uvaysiy ijodining g'oyaviy xususiyatlari

PPTX 15 pages 778.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 778.5 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint mavzu: uvaysiy ijodining ğovaviy xususiyatlari jahon otin uvaysiy (1780—1845) atoqli shoira, oʻzbek shoirlari murabbiysi jahonotin uvaysiy margʻilonda tugʻilgan. otasi siddiq bobo ikki tilda sheʼrlar yozgan. onasi chinnibibi otinoyi boʻlib, akasi oxunjon hofiz sifatida mashhur edi. uvaysiyni hojixon ismli kosibga uzatishgan, biroq shaxsiy hayoti quvonchli kechmagan. u nodira bilan hamdardlikda qoʻqonda xon saroyida yashay boshlaydi. 65 yoshligida margʻilonda vafot etadi. (taxallusi; ismi jahon) (1779 — margʻilon —1845) — shoira, maʼrifatparvar. . uvaysiy oilada xatsavodini chiqarib, avval xalfa, soʻngra onasining yonida maktabdorlik qilgan. akasi oxunjon hofizdan sheʼriyat ilmini oʻrgangan, tez orada shoira, otin sifatida tanilgan. uvaysiy ayniqsa, aruzni, muammo (sheʼrda fikrni yashirib ifodalash) sanʼatini mukammal egallagan. qoʻqon adabiy muhiti bilan yaqinlashib, mushoiralarda qatnashgan. saroyda nodira va b. xotinqizlarga sheʼriyat ilmidan dare berib, ustozlik qilgan. dilshod otinning maʼlumot berishicha, uvaysiy nodira bilan konibodom, xoʻjand, oʻratepa, toshkent, andijon kabi sh.larga borgan. 1842 y.da buxoro amiri nasrullaxon qoʻqonni egallagach, margʻilonga qaytib, umrining oxirigacha …

2 / 15

guftor mardumdin koʻngul dogʻ oʻldi, dogʻ oʻldi. uvaysiy oʻz asarlarida yuksak odamiylikni, shu odamiylikni qalb toʻrida avaylovchi vafodor yorni ulugʻlaydi, uni quyosh bilan qiyos qiladi. quyosh xar tong ufqdan bosh koʻtarib, oʻzining otashin nuri bilan olamga, odamlarga oʻz mehr va shafqatini sochadi. shoira yor va oftob tashbihlaridan qarshilantirish sanʼati orqali eng goʻzal tuygʻular silsilasini yaratadi. uning lirik qaxramoni mushohadakor donishmand, vafoli oshiq . shoira adabiyotda taraqqiyparvar namoyandalarning qarashlari asosida maydonga kelgan inson taqdiri, shaxs erki va ma’rifatparvarlik g‘oyalarida latif va dilkash asarlar yaratgan, asarlarida insonni e’zozlash, odamlarni tabiat va hayot noz-ne’matlaridan bahramand bo‘lishga undash, do‘stlik, vafo va sadoqat haqidagi ulug‘vor niyatlarini qur’on oyatlari, hadislar va tasavvufiy talqinlar bilan asoslagan holda ijodiy barkamollikka erishgan. uning she’rlarida tariqatning talab va qoidalariga taallukli bo‘lgan talqinlar ko‘p uchraydi: fano mardumlarini sirridin hech kimsa yo‘q ogoh, qabih guftor mardumdin ko‘ngul dog‘ o‘ldi, dog‘ o‘ldi. . uvaysiy o‘z asarlarida yuksak odamiylikni, shu odamiylikni qalb to‘rida avaylovchi …

3 / 15

she’rlaridan tashqari, uning «shahzoda hasan», «shahzoda husan» kabi liroepik asarlari va «voqeoti muhammad alixon» kabi tarixiy dostonlari mavjud. shoiraning liroepik dostonlari islom tarixi bilan bog‘liq voqealar asosida yaratilgan. uvaysiy asarlari o‘zining latif mazmuni va dilkash badiiyligi bilan xalq ommasi orasida keng yoyilgan, hofizlar, xonandalar tomonidan maqom va xalq ohanglari yo‘lida kuylanib kelinadi. uning xattotlar tomonidan ko‘chirilgan 3 nusxa qo‘lyozma devoni o‘zbekiston fanlar akademiyasi beruniy nomidagi sharqshunoslik instituti va andijon universiteti kutubxonasida saqlanadi. . mehnatu alamlarga mubtalo uvaysiyman, qayda dard eli bo’lsa, oshno uvaysiyman, istadim bu olamni, topmadim vafo ahlin, barchadin yumub ko’zni muddao uvaysiyman. uz diling taalluqdin, band qil xudo sori, to degil kecha-kunduz: “mosivo uvaysiyman!” kechalar fig’onimdin tinmadi kavokiblar, arz to samo uzra mojaro uvaysiyman. . zamona kulfatidin bu ko’ngul dog’ o’ldi, dog’ o’ldi, bu charxi bemuruvvatdin ko’ngul dog’ o’ldi, dog’ o’ldi. jarohat bo’ldi bag’rim tig’i bedodi raqiblardin, bu ko’tohfahm mardumdin ko’ngul dog’ o’ldi, dog’ o’ldi. bu gulzori fano …

4 / 15

hida ko’rmay turib, uvaysy qaraniy hazratlariga alohida ikrom va e’zoz bilan mehr qo’yganlar. shundan islom olamida payg’ambarimizning (garchi u zot o’tib ketgan bo’lsalarda) ‘nazari - nigohiga sazovor bo’lish ilinjida «uvaysiylik» yo’li paydo bo„lgan. . ki bulbul nola, afg’on aylamakni mendin o’rgandi, vujudin sham’i so’zon aylamakni mendin o’rgandi. borib sahroga, qon bag’rimdin izhor ayladim bir kun, falak bag’rin qizil qon aylamakni mendin o’rgandi. shafaq xun bo’lg’usi, dil, yor mehri gar nihon bo’lsa, samo gulguni domon aylamakni mendin o’rgandi. ko’rub abro’ hiloling, jon fido qildim jamolingga, ul oy husniga qurbon aylamakni mendin o’rgandi. mendin o’rgandi uvaysiy o’zining kuchli mahorati tufayli she’rning asosiy unsurlaridan biri hisoblangan qofiyasiz ham go’zal asar yaratish mumkinligini isbotladi. u qofiya qo’llamasdan bir maromdagi ohangni – ritmni yarata oldi. o’quvchi e’tiborini muhim fikr-g’oya atrofiga jamlay bildi. filologiya fanlari doktori to’ychiev uvaysiyning mazkur g’azalini quyidagicha baholaydi: “demak bu g’azal (uvaysiy “ko’ngul dog„ o„ldi, dog’ o’ldi...”) an‟anaviy qofiya nazariyasiga ko’ra erkin …

5 / 15

uvaysiy ijodining g'oyaviy xususiyatlari - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uvaysiy ijodining g'oyaviy xususiyatlari"

prezentatsiya powerpoint mavzu: uvaysiy ijodining ğovaviy xususiyatlari jahon otin uvaysiy (1780—1845) atoqli shoira, oʻzbek shoirlari murabbiysi jahonotin uvaysiy margʻilonda tugʻilgan. otasi siddiq bobo ikki tilda sheʼrlar yozgan. onasi chinnibibi otinoyi boʻlib, akasi oxunjon hofiz sifatida mashhur edi. uvaysiyni hojixon ismli kosibga uzatishgan, biroq shaxsiy hayoti quvonchli kechmagan. u nodira bilan hamdardlikda qoʻqonda xon saroyida yashay boshlaydi. 65 yoshligida margʻilonda vafot etadi. (taxallusi; ismi jahon) (1779 — margʻilon —1845) — shoira, maʼrifatparvar. . uvaysiy oilada xatsavodini chiqarib, avval xalfa, soʻngra onasining yonida maktabdorlik qilgan. akasi oxunjon hofizdan sheʼriyat ilmini oʻrgangan, tez orada shoira, otin sifatida tanilgan. uvaysiy ayniqsa, aruzni, muammo (...

This file contains 15 pages in PPTX format (778.5 KB). To download "uvaysiy ijodining g'oyaviy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: uvaysiy ijodining g'oyaviy xusu… PPTX 15 pages Free download Telegram