pulmonologiya xizmati

PPTX 40 pages 639.0 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 639.0 KB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

o'zbekistonda pulmonologiya xizmati o'zbekistonda pulmonologiya xizmati ma'ruzachi xalilova d.s. so'nggi davr insoniyat tarixi zarvaraqlariga ilmiy-texnika taraqqiyoti, koinotni zabt etish va madaniyat-ma'rifat rivoji asrlari bo'lib kiradi. ilmiy-texnika taraqqiyoti xalq farovonligini oshirish va inson umrini cho'zish bilan birga, dunyo ahli oldiga sanoat chiqindilari, ko'p sonli avtotransport zaharli gazlari, agroximiya qoidalarining buzilishlari bilan bogliq er, suv, havoning ifloslanishi muammosini ko'ndalang qilib qo'ydi. ularning inson salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi aniq faktlar bilan tasdiqlandi. jumladan, atrof-muhit faktorlarining odamlar nafas a'zolarini shikastlashlari ma'lum bo'ldi. butun dunyoda, ayniqsa sanoat rivojlangan mamlakatlarda, o'pkaning nospetsifik kasalliklari (unk) bilan xastalanish tobora o'sib borayotganligi qayd etilmovda. aqshda har besh kishidan bittasi o'pka kasalliklariga chalingan, ulardan esa har yili o'rta hisobda 240 ming kishi hayotdan ko'z yummoqda. mdh va uzoq xorijiy mamlakatlar olimlari ma'lumotlariga ko'ra, aholining turli guruh va toifalari orasida o'pkaning surunkali nospektsifik kasalliklari (usnk) 5 dan 51 foizgacha uchrab, ularning tarqalishi erkaklar o'rtasida, ayollarga qaraganda, 2—3 marta ortiq. usnk bilan …

2 / 40

i bronxit, emfizema va bronxial astma 65 foizga o'sgan. uzbekistonda nafas organlari kasalliklarida ro'y beradigan o'lim ko'rsatkichi 16,1 foizni tashkil etib, yurak-tomir tizmasi kasalliklaridagi shunday ko'rsatkichdan keyin, 2 o'rinni egalladi. yuqorida qayd etilgan ko'rsatkich qoraqalpog'iston respublikasi, toshkent, navoiy viloyatlarida va toshkent shahrida, boshqa viloyatlarga qaraganda, ancha yuqoridir ftiziatriya va pulmonologiya ilmiy tekshirish institu- ti, toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti pulmonologiya va klinik allergologiya kafedrasi xodimlari respublikamizning turli mintaqalarida nospetsifik o'pka kasalliklari tarqalishini o'rganish maqsadida ancha yillardan buyon epidemiologik tekshirishlar o'tkazib kelmoqda. bunda ixtisoslashgan rasmiy so'rovnomalar hamda zamonaviy uslub bo'yicha pulmonologik skrining usullardan foydalanib, tashqi nafas faoliyati, flyuorografiya va kerakli immunologik tekshiruvlar o'tkazildi (d. x. mahmudova, sh. u. ismailov, m. a. yakimova, i. v. liverko, sh. m. ahmedov). axmedov sh.m. liverko i.v. surunkali nospetsifik o'pka kasalliklari bilan dunyodagi boshqa mamlakatlarda asosan erkaklar xastalanganligi holda, bizda ko'proq ayollar kasallanmokda. bu ayniqsa paxtachilik, tamaki o'stiriladigan hududlarda va orolbo'yi mintaqasida, sezilarli darajada namoyon bo'lmoqda. …

3 / 40

dispers aerozollarining uzluksiz va davomli ta'sir qilishi va havo massasining suv bug'lari bilan juda kam tuyinishi oqibatida ushbu mintaqa axolisi orasida bronx-o'pka kasalliklari bilan kasallanish oshib ketdi. jumladan, biz olgan ma'lumotlarga ko'ra, orolbo'yi zonasida surunkali nospetsifik o'pka kasalliklari bilan kasallangan bemorlar soni, paxtachilik va sabzavotchilik tumanlaridagiga nisbatan ancha ko'p (m. t. rustamova, 1996). qolaversa, bizning fikrimizcha, uzbekistonda uzoq yillar davom etib kelgan «paxta yakkahokimligi» ham o'z navbatida, yuqori paxta hosili olish uchun qo'p miqdorda pestitsid va boshqa zaharli moddalarning ishlatilishi bois o'tkir va surunkali nospetsifik o'pka kasalliklarining ortib borishiga zamin hozirladi. orol dengizi havzasida suv kamayib bormoqda, undagi tuz va yadoximikatlar kontsentratsiyalari quyuqlashmokda. bu zahar- li moddalar juda keng tarqalib, ko'p erlarni zaharlamoqda, hattoki bu changlar «mirniy»stantsiyasida ham topilgan. demak «orol» muammosi faqat markaziy osiyo muammosi bo'lmay, butun dunyo muammosiga aylanib qoldi. darhaqiqat, bundan 1000 yil muqaddam ulug' allomamiz abu rayhon beruniyning: «agar insonlar tabiatga nisbatan zo'ro- vonlik qilib, uning …

4 / 40

shi tarzini yaxshilash, sog'liqqa zarar beradigan faktorlarni bartaraf etish darkor respublika aholisiga pulmonologik yordam ko'rsatishni yanada takomillashtirish, nafas organlari kasalliklari bilan kasallanishini va o'limni kamaytirish bo'yicha maxsus milliy dastur asosida ilmiy va amaliy ishlar olib borish joiz. uzbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligining ftiziatriya va pulmonologiya ilmiy tekshirish institutida 1988—1995 yillarda respublika pulmonologiya markazi pulmonologik yordamni yaxshilash sohasida katta ishlarni amalga oshirdi. chunonchi, toshkent vrachlar malakasini oshirish institutining klinik pulmonologiya kafedrasi rahbarligida 1-shahar klinik kasalxonasida shahar pulmonologiya markazi ochildi. 1978 yilda bizning tashabbusimiz bilan toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti tarkibida, sobiq ittifokda birinchi bo'lib, klinik pulmonologiya kafedrasi tashkil kilingan edi. unda o'tgan davr ichida klinik pulmonologiya bo'yicha mdhning turli mintaqalaridan va uzbekiston viloyatlaridan kelgan 3000 nafardan ziyod tinglovchilar tahsil olishdi. undan tashqari bu erda ko'p sonli klinik ordinator va yuksak ixtisosga ega amaliyotchi vrachlar tayyorlandi. sog'liqni saqlash vazirligining ftiziatriya va pulmonologiya ilmiy tekshirish instituti uning markaziy bo'g'imi hisoblanadi. barcha viloyatlarda ixtisoslashgan …

5 / 40

oshirmoqda. jumladan, «markaziy osiyoda nafas organlari kasalliklarining profilaktikasi va ularning tarqalishini kamaytirish bo'yicha mintaqaviy dastur» ishlab chiqildi va 1997 yilda mintaqada pulmonologik xizmatni takomillashtirish bo'yicha respublikalararo kengash o'tkazildi. hozirgi kunda uzbekistonda bemorlarga pulmonologik yordamni tashkil qilishning nazariy asoslari ishlab chiqilmokda. ma'lumki, ixtisoslashgan tibbiy yordamning bosqichma-bosqichligi va izchilligi juda muhim jihatlardan sanaladi. bosqichma-bosqich deganda tibbiy muassasalarning ambulatoriya, gospital va reabilitatsion strukturalarga bo'linishi tushuniladi. tibbiy erdamning funktsional vazifalari va tabiatidan kelib chiqib, har bir struktura bo'linmada tegishli diagnostik va davolash tizimlari barpo etiladi. izchillik deganda turli yoshdagi (bolalar, o'smirlar, katta va keksa yoshdagi kishilar) bemorlarga yordam ko'rsatishda ular to'trisida albatta o'zaro tibbiy axborotlar almashish, davolash usullarini tanlash, bemorlarni kuzatib borish, konsultativ-diagnostik va kasalxona muassasalarining mutaxassislari ishlab chiqqan uzoq muddatli tavsiyanomalarni bajarish nazarda tutiladi tashqi nafas organlarini funktsional tekshirish usullari so'nggi yillarda butun jahonda, xususan sanoati rivojlangan mamlakatlarda, surunkali obstruktiv o'pka kasalliklari (souk) kupayib borayotganligi munosabati bilan bu muammo amaliy va ijtimoiy jihatdan …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pulmonologiya xizmati"

o'zbekistonda pulmonologiya xizmati o'zbekistonda pulmonologiya xizmati ma'ruzachi xalilova d.s. so'nggi davr insoniyat tarixi zarvaraqlariga ilmiy-texnika taraqqiyoti, koinotni zabt etish va madaniyat-ma'rifat rivoji asrlari bo'lib kiradi. ilmiy-texnika taraqqiyoti xalq farovonligini oshirish va inson umrini cho'zish bilan birga, dunyo ahli oldiga sanoat chiqindilari, ko'p sonli avtotransport zaharli gazlari, agroximiya qoidalarining buzilishlari bilan bogliq er, suv, havoning ifloslanishi muammosini ko'ndalang qilib qo'ydi. ularning inson salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi aniq faktlar bilan tasdiqlandi. jumladan, atrof-muhit faktorlarining odamlar nafas a'zolarini shikastlashlari ma'lum bo'ldi. butun dunyoda, ayniqsa sanoat rivojlangan mamlakatlarda, o'pkaning nospetsifik kasallikl...

This file contains 40 pages in PPTX format (639.0 KB). To download "pulmonologiya xizmati", click the Telegram button on the left.

Tags: pulmonologiya xizmati PPTX 40 pages Free download Telegram