalar mustahkamligini bolg‘a bilan yengil urib yoki donalar qattiqligi po‘lat nina (otqindi va metamorfik tog‘ jinslari) yoki alyumin (cho‘kindi karbonat jinslar) nina yordamida tirnash orqali aniqlanadi. nina bo‘sh donalar sirtida chiziq qoldiradi, mustahkamining sirtida esa chiziq qoldirmaydi. shag‘al namunasidan olingan bo‘sh jinslar donalari ajratiladi va umumiy massadagi ulushi aniqlanadi(%): , (21) bu yerda: mbo‘sh- bo‘sh jinslar donalarining massasi, kg m- shag‘al namunasining umumiy massasi, kg yirik to‘ldiruvchi tarkibida bo‘sh jinslarni aniqlashda mexanik indikator qo‘llash mumkin, u esa …

3 / 12

ri betonlar uchun silliq yuzali shag‘alni qo‘llash uchun betonda dastlabki sinov ishlarini o‘tkazish talab etiladi. bardoshlikka hisoblanuvchi transport inshootlarida betonga shag‘al ishlatish mumkin emas. bunday chegaralash boshqa buyum va konstruksiyalarda ham nazarda tutiladi. shag‘al tarkibida plastinkasimon va ninasimon shakldagi (qachonki donaning bir o‘lchami ikkinchidan 3 marta va undan katta bo‘lsa) donalar miqdori 35% dan oshmasligi kerak. bu talab, asosan bunday donalar beton korishmasining joylashuvchanligiga salbiy ta'sir ko‘rsatishi hisobiga kuyiladi. shag‘al tarkibida yuviluvchi chang, loysimon va gilsimon bo‘laklar miqdori 1% dan oshmasligi kerak. ayniqsa shag‘al donasiga yopishgan gil miqdori 0,25% dan oshmasligi kerak. shag‘al tarkibida kolorimetrik namuna bo‘yicha aniqlangan organik qo‘shimchalar miqdori qumda keltirilgan singari chegaralanadi. bu tarkibda mavjud ruda minerallari, sulfid bog‘lamalar, kremnezemning amorf turlariga xam taaluqlidir. kremnezemning amorf turlari shag‘alda qumga nisbatan ko‘p uchraydi. ayniqsa, kremniy, opoka va qum-tuproq asosidagi shag‘al donalariga katta ahamiyat beriladi, chunki ularda opal va xalsedon singari betonga salbiy ta'sir ko‘rsatuvchi minerallar bo‘ladi. chunki beton …

4 / 12

nayotgan qum-shag‘alli aralashmalar hamma vaqt ham navlarga ajratilmaydi. ularni bevosita beton tayyorlashda ishlatiladi. bu qulay, arzon va ba'zan maqsadga muvofiq bo‘lib, bunda qum-shag‘alli aralashmaning donadorlik tarkibi beton uchun optimalga yaqin bo‘lishi shart. biroq ko‘p hollarda navlarga ajratilmagan qum-shag‘alli aralashmani betonda qo‘llashda betonning sifati tushadi va sement sarfi oshadi. qazib olish va fraksiyalarga ajratish qum-shag‘alli aralashmalar, shag‘al va qumning alohida ishlatishga qaraganda qavatlanishga moyildir. shu sababli ular bir jinsli bo‘lmaydi. shuning uchun qumni fraksiyalash katta ahamiyatga ega. qum-shag‘alli aralashmalarni navlarga ajratishda katta ko‘zli g‘alvirlar ishlatiladi va sochiluvchan aralashmaning donalari yirikligi bo‘yicha ajratish jarayonini esa elash deyiladi. elash bevosita aralashmani katta ko‘zli g‘alvir bo‘yicha harakatlanishidan bajariladi. ba'zan bu elaklar burchak ostida o‘rnatiladi, bunda aralashma tabiiy qiyalik burchagidan katta bo‘ladi. bu holatda aralashma o‘z og‘irligi bo‘yicha harakatlanadi. bunday g‘alvirlarni harakatlanmaydigan deyiladi. ko‘pincha harakatlanuvchi g‘alvirlar ishlatiladi, unda navlarga ajratish jarayoni jadal ketadi. katta ko‘zli g‘alvirlarning elash yuzasi kolosnikli, shtampalangan quyma yoki chetanli bo‘lishi mumkin. …

5 / 12

ga bog‘liq. masalan, donalar yirikligi 40mm gacha bo‘lgan to‘ldiruvchilarni elash uchun kvadrat tirqishli o‘lchami 42 mm dan ibort gorizontal joylashgan katta simli g‘alvir ishlatiladi, qiyalik (20°) bo‘yicha joylashtirganda esa 45mm ko‘zli g‘alvir ishlatiladi. katta ko‘zli g‘alvirning tirqishi qanchalik katta bo‘lsa, berilgan o‘lchamdan kichik donalarning barchasi undan o‘tish ehtimoli katta bo‘ladi va yirik fraksiya g‘alvir ichida qolmaydi. biroq, bu holatda yirik donalar mayda fraksiyalar bilan ifloslanishi mumkin. optimal variant tanlanadi, lekin aralashmani to‘liq ajratish mumkin emas. standartda bu holatlar bo‘yicha yo‘l qo‘yilgan: qumda 5% yoki 10% shag‘al bo‘lishi, shag‘alda esa 10% gacha qum bo‘lishi ruxsat etilgan. amaliyotda bu chegaralar hamma vaqt ham saqlanmaydi. shag‘alni navlarga ajratishda turli konstruksiyali qo‘zg‘aluvchan katta ko‘zli g‘alvirlar ishlatiladi. yassi katta ko‘zli g‘alvirlar eng ko‘p qo‘llanilib, harakatlanish xarakteriga ko‘ra ikkita guruhga bo‘linadi: chayqaluvchan va tebranuvchan. chayqaluvchan g‘alvirlar shunisi bilan farqlanadiki, undagi panjara haraktlanuvchi krivoship mexanizmi bilan qattiq kinematik bog‘lanishi orqali harakatga keladi. 5.6-rasm,a da aylanma chayqaluvchi g‘alvir …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shag‘al (chaqiq tosh)"

12-ma'ruza. shag‘al uchun texnik talablar.qazib olish va fraksiyalarga ajratish. yuvish va boyitish.. reja: 1. shag‘al uchun texnik talablar. 2. qazib olish va fraksiyalarga ajratish. 3. yuvish va boyitish.. texnik talablar beton tayyorlashda alohida miqdorlangan holda shag‘alning quyidagi fraksiyalari ishlatiladi: 5-10; 10-20; 20-40 va 40-70 mm. bundan tashqari shag‘al fraksiyasi 3-10 mm, gidrotexnik betonlar uchun esa 40 - 80 va 80 - 120mm qo‘llash standart bo‘yicha ruxsat etiladi. bundan tashqari, shag‘alning ikki fraksiyali aralashmasi ham ishlatiladi, masalan 5 – 20 mm. a, % massa bo‘yicha 0,5% dkichik 0,5(dkichik+dkatta) dkatta 1,25dkatta rasm-3.10.shag‘al(chaqiq tosh)ning donadorlik tarkibining grafigi: tekis chiziqlar bitta fraksiyali to‘ldiruvchilar uchun; uzuq-yuluq chiziq – 5(3)...

This file contains 12 pages in DOCX format (2.2 MB). To download "shag‘al (chaqiq tosh)", click the Telegram button on the left.

Tags: shag‘al (chaqiq tosh) DOCX 12 pages Free download Telegram