oziq-ovqat sanoati

DOCX 6 pages 18.8 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.8 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

1. 2-mavzu. oziq-ovqat sanoatida oziq-ovqat qo‘shimchalarining o‘rni oziq-ovqat sanoati zamonaviy jamiyatning eng muhim tarmoqlaridan biridir. inson salomatligi va hayot sifatini ta’minlashda ovqatlanish madaniyati, oziq-ovqat mahsulotlari sifati va ularning xavfsizligi hal qiluvchi rol o‘ynaydi. shu jihatdan, oziq-ovqat qo‘shimchalari bugungi kunda oziq-ovqat sanoatida keng qo‘llanilayotgan muhim vositalardan biri hisoblanadi. qo‘shimchalarsiz ko‘plab mahsulotlarni ishlab chiqarish, ularning saqlanish muddatini uzaytirish, tashqi ko‘rinishi va organoleptik xususiyatlarini yaxshilash deyarli imkonsiz. buning sababi shundaki, oziq-ovqat mahsulotlari tabiiy holatda tez buziladi va iste’mol uchun yaroqsiz bo‘lib qoladi. oziq-ovqat sanoatining dolzarbligi jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (jsst) va bmt oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (fao) ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo aholisining oziq-ovqatga bo‘lgan talabi yil sayin ortib bormoqda. globalizatsiya jarayonlari, xalqaro savdo rivojlanishi, aholining ko‘payishi hamda shaharsozlik jarayonlari oziq-ovqat mahsulotlarining sifatli va uzoq muddat saqlanishini talab qilmoqda. o‘zbekiston sharoitida ham oziq-ovqat sanoati eng tez rivojlanayotgan tarmoqlardan biridir. respublikada ichki bozorni ta’minlash bilan birga, eksport salohiyatini oshirish uchun xalqaro talablarga javob beradigan, xavfsiz …

2 / 6

a tabiiy va sun’iy qo‘shimchalarning uyg‘unligi asosida ishlab chiqarish amalga oshirilmoqda. zamonaviy oziq-ovqat sanoatida qo‘shimchalarning o‘rni bugungi kunda oziq-ovqat qo‘shimchalari quyidagi maqsadlarda ishlatiladi: 1. mahsulotni saqlash muddatini uzaytirish – konservantlar yordamida. 2. oksidlanish jarayonini sekinlashtirish – antioksidantlar yordamida. 3. organoleptik xususiyatlarni yaxshilash – bo‘yoq, aromatizatorlar yordamida. 4. texnologik jarayonni yengillashtirish – emulgator va stabilizatorlar yordamida. 5. biologik qiymatini oshirish – vitaminlar, minerallar va probiotiklar yordamida. asosiy funksiyalari · konservantlar – mahsulotni bakteriyalardan himoya qiladi. · bo‘yoqlar – mahsulotga jozibali rang beradi. · kislotalar – ta’mni yaxshilaydi va ph muvozanatini saqlaydi. · antioksidantlar – yog‘larning buzilishini sekinlashtiradi. · emulgatorlar – aralashmaydigan suyuqliklarni birlashtiradi. · stabilizatorlar – mahsulot tuzilishini barqarorlashtiradi. amaliy misollar · non mahsulotlari: askorbin kislotasi (e300) qo‘shilishi xamirni ko‘taradi, mahsulotni yumshoq qiladi. · ichimliklar: limon kislotasi (e330) gazli ichimliklarga qo‘shiladi. · go‘sht mahsulotlari: natriy nitriti (e250) qo‘shilishi botulizm kasalligini oldini oladi. · qandolat mahsulotlari: tartrazin (e102) sariq rang beradi. jadval …

3 / 6

rning xavfsizligi ham doimiy nazorat ostida bo‘lishi zarur. 2. 3-mavzu. kislota va ularning oziq-ovqat sanoatida qo‘llanilishi kirish kislotalar oziq-ovqat sanoatida eng ko‘p qo‘llaniladigan qo‘shimchalardan biridir. ular mahsulotning ta’mini yaxshilaydi, kislotalik darajasini tartibga soladi, mikroorganizmlarning rivojlanishini cheklaydi hamda texnologik jarayonlarni qulaylashtiradi. shuningdek, kislotalar pishirish, fermentatsiya va saqlash jarayonlarida mahsulot sifatini barqarorlashtiradi. tabiiy kislotalar meva, sabzavot, sut mahsulotlarida uchraydi. sun’iy kislotalar esa kimyoviy yo‘l bilan olinadi va ko‘pincha texnologik jarayonlarni yengillashtirish uchun ishlatiladi. oziq-ovqat sanoatida qo‘llaniladigan asosiy kislotalar 1. limon kislotasi (e330) · tabiiy manbai: limon, apelsin, mevalar. · qo‘llanilishi: gazli ichimliklar, qandolat mahsulotlari, konservalar. · vazifasi: ta’mni yaxshilaydi, mikroorganizmlar rivojlanishini sekinlashtiradi. 2. sirko kislotasi (e260) · tabiiy manbai: sirka, fermentlangan mahsulotlar. · qo‘llanilishi: marinadlar, konservalar, souslar. · vazifasi: mahsulotni mikroorganizmlardan himoya qiladi. 3. sut kislotasi (e270) · tabiiy manbai: sut mahsulotlari. · qo‘llanilishi: yogurt, kefir, non ishlab chiqarish. · vazifasi: fermentatsiya jarayonini ta’minlaydi. 4. fosfor kislotasi (e338) · sun’iy ravishda olinadi. …

4 / 6

lotasi go‘sht, non, ichimliklar e300 amaliy misollar · gazli ichimliklarda limon kislotasi qo‘llaniladi, bu ichimlikka yoqimli nordon ta’m beradi. · marinadlarda sirko kislotasi ishlatiladi, u mahsulotning uzoq muddat saqlanishini ta’minlaydi. · yogurt va kefir ishlab chiqarishda sut kislotasi fermentatsiya jarayonida muhim ahamiyatga ega. · non ishlab chiqarishda askorbin kislotasi xamirning ko‘tarilishini yaxshilaydi. diagramma – kislotalarning asosiy qo‘llanish sohasi (%) · 40% – gazli ichimliklar va sharbatlar · 25% – qandolat mahsulotlari · 20% – konservalar va marinadlar · 15% – sut va non mahsulotlari inson salomatligiga ta’siri kislotalar ma’lum me’yorlarda xavfsiz hisoblanadi. ularning ayrimlari inson organizmi uchun foydali: masalan, askorbin kislotasi (c vitamini) immunitetni mustahkamlaydi. ammo haddan ortiq iste’mol qilinganda kislotalar me’da shirasini ko‘paytirishi, allergik reaksiyalar chaqirishi mumkin. shu sababli jsst kislotalarning qo‘llanilishi bo‘yicha qat’iy me’yorlar belgilagan. xulosa kislotalar oziq-ovqat sanoatida nafaqat ta’mni yaxshilash, balki mahsulotni xavfsiz saqlashda ham muhim ahamiyatga ega. ularning turli turlari texnologik jarayonlarni samarali olib borishda …

5 / 6

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oziq-ovqat sanoati"

1. 2-mavzu. oziq-ovqat sanoatida oziq-ovqat qo‘shimchalarining o‘rni oziq-ovqat sanoati zamonaviy jamiyatning eng muhim tarmoqlaridan biridir. inson salomatligi va hayot sifatini ta’minlashda ovqatlanish madaniyati, oziq-ovqat mahsulotlari sifati va ularning xavfsizligi hal qiluvchi rol o‘ynaydi. shu jihatdan, oziq-ovqat qo‘shimchalari bugungi kunda oziq-ovqat sanoatida keng qo‘llanilayotgan muhim vositalardan biri hisoblanadi. qo‘shimchalarsiz ko‘plab mahsulotlarni ishlab chiqarish, ularning saqlanish muddatini uzaytirish, tashqi ko‘rinishi va organoleptik xususiyatlarini yaxshilash deyarli imkonsiz. buning sababi shundaki, oziq-ovqat mahsulotlari tabiiy holatda tez buziladi va iste’mol uchun yaroqsiz bo‘lib qoladi. oziq-ovqat sanoatining dolzarbligi jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (js...

This file contains 6 pages in DOCX format (18.8 KB). To download "oziq-ovqat sanoati", click the Telegram button on the left.

Tags: oziq-ovqat sanoati DOCX 6 pages Free download Telegram