qobiliyat

PPTX 13 pages 1.0 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

qobiliyat qobiliyat s.jahongirova k.sobirova sh.abdujabborova qwfrasgvxfjkyuhj reja: 1.qobiliyat haqida umumiy tushuncha. 2.qobiliyat turlari. 3.pedagogik qobiliyat 4.qiziqishlar qobiliyatlar o`zi nima? “qobiliyatlar” psixologiyada keng va anchadan beri foydalanganligiga qaramay turli adabiyotlarda turlicha talqin etiladi. agar barcha tushunchalarni birlashtirib, mo``jaz klassifikastiyani faraz qiladigan bo`lsak, “qobiliyat” tushunchasi uzoq muddatning rivojlanish jarayonida yuzaga kelganiga amin bo`lamiz. “qobiliyatlar-inson ruhiyatining xususiyati bo`lib, u barcha psixik jarayonlar va holatlarning yig`indisi sifatida tushuniladi” bu tushuncha asoschisi xristian volf (1679-1754) hisoblanib, uning nazariyasiga ko`ra barcha psixik xodisalar qobiliyatlar kategoriyasiga kiritilgan. bunday yondashuvda muayyan qobiliyatlar tizimini aniqlash mumkin emas edi. qobiliyatlarni inson hayotidagi ahamiyati ham aniqlanmagandi. shuning uchun bu tushuncha psixologiyada keng tarqalmadi. xviii-xix asrlarda “qobiliyat bu umumiy va maxsus bilim, malaka va ko`nikmalar yig`indisi bo`lib, u turli faoliyat muvaffaqiyatini ta`minlaydi. yangi qarashlar yuzaga keladi”. ushbu tushuncha to`g`rimikan? uning kamchiligi nimada? amaliyotda biz ma`lum qobiliyatga ega bo`lgan, lekin etarli bilimga ega bo`lmaganligi tufayli o`zini namoyon qila olmagan kishilarni bilamiz. yuqorida aytilgan …

2 / 13

adan bugungi kunda ham foydalaniladi. qobiliyatlar bilim, ko`nikma va malakalarga tenglashtirilmay, ularga nisbatan insonning munosabati, bilim, malaka va ko`nikmalarni o`zlashtirish engilligi, tezligi va chuqurligi, hamda ularni ma`lum bir faoliyatni engil o`zlashtirishida va shu faoliyatning muvaffaqiyatli bajarishda namoyon bo`ladi. shunday qilib, qarama-qarshiliklarni engish hamda haqiqatni izlash oqibatida olimlar quyidagi xulosaga keldilar. “qobiliyatlar shaxsning individual psixologik xususiyati bo`lib, unga bilimlar, ko`nikmalar va malakalarni o`zlashtirilishining to`liqligi, tezligi, engilligi, chuqurligi hamda turli faoliyatni o`zlashtirish va uni muvafaqqiyatli bajarishga bog`liqdir”. bu tushunchani psixologiyasiga yirik rossiya olimi b.m.teplov (1896-1965) kiritgan bo`lib, u bugungi kunda keng tarqalgandir. b.m.teplovning fikricha “qobiliyatlar” tushunchasi o`z ichiga 3 g`oyani qamrab oldi. “birinchidan. qobiliyatlar deganda-bir odamni boshqasidan ajratib turadigan individual psixologik xususiyatlar tushuniladi...”. “ikkinchidan qobiliyat deganda, har qanday individual psixologik xususiyatni emas, biror bir faoliyatni muvaffaqiyatli bajarilishini ta`minlovchi xususiyat tushuniladi”. “uchinchidan-“qobiliyatlar odamning bilimlari, ko`nikmalari va malakalariga tenglashtirilmasligi lozim”. tabiiy qobiliyatlar-bu idrok, xotira, tafakkur va boshqa oddiy psixik jarayonida namoyon bo`lish qobiliyatidir. ular …

3 / 13

adi. musiqiy qobiliyatlar b.m.teplov tomnidan o`rganilgan, b.m.teplovning fikricha, musiqiylikning asosiy namoyon qilib turadigan narsa musiqani xis qilish, shuningdek, musiqani emotsional xis qila olishlik musiqaviy qobiliyatning asosiy mazmunidir. matematik qobiliyatlar ustida v.a.krutestkiy ishlagan. jumladan u “matematik qobiliyatlar psixologiyasi” monografiyasida matematik qobiliyatlar va ularning tizimini yoritib bergan. u idrok, tafakkur, xotira-hayolning individual xususiyatlarini aniqlab, ularni matematik faoliyatida namoyon bo`lishini (matematik o`zlashtirishda) tadqiq qilgan. matematik materialni o`zlashtirishda idrokning ahamiyatini aniqlagan v.a.krutestkiy qobiliyatli o`quvchilarda o`ziga xos materialni “ichki” analitik-sintetik tahlil qilish, qayta ishlash xususiyati, “joyida” masalani tizimini idrok etib, uni asosiy munosabatlarini ochadilar, deb hisoblaydi. matematikaga alohida iste`dodi bo`lgan o`quvchilar o`ziga xos “matematik aql” bilan xarakterlanadilar-ular borliqning mantiqiy va matematik mazmunini topa oladilar, ulardagi mantiqiy va matematik kategoriyani aniqlaydilar, ko`pincha xodisalarni matematik munosabatlar nuqtai-nazariyasi orqali qabul qiladilar. tashkilotchilik qobiliyatlarni uzoq vaqt l.i.umanskiy o`rgangan. muallif tashkilotchilik qobiliyatlarining tizimini yaratadi. uning fikricha tashkilotchilik qobiliyatiga ega bo`lgan kishilar quyidagi xususiyatlarga ega bo`lishi kerak: a) shaxsning yo`nalganligi: b) …

4 / 13

zimida quyidagi qismlarni kiritganlar. a) didaktik qobiliyatlar-o`quv materialini o`quvchilarga tushunarli, aniq, yoshiga mos holda o`qitish, ta`limga qiziqishni uyg`otish, ularda mustaqil fikrlashni shakllantirish: b) akademik qobiliyatlar-turli fanlar (matematika, fizika, biologiya, tarix, va hokazo.)ga doir bilimlarga ega bo`lish. v) persteptiv qobiliyatlar-o`quvchining ichki duyosiga kira olish qobiliyati, psixologik kuzatuvchanlik, uning psixologik holatini to`g`ri anglay olish: g) maxsus xususiyatlar (tashkilotchilik xis, psixologik kashfiyotchilik, psixologik takt; emostional-irodaviy ta`sir etish, talabchanlik, tanqidiylik, tashkilotchilik faoliyatiga moyillik) qiziqishlar-qiziqish biron-bir sohada to`g`ri yordam beradigan motivdir. individ uchun qiziqish, sub`ektiv tarzda olganda, bilish jarayoni tusini kashf etadigan ijobiy xissiy ohangda, ob`ekt bilan chuqurroq tanishishga, u haqda ko`proq bilish, uni anglab etishga bo`lgan istakda namoyon bo`ladi. qiziqishlar bilishning doimiy qo`zg`atuvchi mexanizmi sifatida namoyon bo`ladi. qiziqishlar mazmuniga, maqsadlariga, miqyosiga va barqarorligiga ko`ra tasnif qilinishi mumkin. qiziqishlarning mazmuni jihatidan farqi bilish ehtiyojlarining ob`ektlarini va ularning mazkur faoliyat maqsadlari uchun va kengroq qilib olganda, shaxs mansub bo`lgan jamiyat uchun real ahamiyatini ko`rsatadi. kishidan ko`proq …

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qobiliyat"

qobiliyat qobiliyat s.jahongirova k.sobirova sh.abdujabborova qwfrasgvxfjkyuhj reja: 1.qobiliyat haqida umumiy tushuncha. 2.qobiliyat turlari. 3.pedagogik qobiliyat 4.qiziqishlar qobiliyatlar o`zi nima? “qobiliyatlar” psixologiyada keng va anchadan beri foydalanganligiga qaramay turli adabiyotlarda turlicha talqin etiladi. agar barcha tushunchalarni birlashtirib, mo``jaz klassifikastiyani faraz qiladigan bo`lsak, “qobiliyat” tushunchasi uzoq muddatning rivojlanish jarayonida yuzaga kelganiga amin bo`lamiz. “qobiliyatlar-inson ruhiyatining xususiyati bo`lib, u barcha psixik jarayonlar va holatlarning yig`indisi sifatida tushuniladi” bu tushuncha asoschisi xristian volf (1679-1754) hisoblanib, uning nazariyasiga ko`ra barcha psixik xodisalar qobiliyatlar kategoriyasiga kiritilgan. bunday yon...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "qobiliyat", click the Telegram button on the left.

Tags: qobiliyat PPTX 13 pages Free download Telegram