endemik buqoq va qovoqgi patogenez va davolash usullari

PPTX 21 стр. 204,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 21
endemik buqoq va gipotireoz patogenezi va davolash usullari endemik buqoq va gipotireoz patogenezi va davolash usullari toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy profilaktika fakulteti 218-b guruh talabasi ne'matov sharofning biokimyo fanidan tayyorlagan mustaqil ishi buqoq (zob) qalqonsimon bezning kattalashishidir. bu kasallik ko’pincha yod yetishmasligi kuzatiladigan mamlakatlarda keng tarqalgan, biroq, yod preparatlaridan ortiqcha foydalanish fonida yodning oshib ketishi natijasida ham rivojlanishi mumkin. ayollarda ushbu kasallik erkaklarga qaraganda 5 marta ko’proq uchraydi. paydo bo’lgan tugunlar qalqonsimon bez to’qimalarida shakllanadigan juda ko’p fibroz chandiqlardan iborat. qalqonsimon bez inson tanasida modda almashinuvini nazorat qilish markazi hisoblanadi. uni ko’pincha sog’liq qo’riqchisi deb atashadi, chunki u biron qanday muammo yuz berishi bilan o’zini ham shunday tutadi: bezovtalanish, kayfiyatning yo’qligi, charchoq va uyquchanlik. qalqonsimon bez bilan bog’liq muammolar ayollarda ko’proq uchrashi mumkin bo’lsada, erkaklarda ham bunday xastalik tez-tez qayd qilinadi. qalqonsimon bez bizning tanamizning eng muhim organlaridan biridir. kichik hajmi va vazniga qaramasdan (taxminan 20 gramm), bu haqiqatan ham …
2 / 21
utoimmun kasalliklarga ko’proq moyil bo’lib qolishadi. ushbu antitanalar qalqonsimon bez faoliyatini ham sustlashtiradi. natijada zaiflik, xotiraning pasayishi, shishlar, tana vaznining ortishi, terining quruqlashishi, sochlarning mo’rtligi, mushak og’riqlari va spazmlar, ich qotishlari kuzatiladi. etiologiya ushbu kasallikning dunyo bo’ylab eng keng tarqalgan shakli endemik buqoq hisoblanadi. bunga yod tanqisligi sabab bo’ladi. yodlangan tuz ishlatiladigan mamlakatlarda odatda xasimoto buqoqi shakllanadi, uning muqobil nomi autoimmun tireoidit. boshqa sabablarni ikkita shartli guruhga bo’lish mumkin: 1. gipotireoz: endokrin bezi gormonlarini qayta ishlashining genetik kasalliklari (masalan, kretinizm); strumogenik mahsulotlarni iste’mol qilish; dori vositasidan foydalanilgandan keyingi nojo’ya ta’sirlar gipotireozning alomatlari — soch to’kilishi, terining quruq va oqimtir bo’lishi, tirnoqlarning mo’rtligi, qoshlarning ingichkalashi, ishtahani buzilishi, vazn ortishi. qalqonsimon bez kasalliklarida nutq sekinlashadi, xotira yomonlashadi, deyarli doimiy uyquchanlik mavjud, hayz sikli buziladi. bunday holatda, ushbu barcha belgilar mavjud bo’lishi kuzatilmasligi mumkin, 2-3 ta belgilar mavjud, biroq ular yanada aniqroq seziladi. 2. gipertireoz: greyvs kasalligi deb ataladigan diffuz (tarqoq) tipdagi toksik …
3 / 21
g shakllanish omillari va mexanizmlari aniqlaydi. shu asosda endemik (faqat ma’lum bir hudud uchun xos) va sporadik buqoq farqlanadi. birinchisi geografik mintaqalarda endemik buqoqqa, ikkinchisiga esa boshqa barcha mamlakatlardagi buqoqqa sabab bo’ladi. buqoq (zob) rivojlanishi sabablari buqoq shakllanishiga bevosita ta’sir qiluvchi omillar batafsil ko’rib chiqilishi kerak. chunki endokrin bezining zararlanishi, ularning sabablari kabi, turlicha bo’lishi mumkin. yuqorida ta’kidlab o’tilganidek, endemik toksik buqoq rivojlanishining asosiy sababi tanadagi yod tanqisligidir. uning yetishmasligi ma’lum hududlarda (aholi turar joylarida) uning kerakli birikmalari yo’qligi bilan izohlanadi. bu bezning sekretor faoliyat darajasini pasayishiga olib keladi. bundan tashqari, qalqonsimon bezning ishiga salbiy ta’sir ko’rsatish atrof-muhit ekologiyasining yomonligi bilan ham bog’liq. tashqi zaharli birikmalar inson tanasiga tushgach, endokrin tizimi faoliyatini sekinlashtiradi. endemik buqoq shuningdek, tarkibida yod bo’lgan mahsulotlarni nisbatan kamroq iste’mol qilinishi bilan shakllanishi mumkin. gap baliq, mevalar va sut haqida bormoqda. bazedov kasalligi yoki diffuz tabiatli toksik buqoq bo’lgan holda esa bez o’ziga xos antitanalar ta’siri ostida …
4 / 21
yod tanqisligi xastaligidir. ko’pchilik hollarda bolalarda kasallikning diffuz (tarqoq) shakli rivojlanadi. jsstning tadqiqotlariga ko’ra, o’tgan 10 yil mobaynida bolalarda buqoq shakllanishi 6% ga o’sdi va umumiy bolalar endokrin kasalliklarining chorak qismiga teng bo’ldi. bunday yuqori ko’rsatkichlar noto’g’ri ovqatlanish, shuningdek, salbiy ekologik sharoit bilan bog’liq. 30% holatlarda buqoq 14 yoshdan keyin tashxislanadi. bolalarda kasallikning belgilari yaqqol namoyon bo’ladi. bundan tashqari, faqatgina bolalarda ushbu kasallik o’ziga xos endemik kretinizmning shakllanishi kabi asorat qoldirishi mumkin. ushbu shakl nafaqat intellektual, balki jismoniy rivojlanishdan ortda qolish hamda markaziy asab tizimining buzilishi bilan kechadi. buqoq kasalligini tashxislash buqoqni tashxislash uchun laborator qon va siydik tahlillari qo’llaniladi. kasallikning har qanday klinik belgisi bo’lgan odamning qoni ttg, t3, t4 va tireoglobulin kabi gormonlar nisbati uchun tekshiriladi. tashxis, kasallikning turiga duch kelganlarda odatda tireoid gormonlar muvozanatining buzilishi va tireoglobulinning ko’payishi bilan bog’liq. shu bilan birga, siydik orqali yodning ajralishi qisqargan bo’ladi. buqoqni tashxislashning instrumental usuli ultratovush tekshiruv (utt, uzi) …
5 / 21
ishidan boshlab ikki-uch oy ichida qayta topshirish tavsiya etiladi); elektrokardiogramma (ekg); pay reflekslarni vaqtga sinab ko’rish; tiroid bezi ut tekshiruvi. buqoq kasalligini davolash usullari buqoqni davolashning asosiy usuli gormonlarni o’rnini bosish hisoblanadi. buning uchun tirozinning turli xil faol unumlari ishlatiladi. bunday preparatlar endokrin bezi tomonidan ishlab chiqariladigan gormonlarning fiziologik parametrlari bilan tenglashadi. nafaqat preparatning kerakli miqdorini, balki salbiy natijalarga olib kelmaydiganini ham tanlash juda muhimdir. davolash, dori moddalarini muntazam iste’mol qilish ko’pincha hayotning oxirigacha davom etadi. gormonlar nisbatini nazorat qilishni unutmaslik tavsiya etiladi. endokrin bez gipofunktsiyasining yanada og’ir shaklida kishi komatoz holatiga tushishi mumkin. giperfunktsiyasi esa, toksik kriz natijasida halokatli oqibatlarga (o’lim) olib kelishi mumkin. shu nuqtai nazardan, qat’iy parhezga rioya qilish va organizmda yodning zarur nisbatini saqlash lozim. shu bilan birga, doimiy ravishda mutaxassis ko’rigidan o’tib turish va tanadagi yod miqdori uchun tahlillarni topshirish kerak. chunki yodning yetishmasligi ham, ortiqchaligi ham kasallikka sabab bo’lishi mumkinligi bir necha bor ta’kidlanib …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "endemik buqoq va qovoqgi patogenez va davolash usullari"

endemik buqoq va gipotireoz patogenezi va davolash usullari endemik buqoq va gipotireoz patogenezi va davolash usullari toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy profilaktika fakulteti 218-b guruh talabasi ne'matov sharofning biokimyo fanidan tayyorlagan mustaqil ishi buqoq (zob) qalqonsimon bezning kattalashishidir. bu kasallik ko’pincha yod yetishmasligi kuzatiladigan mamlakatlarda keng tarqalgan, biroq, yod preparatlaridan ortiqcha foydalanish fonida yodning oshib ketishi natijasida ham rivojlanishi mumkin. ayollarda ushbu kasallik erkaklarga qaraganda 5 marta ko’proq uchraydi. paydo bo’lgan tugunlar qalqonsimon bez to’qimalarida shakllanadigan juda ko’p fibroz chandiqlardan iborat. qalqonsimon bez inson tanasida modda almashinuvini nazorat qilish markazi hisoblanadi. uni ko’pincha sog’liq q...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (204,1 КБ). Чтобы скачать "endemik buqoq va qovoqgi patogenez va davolash usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: endemik buqoq va qovoqgi patoge… PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram