buqoq kasalligi (endemik va sporadik buqoq)

DOC 10 pages 55,5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 55,5 KB

Fayl turi DOC

Pages 10

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: endemik va sporadik buqoq. buqoq - giperplaziya (yoki degenerativ) o'zgarishlar oqibatida qalqonsimon bezning cheklangan yoki diffuz kattalashishi. kelib chiqish sabablariga ko'ra buqoq ikki turli bo'ladi: endemik va sporadik. endemik buqoq - biosferasi yodga tansiq geografik muhitlarda (endemiya, ya’ni ma’lum geografik makonda yashaydigan aholi orasida uchraydigan kasallikdir. organizmga atrof-muhitdan yodning yetarlicha tushmasligi, asosini yod moddasi tashkil qiladigan tireoid gormonlar ishlab chiqarilishining pasayishiga olib keladi. bu esa o'z navbatida qalqonsimon bezning kompensator giperplaziyasiga va buqoq hosil bo'lishiga sabab bo'ladi. bunday giperplaziya awaliga tireoid gormonlar yetishmayotganini to'ldiradi, keyinchalik esa qalqonsimon bez faoliyatini tubdan izdan chiqaradi. buqoq endemiyasi asosan tog'li hududlarda ko'proq uchraydi, kasallikning tarqalishi, erkaklarva ayollar o'rtasida deyarli baravar bo'ladi. sporadik buqoq - buqoq endemiyasi bo'lmagan joylardagi aholi orasida (sporadiya - ma’lum geografik makonga (muhit) xos emas, alohida,) uchraydigan buqoq kasalligidir. uning kelib chiqishida asosiy omil bo'lib, markaziy nerv sistemasining kuchli qo'zg'alishi, asabning o'ta kuchli ta’sirlanishi (stress) sabab bo'ladi. jumladan, bemorlar kasallikning …

2 / 10

'yin». iv daraja - bo'yin ko'rinishini buzib turadigan aniq, yuzaga chiqqan buqoq ko'rinadi. v daraja - o'lchamlari juda katta bo'lgan bez ko'rinadi, bu davrda bez qizilo'ngach yoki traxeyani bosib, yutinish va nafas olishni qiyinlashtirib qo'yadi. funksional holati bo‘yicha buqoqlar quyidagilarga bo'linadi: gipertireoid - qalqonsimon bez funksiyasi oshgan, eutireoid - qalqonsimon bez funksiyasi buzilmagan, gipotireoid - qalqonsimon bez funksiyasi pasaygan bo'ladi. klinikasi va diagnostikasi. endemik buqoqning ham, sporadik buqoqning ham yetakchi belgilaridan biri - qalqonsimon bezning kattalashuvi hisoblanadi. bez sohasini ko'zdan kechirish va paypaslab ko'rish qalqonsimon bezning qay darajada kattalashganligini aniqlashga imkon beradi. joylashuviga ko‘ra bo‘yinning old qismida, to‘sh ortida va til osti suyagi pastida joylashgan buqoq farqlanadi. ko'pchilik bemorlarda qalqonsimon bez faoliyati buzilmagan bo‘lsa-da, buqoq endemiyasi sezilarli bo'lgan joylardagi kishilarda kasallik gipo- yoki gipertireoz belgilari bilan o‘tishi mumkin. gipotireozli bemorlar, odatda, tashqi ta’sirlovchilarga reaksiyalari sekinlashgan, aqliy va jismoniy ish qobiliyati sustlashgan bo'ladi. bemorlar tabiatan bo‘shashgan, lanj, sovuqqa chidamsiz bo'lib qoladilar. …

3 / 10

olish jarayonining buzilishi - to'sh ortidagi buqoqning ko'p uchraydigan belgilaridan biridir. aksariyat (ayniqsa to'sh ortidagi buqoqda), bemorlar tanani engashtirganda boshda og'irlik sezishga shikoyat qiladilar. bunday bemorlarni ko'zdan kechirganda bo'yin venalarining kengayganligini, ko'krak qafasi devorining yuqori qismi sohasida o'ziga xos «meduza boshi» tasvirini qayd qilish mumkin. nafas olishning buzilishi «buqoqqa xos yurak» kabi o'zgarishlarga sabab bo'ladi. simpatik nerv tutamlarining ezilishi oqibatida - gorner simptomi (ptoz, mioz, enoftalm) paydo bo'lishiga, ezilgan tarafdagi tana yarmida ter ajralishining kuchayishiga olib keladi. til osti suyagi pastida joylashgan buqoqda, xiqildoq usti qopqog'i qisilishi oqibatida nafas olish jarayoni buziladi. ayniqsa buqoqning bir qismi qizilo'ngach orqasida joylashganda yutish, boshni burish qiyinlashadi. k ontrast modda (bas04) yordamida qilinadigan rentgenologik tekshiruv aberrant buqoq sohasida bariyning ushlanib qolishini, qizilo'ngachning oldingi tomon yoki lateral yo'nalishda birmuncha surilganligini aniqlashga yordam beradi. aberrant buqoq - patologik kattalashgan qo'shimcha qalqonsimon bez bo'lib, ko'pincha xavfli o'smaga aylanishi mumkin. qalqonsimon bez saratoni (rak) ning bo'yin limfatik tugunlariga …

4 / 10

ina emas, balki rivojiga ham ta’siri borligi shak-shubhasizdir. kulfat, turli xil yo'qotishlar, qo'rquv, g'azab, vahima bazed kasalligiga xos simptomlarning tez, bir necha soat ichida rivojlanishiga ko'p marta sabab bo'lgan», - deb yozgan edi. s.a. m a’- sumov, m.s. astrov buqoq ekspeditsiyalari va kuzatuvlardan olingan materiallarni analiz qilib, diffuz toksik buqoq etiologiyasida ruhiy shikast (stress) ning katta ahamiyati borligini (40-60% gacha) ta’kidlab o'tganlar. ayollar jinsiy a’zolari kasalliklari va gormonal faoliyatining buzilishlari ko'p uchrashi jihatidan (33,6%) ikkinchi omil hisoblanadi (homiladorlik hayz ko'rishning buzilishi, farzand ko'rish orzusi bo'lgan holda bo'yida bo'lmaslik, yolg'izlik va b.). diffuz toksik buqoq etiologiyasida infeksiyaning ahamiyati katta emas, biroq bemorlarning kamida 5-6% o'z xastaligini asosan og'ir gripp yoki angina bilan bog'laydilar. diffuz toksik buqoqqa moyil qiladigan konstitutsional va genetik omillar- endokrin sistema a’zolari faoliyati buzilishlari mavjud bo'lgan holda organizmga ekzogen omillar ta ’siri sabab bo'lishi ham isbotlab berilgan. diffuz toksik buqoqli bemorlarda qonda uzoq muddat ta’sir qiladigan stimulator - …

5 / 10

lari jadal sintez qilinishi bilan o'tadi. klinikasi va diagnostikasi. ilmiy adabiyotlarining guvohlik berishicha kasb-kor nuqtayi nazaridan diffuz toksik buqoq bilan ko'proq aqliy mehnat xodimlari kasallanadilar. qishloq joylarda yashovchi aholi tireotoksikoz bilan 3 -5 marta kamroq kasallanadi. aftidan, bunda birmuncha tinch va qulay bo'lgan atrof muhitning (tabiiy omillar, ochiq havoda ishlash) ahamiyati katta bo'isa kerak. tireotoksikozga xos belgilar toksik buqoqning nafaqat diffuz giperplaziyasi bor turida, balki tugunli (yoki ko'p tugunli), aralash kabi patologik turlarida ham uchraydi. tireotoksikozning rivojlanish darajasi hamisha ham qalqonsimon bezning kattalashuv darajasiga bog'liq bo'lavermaydi: ba’zan bez oicham lari kichik boisa ham tireotoksikozning rivojlanish darajasi yuqori, yoki aksincha, bez oichamlari katta boigani bilan tireotoksikoz deyarli rivojlanmasligi mumkin. demak, buqoq kasalligida qalqonsimon bez hajmining katta-kichikligi klinik belgilarining og'ir-yengilligiga hamisha ham muvofiq kelavermaydi. kezi kelganda shuni aytish kerakki, tireotoksikozning rivojlanish darajasining yuqoriligi, ko'pincha sporadik buqoqda yaqqolroq namoyon bo'ladi. endemik buqoqda esa, ko'pincha qalqonsimon bez hajmining kattalashgan (yoki juda katta) boiganligiga qaramay, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "buqoq kasalligi (endemik va sporadik buqoq)"

mavzu: endemik va sporadik buqoq. buqoq - giperplaziya (yoki degenerativ) o'zgarishlar oqibatida qalqonsimon bezning cheklangan yoki diffuz kattalashishi. kelib chiqish sabablariga ko'ra buqoq ikki turli bo'ladi: endemik va sporadik. endemik buqoq - biosferasi yodga tansiq geografik muhitlarda (endemiya, ya’ni ma’lum geografik makonda yashaydigan aholi orasida uchraydigan kasallikdir. organizmga atrof-muhitdan yodning yetarlicha tushmasligi, asosini yod moddasi tashkil qiladigan tireoid gormonlar ishlab chiqarilishining pasayishiga olib keladi. bu esa o'z navbatida qalqonsimon bezning kompensator giperplaziyasiga va buqoq hosil bo'lishiga sabab bo'ladi. bunday giperplaziya awaliga tireoid gormonlar yetishmayotganini to'ldiradi, keyinchalik esa qalqonsimon bez faoliyatini tubdan izdan chiqa...

This file contains 10 pages in DOC format (55,5 KB). To download "buqoq kasalligi (endemik va sporadik buqoq)", click the Telegram button on the left.

Tags: buqoq kasalligi (endemik va spo… DOC 10 pages Free download Telegram