oilaviy munosabatlarningbuzilishiva nikoh ajrimlari

PPTX 16 pages 1.7 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

oilaviy munosabatlarning buzilishi: oila inqirozi va nikoh ajrimlari oilaviy munosabatlarning buzilishi va nikoh ajrimlari sharof rashidov nomidagi samdu psixologiya va siyosiy ijtimoiy fanlar fakulteti psixologiya kafedrasi o’qituvchisi sitora ummatova afsuski, barcha oila ham ota-ona va ular dunyoga keltirgan farzandlar bilan to’liq bo’lavermaydi. taqdir taqozosi bilan ayrim oilalarda nizolar kelib chiqadi va uning oqibati sifatida nikoh barbod bo’ladi. olimlar nikohning barbod bo’lishini o’rganib, uning sabablari turlicha bo’lishi mumkinligi to’g’risida o’z nazariy qarashlarini bayon etganlar. masalan, ayrim psixologlar ajrimlarni “turtki” konsepsiyasi orqali tushuntirishga urinadilar. ya’ni, yaxshi tinch-totuv yashayotgan oilada birdan shunday holat yuz beradiki, masalan, xiyonat, o’lim, xastalik, rashk va shunga o’xshash voqealar turki bo’ladiyu, oila ustuni qulaydi. aslida hayotda qo’qqisdan shunday bir silkinish yoki turtki bilan oila birdan buzilib ketishi kam uchraydi. yana bir holat olimlar fikricha, “orqaga ketish” deb nomlanadi. bu shunday holatki, unga ko’ra, er va xotinni yaxshi, iliq munosabatlar bog’lab turgan, lekin aynan muhabbat birdan sovib, er-xotin bir-birini …

2 / 16

oshqa odamga turmushga chiqishga majbur bo’lib qolishi kabi sabablar qayd etilgan. muhimi shunki, nikohning barbod bo’lishidagi tashabbus asosan erkak kishining qo’lida bo’lgan. agar u xohlasagina nikoh barbod bo’lgan. agar mabodo ayol tashabbus ko’rsatsa, u qattiq jazolangan, jamoatchilik uni qoralagan, hattoki, tosh bo’ron qilinganligi to’g’risida qadimgi tarixdan, eski kinofilmlardan ma’lum. boshqa xalqlarda ham o’ziga xos an’analar mavjud bo’lgan. masalan, qadimgi xitoyda nikoh ajrimiga olib keladigan sabablarga erning ota-onasi ra’yiga qaramaslik, ularga kelinning gap qaytarishi, betga choparlik, bepushtlik, mahmadonalik, bedavo xastalik, rashk kabilar kirgan. lekin yuqoridagi holatlar bo’lsa-yu, ayol erining ota-onasiga aza tutayotgan bo’lsa yoki u chin yetim bo’lsa, eri uni baribir uydan xaydab yubora olmagan. qadimgi gretsiyada esa nikoh ajrimini sodir etish ancha yengil bo’lgan. er guvohlar oldida xotiniga u bilan ortiq yashay olmasligini, nikohi buzilganligini aytgan, ayol barcha sep-suriqlarini yig’ishtirib, o’z ota-onasining oilasiga qaytib ketavergan. sarpo suriqlar, ayolga tegishli barcha narsalarning unga berilishi majbur hisoblangan, hattoki, ajrimning sababi ayolning xiyonati …

3 / 16

arakterliki, erkaklarning xiyonatidan ko’ra ayolning xiyonati barcha madaniyatlarda ham qattiqroq qoralanadi, chunki buning asosiy sababi – xiyonatkor ayol boshqa erkak bilan uchrashib yurib, undan homilador bo’lib qolishi va nikohsiz begona bolaning tug’ilishiga sababchi bo’lib qolishi mumkin. ya’ni, bunda nafaqat oilaning balki yangi tug’ilgan bolaning manfaati jiddiy zarar ko’radi, chunki bu bolada kimning haqi borligi, kimning mol-mulkiga u voris bo’la olishi masalasi o’ylantiradi. lekin er-xotinning xiyonatiga befarq qaraydigan xalqlar ham yer yuzida topiladi. masalan, afrikadagi dinka qabilasida er agar xotini uning nazarida nodonroq bo’lsa ham, bemazaroq ovqat pishirsa ham u bilan ajrashib ketaveradi. erkakning begona ayol bilan “don olishib yurishi” hech kimni qiziqtirmaydi, hattoki, qonuniy xotini ham bunga unchalik ahamiyat bermaydi. shu kabi assama orolida yashaydigan qabila ham ajrashishda bir-birining quyi yoki yuqori tabaqadan ekanligiga qarab qaror chiqaradi. masalan, agar ayol yuqori tabaqa oila vakilasi bo’lsa, u nikohni bekor qilish va boshqa erkak bilan yashab ketaverish huquqiga ega bo’ladi. albatta, musulmon …

4 / 16

oxirgi tadqiqotlarda nikoh ajrimlarining asosiy sabalari sifatida quyidagilar qayd etilmoqda(turli yoshli so’raluvchilarning jami soniga nisbatan foiz hisobida): moddiy, maishiy muammolar – 55; er yoki xotinning ichkilikka ruju qo’yishi – 39; yoshlar uchun oilaviy qadriyatlarning pastlab ketishi – 27; er-xotin xiyonati – 19; psixologik mos kelmaslik – 17; oilaviy hayotning mazmunsizligi – 12; boshqa birovni sevish qolish – 11; farzandlarning yo’qligi – 7; boshqa sabablar – 2; ivanova l.v. vasha svadba. – smolensk: rusich, 1999. – s. 78-84. respublika “oila” ilmiy-amaliy markazi tomonidan nikoh ajrimlarining sabablari o’rganilganda, aksariyat holatlarda bu birinchi o’rinda er-xotinlarning o’zaro kelishmovchiliklari, fe’l-atvorning bir-biriga mos kelmasliklari, rashk, xiyonat, kelin bilan qaynona va boshqa yaqin qarindoshlarning chiqishmasliklari, erkakning zararli odatlarga berilib ketishi (ichkilikka, giyohvand moddalarga va shu kabi), moddiy qiyinchiliklar (asosan erning ishlamasligi, mustaqil oilani boshqara olmasligi), qudalarning to’ydan keyin o’zaro kelishmay qolishlari, erning daraksiz ketib qolishi kabilar qayd etiladi poytaxt bo’yicha ajrimlar sabablari o’rganilganda, iqtisodiy qiyinchiliklar tufayli oilaning …

5 / 16

oilaviy munosabatlarningbuzilishiva nikoh ajrimlari - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oilaviy munosabatlarningbuzilishiva nikoh ajrimlari"

oilaviy munosabatlarning buzilishi: oila inqirozi va nikoh ajrimlari oilaviy munosabatlarning buzilishi va nikoh ajrimlari sharof rashidov nomidagi samdu psixologiya va siyosiy ijtimoiy fanlar fakulteti psixologiya kafedrasi o’qituvchisi sitora ummatova afsuski, barcha oila ham ota-ona va ular dunyoga keltirgan farzandlar bilan to’liq bo’lavermaydi. taqdir taqozosi bilan ayrim oilalarda nizolar kelib chiqadi va uning oqibati sifatida nikoh barbod bo’ladi. olimlar nikohning barbod bo’lishini o’rganib, uning sabablari turlicha bo’lishi mumkinligi to’g’risida o’z nazariy qarashlarini bayon etganlar. masalan, ayrim psixologlar ajrimlarni “turtki” konsepsiyasi orqali tushuntirishga urinadilar. ya’ni, yaxshi tinch-totuv yashayotgan oilada birdan shunday holat yuz beradiki, masalan, xiyonat, o’li...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "oilaviy munosabatlarningbuzilishiva nikoh ajrimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: oilaviy munosabatlarningbuzilis… PPTX 16 pages Free download Telegram