din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati

DOCX 10 pages 136.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 136.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1-mavzu. din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati reja: 1. dinning inson va jamiyat hayotidagi o’rni va ahamiyati 2. din falsafasi, teologiya, teosofiya, xudojoʻylik, diniy eʼtiqod, aqida, ilohiyot tushunchalarining mohiyati. 3. dinning funksiyalari va ijtimoiy ahamiyati. 4. dinshunoslikning boshqa ijtimiy fanlar bilan o`zaro aloqasi. tayanch so‘z va iboralar: din, ishonmoq, e’tiqod, odat, teologiya, teosofiya, xudojo‘ylik, aqida, ilohiyot, ibodat, topinish, sig‘inish, yaratuvchi kuch, din falsafasi, falsafiy teologiya 1. dinning mohiyati turlicha izohlansada, uning asosida ishonch, e’tiqod tuyg‘usi yotadi. darhaqiqat, din ishonmoq tuyg‘usidir. ishonmoq tuyg‘usi insoniyatning eng teran va ruhiy-ma’naviy ehtiyojlaridandir. o‘zbek tili lug‘at adabiyotlarida “din” – ishonch, ishonmoq, e’tiqod, mulk, hukm, hisob, jazo, tadbir, bo‘ysunish, itoat qilish, ibodat, parhez, yo‘l tutish, odat qilish, e’tiqod qilish ma’nolarini bildirishi keltirib o‘tiladi. rus tilida din ma’nosini anglatadigan «religiya» so‘zining kelib chiqishi borasida lug‘atlarda bir qancha yondashuvlar keltirib o‘tilgan. ulardan ba’zilariga ko‘ra mazkur atama lotincha «religio» so‘zidan kelib chiqib, «diyonat, dindorlik, taqvodorlik, xudojo‘ylik, mo‘minlik, taqvo, muqaddas …

2 / 10

uch e’tiqodiga falsafiy bir asos topishga harakat qiladi. shu tufayli ham din falsafasi sohasida faoliyat ko‘rsatuvchilarning maqsadi dinning haq yoki botil ekanligi masalasi bilan mashg‘ul bo‘lish emas, diniy hukmlarning mantig‘i va mohiyatini ochib berishdir. bu maqsad bilan ular, eng avvalo xudoning mavjudligi bilan bog‘liq dalillarning tanqid yoki tahlilini qiladi, bu dalillarning qanchalik asosli yoki asossiz ekanligi masalasini ko‘rib chiqadi. din falsafasini boshqa din ilmlaridan ajratib turuvchi jihat bu, undagi hukm berish, xulosa yasash xususiyatidir. boshqa din ilmlari, baho berish, munosabat bildirish metodiga suyangan holda diniy masalalarni hal qilishsa, din falsafasi ular yasagan xulosa va erishgan natijalardan keng miqyosda foydalanadi va bu natijalar sababli bir qancha hukmlarni chiqaradi. hatto din falsafasi, dinni maqsad qilib olgan ilm turlari qo‘lga kiritgan natijalar va bu natijalarga erishish uchun ular qo‘llagan metodlar haqida ham hukm chiqarishi mumkin. din falsafasi, dinning mohiyati, insonning diniy haqiqatlar bilan bo‘lgan bog‘liqligini o‘rganadi. bu ilm turining e’tiborida bo‘lgan mavzularning boshida …

3 / 10

u ilohiyot ilmini «birinchi falsafa», oliy mushohada fani yoki «oliy falsafa» deb nomladi. u ilohiyot ilmini borliq, uning ibtidosi va mavjudligi sabablari to‘g‘risidagi fan sifatida belgilab berdi. teologiya «ilohiy haqiqat» bilan, falsafa esa yaxlit fan sifatida – tabiiy olam bilan shug‘ullanadi. falsafa o‘zini bilishning hamma narsani, shu jumladan dinni ham o‘z muhokamasiga, tafakkur ila bilish doirasiga tortishi lozim bo‘lgan oliy ko‘rinishi sifatida his eta boshladi. shu bois falsafa ilmning tili va tushunchalaridan xudoning g‘oyalarini hamda «ilohiy haqiqatni» asoslash uchun foydalanuvchi falsafiy teologiya g‘oyalari tez suratlarda rivojlana boshladi. hozirgi vaqtda teologiya (konfessiyaviy, cherkov teologiyasi) tushunchasi nazariy ilohiyot, ilohiy haqiqat sifatida qabul qilinadigan matnlar asosida tuzilgan, xudoning mohiyati va xatti-harakatlari to‘g‘risidagi xilma-xil xulosalar va ta'limotlar majmui sifatida tushuniladi. falsafiy teologiya esa sof falsafiy vositalar orqali, ya'ni ilohiy haqiqat dalili va mazmunidan qat'i nazar, falsafiy asoslash, isbotlash va sistemalashtirish mezonlari hamda standartlariga muvofiq xudo to‘g‘risidagi ta'limotni yaratishga bo‘lgan intilish sifatida anglanadi. teosofiya qadimgi …

4 / 10

‘zining eng yuqori cho‘qqisida bu falsafa juda mashhur edi, ammo xx asr oxirlarida jamiyatning faqat bir necha bo‘limlari qoldi. ammo teosofiya yangi asr dini bilan chambarchas bog‘liq va ko‘plab kichik ruhiy yo‘naltirilgan guruhlar uchun ilhomdir. diniy e’tiqod – insonning dinga bo’lgan munosabatini belgilashda qo’llaniladigan tushuncha. diniy e’tiqod erkinligi o’zr konstitutsiyasining 35-moddasida mustahkamlangan. unda quyidagi qoida bayon etilgan: «hamma uchun vijdon erkinligi kafolatlanadi. har bir inson xohlagan dinga e’tiqod qilish yoki hech qaysi dinga e’tiqod qilmaslik huquqiga ega. diniy qarashlarni majburan singdirish yo’l qo’yilmaydi». shuningdek, 1991 yil 14 iyunda qabul qilingan, 1998 yil va 2021 yil 5 iyulda o’zgartishlar va qo’shimchalar kiritilib, yangi tahriri tasdiqlangan «vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to’g’risida»gi qonunda ushbu konstitutsiyaviy qoida rivojlantirilgan. chunonchi, qonunning 7-moddasida shunday deyiladi: “o‘zbekiston respublikasida din davlatdan ajratilgan. o‘zbekiston respublikasida diniy tashkilotlar va davlat organlarining faoliyati o‘zaro aralashmaslik asosida amalga oshiriladi.” deyilgan. aqida (arab.) — dindorlar uchun majburiy hisoblangan, shak keltirmasdan, muhokama yuritmasdan …

5 / 10

oat-ibodatlar va diniy tashkilotlarning faoliyati orqali namoyon bo‘ladi. u olam, hayot yaratilishini tasavvur qilishning alohida yo‘li, uni idrok etish usuli, olamda insoniyat paydo bo‘lgandan hozirgacha o‘tgan davrlarni ilohiy tasavvurda aks etishidir. din komil insonni tarbiyalashda salmoqli tarbiyalovchi qudratga ega ma’naviy-axloqiy kuch sanaladi. din tushunchasi turlicha izohlansa-da, umumiy nuqtayi nazardan qaraganda u ishonmoq tuyg‘usidir. ishonmoq tuyg‘usi insoniyatning eng teran ruhiy-ma’naviy ehtiyojlaridan sanaladi. dunyoda dini, ishonchi bo‘lmagan xalq yo‘q. chunki muayyan xalq dinsiz, e’tiqodsiz, biror-bir narsaga ishonchsiz holda yashay olmaydi. dinshunoslikda dinga «dinning o‘zi nima?», «uning mohiyati nimadan iborat?» degan savol bilan yondashishdan tashqari «din qay tarzda faoliyat olib boradi?» degan nuqtayi nazardan ham yondashuv mavjud. bu masala bilan ko‘proq din sotsiologiyasi shug‘ullanadi. sotsiologik nuqtayi nazardan qaralganda din jamiyat uchun zaruriy narsa, ijtimoiy hayotning ajralmas qismi. u ijtimoiy munosabatlarni yuzaga keltiruvchi va amalga oshiruvchi omil sifatida namoyon bo‘ladi. demak, dinni jamiyatda bajargan vazifalariga ko‘ra o‘rganish mumkin. dinning vazifalari uning alohida shaxs va …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati"

1-mavzu. din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati reja: 1. dinning inson va jamiyat hayotidagi o’rni va ahamiyati 2. din falsafasi, teologiya, teosofiya, xudojoʻylik, diniy eʼtiqod, aqida, ilohiyot tushunchalarining mohiyati. 3. dinning funksiyalari va ijtimoiy ahamiyati. 4. dinshunoslikning boshqa ijtimiy fanlar bilan o`zaro aloqasi. tayanch so‘z va iboralar: din, ishonmoq, e’tiqod, odat, teologiya, teosofiya, xudojo‘ylik, aqida, ilohiyot, ibodat, topinish, sig‘inish, yaratuvchi kuch, din falsafasi, falsafiy teologiya 1. dinning mohiyati turlicha izohlansada, uning asosida ishonch, e’tiqod tuyg‘usi yotadi. darhaqiqat, din ishonmoq tuyg‘usidir. ishonmoq tuyg‘usi insoniyatning eng teran va ruhiy-ma’naviy ehtiyojlaridandir. o‘zbek tili lug‘at adabiyotlarida “din” – ishonch, ishonmo...

This file contains 10 pages in DOCX format (136.3 KB). To download "din ijtimoiy madaniyat hodisa sifatidagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: din ijtimoiy madaniyat hodisa s… DOCX 10 pages Free download Telegram