idrok. xotira.

PPT 46 pages 6.7 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.7 MB

File type PPT

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

mavzu: toshkent viloyati tashqi iqtisodiy aloqalari 4-mavzu: idrok. xotira. reja: 1. idrok haqida umumiy tushuncha 2.idrok xususiyatlari 3. idrok fenomenlari 4. xotira haqida umumiy tushuncha 5.xotiraning fiziologik asoslari 6. xotira turlari va jarayonlari idrok – sezgi a’zolariga ta’sir etib turgan narsa va hodisalarning bevosita yaxlitligicha aks ettirilish jarayoni. idrok tushunchasi lotin tilida “perceptio” qabul qilish, idrok deb nomlanadi, uning yuqori bosqichi appersepsiya (lotinchada “perceptio” idrok, qabul qilish) deyiladi. appersepsiya – idrok jarayonini shaxsning oldingi bilimlari, shaxsiy va ijtimoiy tajribalari, qiziqishlari, motivatsiyasi, ehtiyojlari va odatlari, umuman, ruhiy hayotning barcha mazmuni bilan belgilanishidir. masalan, “ildiz” tushunchasini biologlar o‘simliklarning moddiy asosi sifatida, matematiklar sonlarning ildiz ostidagi ko‘rinishida, ijtimoiy nuqtai nazardan qarindosh-urug‘chilik shaklida ko‘z o‘ngiga keltiradi. idrokning sezgidan farqi, narsalarni umumlashgan holda, uning hamma xususiyatlari bilan birgalikda aks ettirilishidir. idrok o‘ziga nisbatan soddaroq bo‘lgan sezgi jarayonlaridan tashkil topadi. masalan, olmaning shaklini, hidini, mazasini, rangini sezamiz, ya’ni alohida-alohida xossalar ongimizda aks etadi. bu - sezgilarimizdir. …

2 / 46

narsa va hodisalar ta’sir qilib turadi. bular shunday ko‘p xossalarga egaki, hatto odam bir vaqtning o‘zida ularga javob reaksiyasi qaytara olmaydi. odam ko‘p sonli qo‘zg‘ovchilardan faqat ayrimlarini aniq holda ajratib oladi. shu ajratib olingan narsa hodisalar esa fon sanaladi. idrok qilinadigan narsani o‘rab turgan boshqa narsa, jism yoki hodisalarga nisbatan ob’ekt hisoblanib, ob’ektning atrofdagilari esa fon deyiladi. idrok xususiyatlari: idrokning predmetliligi - ob’ektivlashtirish hodisasi deb atalgan hodisada, ya’ni tashqi olamdan olinadigan axborotlarning o‘sha narsaga mansubligida ifoda qilinadi. predmetlilik idrokning belgisi sifatida xatti-harakatni boshqarishda alohida rol uynaydi. biz narsalarga ularning ko‘rinishiga qarab emas, balki ularni amaliyotda qay tarzda ishlatishimizga muvofiq holda, yoki ularning asosiy xususiyatlariga qarab ham baholaymiz. idrokning yana bir xususiyati uning yaxlitligidir. sezgi a’zolariga ta’sir qiladigan narsaning ayrim xususiyatlarini aks ettiradigan sezgilardan farqli o‘laroq, idrok narsaning yaxlit obrazi hisoblanadi. yaxlit obraz narsaning ayrim xususiyatlari va belgilari haqida turli xil sezgilar tarzida olinadigan bilimlarni umumlashtirish negizida tarkib topadi. idrokning yaxlitligi …

3 / 46

a idrok qilaveramiz. qizil chiroq ostida kitob sahifasi qizil bo‘lib ko‘rinsa ham uni oq deb, samolyotdan qaraganda yerdagi odamlar va narsalar kichkina bo‘lib ko‘rinsa ham ularni odatdagiday kattalikda deb idrok qilaveramiz. kitob qanday ko‘rinsa ham uni to‘rtburchak deb, stakandagi qoshiq siniq ko‘rinsa ham uni butun deb idrok qilamiz. harakatni idrok qilinishi - ob’ektlarning fazoda egallagan holati o‘zgarishini aks ettirishdir. vaqtni idrok qilish. vaqtni idrok qilinishi voqelik hodisalarning ob’ektiv ravishda doimiyligini, tezligi va izchilligini aks ettirish demakdir. idrok fenomenlari idrok jarayonida uning fenomenlari (yunoncha, phainomenon noyob, g‘ayriodatiy holat degan ma’noni anglatadi) muayyan hodisalarni aks ettirishda ishtirok etadi, in’ikosning turlicha aniqlikda namoyon bo‘lishi mumkinligi to‘g‘risida ma’lumot beradi.ular jahon psixologiyasi fanida gallyusinatsiya (lotincha, “hallucinftio” – alahlash, bosinqirash, yo‘q narsaning ko‘rinishi, eshitilishi, sezilishi), illyuziya (lotincha “illusio” xato, adashish ma’nosini beradi), attraksiya (fransuzcha, “attraction” o‘ziga tortish, mahliyo etish, jalb qilish ma’nosini bildiradi), yaqqol ko‘rinish (ruscha “yasnovidenie” yaqqol oldindan ko‘rish, yaqqol g‘oyibdan xabar olish) tushunchalari orqali …

4 / 46

sh, yaqqol g‘oyiblardan xabar kelish singari parapsixologik muammodir. layer myuller illyuziyasi yuqori chiziq pastki chiziqdan uzunroq ekanligini ko'rishingiz mumkin, lekin agar siz chizg'ich bilan chiziq chizsangiz, ikkita chiziq bir xil uzunlikda ekanligini ko'rasiz. bu vizual illyuziya deb ataladi va kognitiv xatoning namunasidir. qizig'i shundaki, endi siz o'zingizning mantiqiy o'zligingiz chiziqlar bir xil ekanligini bilishini bilasiz. ammo sizning idrokingiz hali ham yuqori chiziqning uzunligini ko'radi. rubin figurasi tavsiya etiladi. unda ikkita qora profil oq fonda berilgan. bir qarashda ayrimlar bu rasmlarga qarab, «bu - vaza» deb atasa, boshqalar uni bir-biriga qarab turgan ikki kishi yuzining yon tomondan ko‘rinishi, deb ta’riflashi mumkin. shunisi xarakterliki,birinchi marta shu rasmni ko‘rgan odam uni yaxlit idrok qilib, nima ekanligini tushunishga harakat qiladi, lekin biror figurani ko‘rgach, m a’lum vaqtgacha boshqasini ko‘rmay turadi. agar shu idrok darajasi qolsa, ya’ni yana nimanidir ko‘rishni xohlamasa, u ikkinchi figurani ko‘rmasligi ham mumkin. bu bizdagi idrok jarayonlarining faolligiga, obyektga munosabatimiz bevosita …

5 / 46

ch hissini kuchaytirib yuboradi. natijada uning ro‘parasidan chiqib qolgan butalgan daraxt qandaydir dahshatli mavjudotga o‘xshab ko‘rinadi. xotira – inson tajribasi asosida voqelikdagi narsa va hodisalarni esda olib qolish, esda saqlash, qaytadan esga tushirish va unutishdan iborat bo'lgan psixik jarayon hisoblanadi. xotira tadqiqotchisi james mc.gaugxning ta'kidlashicha: “agar sen oldingi xotiralaringni eslash qobiliyatini yo'qotsang sen uchun hayot tugaydi”. (david g. myers psychology 2010 by worth publishers page 327) xotira tadqiqotchilari 1 asrdan ko'proq vaqtdan buyon quyidagi savollarga javob izlamoqda: qanday qilib biz xotira yutuqlariga erishishimiz mumkin? nima uchun biz, hatto, bir daqiqa oldin uchrashgan insonimizning ismini ututib qo'yamiz? xotiralar miyada qanday saqlanadi? nima uchun ayrim narsalarni tez unutamiz ammo alamli, istalmagan hodisalarni unutishimiz qiyin? qanday qilib bir hodisa ikki shaxsning xotirasida turlicha qoladi? xotiramiz imkoniyatlarini qanday o'stirishimiz mumkin? (david g. myers psychology 2010. page 329) insonlarni o'rganish va axborotni qabul qilish bo'yicha 3 turga ajratsak bo'ladi. bular: eshitish, ko'rish va harakat xotiralar. …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idrok. xotira."

mavzu: toshkent viloyati tashqi iqtisodiy aloqalari 4-mavzu: idrok. xotira. reja: 1. idrok haqida umumiy tushuncha 2.idrok xususiyatlari 3. idrok fenomenlari 4. xotira haqida umumiy tushuncha 5.xotiraning fiziologik asoslari 6. xotira turlari va jarayonlari idrok – sezgi a’zolariga ta’sir etib turgan narsa va hodisalarning bevosita yaxlitligicha aks ettirilish jarayoni. idrok tushunchasi lotin tilida “perceptio” qabul qilish, idrok deb nomlanadi, uning yuqori bosqichi appersepsiya (lotinchada “perceptio” idrok, qabul qilish) deyiladi. appersepsiya – idrok jarayonini shaxsning oldingi bilimlari, shaxsiy va ijtimoiy tajribalari, qiziqishlari, motivatsiyasi, ehtiyojlari va odatlari, umuman, ruhiy hayotning barcha mazmuni bilan belgilanishidir. masalan, “ildiz” tushunchasini biologlar o‘simlik...

This file contains 46 pages in PPT format (6.7 MB). To download "idrok. xotira.", click the Telegram button on the left.

Tags: idrok. xotira. PPT 46 pages Free download Telegram