Back

suyaklarningbir-birigabirikishi, chokvatog’aylar, bo’g’imlar

PPTX 26 pages 4.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 26
mavzu:suyaklarning bir-biriga birikishi, chok va tog’aylar, bo’g’imlar. mavzu:suyaklarning bir-biriga birikishi, chok va tog’aylar, bo’g’imlar. reja: 1. suyaklarning bir-biriga birikishi 2. chok va tog’aylar, bo’g’imlar. suyaklarning birikishi. odamda suyaklarning ikki xildagi birlashmalari bor: uzlukli va uzluksiz. uzluksiz—sinartroz birlashmalar kam harakatchan suyaklar bir-birida qo‘shuvchi to‘qima yoki tog‘ay to‘qimasi bilan birlashadi va turli-tuman boylamalardan iboratdir. ular quyidagilar: 1,sindesmozlar (syndesmosis). suyaklar tolali biriktiruvchi to‘qimalar yordamida birlashadi. biriktiruvchi to‘qima suyaklar orasida keng parda yoki tutam-tutam boylam holatida yoki yupqa biriktiruvchi to‘qima pardali chok yordamida qo‘shiladi (kalla skeletining tepa suyagi). bunday suyaklar bir-biriga nisbatan mut- laqo harakat qilmaydigan, qo‘zg‘almaydigan bo‘lib birikadi. 2.sinxondroz (synchondrosis). suyaklar o‘zaro tog‘aylar vositasida birlashadi. bunday birikmalar suyaklarga bir-biriga nisbatan biroz bukilish imkonini beradi. qovurg‘alar bilan to‘sh suyagi va umurtqalar tanalari orasida ana shunday birikmalar bor. 3.sinostoz (synostosis). suyaklar oralig‘idagi parda. unda bir nechta suyak birlashib, bitta yaxlit suyak hosil bo‘ladi. masalan, dumg‘aza suyagi. uzlukli (diartrozlar) birlashmalar bo‘g‘imlari, suyak bo‘g‘imlarining har bir bo‘g‘imining …
2 / 26
r, o‘n ikki juft qovurg‘a va to‘sh suyagi kiradi. ular kovak suyaklardir. umurtqalardan umurtqa pog‘onasi hosil bo‘lib, butun gavdaning o‘qi hisoblanadi. unga qovurg‘alar, chanoq suyaklari va kalla suyagi birikib turadi. umurtqa pog‘onasi 33-34 ta umurtqa suyaklaridan iborat. umurtqa pog‘onasi bo‘yin, ko‘krak, bel, dumg‘aza va dum bo‘limlariga bo‘linadi. umurtqa pog‘onasining uzunligi o‘rtacha 69-75 sm, bo‘yin 13 sm, ko‘krak 30 sm, bel 18 sm, dumg‘aza va dum 12 sm.ni tashkil qiladi. keksa odamlarda bu ko‘rsatkich 5-7 sm qisqaradi, yotganda umurtqa pog‘onasi 2sm ortadi. umurtqa pog‘onasining yuqorisida va pastida g‘adir-budur maydonchalar bor. bular ayrim umurtqalarning tanalarini umurtqalararo tog‘aylar yordamida elastik, mustahkam qilib birlashtiradi. umurtqa tanasining yon yuzalari biroz botiq, uning orqa tomonida ravog‘i bor. u umurtqa tanasining orqa yuzasi bilan birga umurtqa teshigini hosil qiladi. umurtqa ravog‘ining oyoqlari va o‘ymalari hamda 7 ta o‘sig‘i bor. bular yuqori bo‘g‘im, pastki va ko‘ndalang bo‘g‘im o‘siqlaridir. umurtqalarning tuzilishi umuman olganda bir xil, ammo gavdaning turli joylaridagi …
3 / 26
murtqasi 7ta bo‘lib, yuqoridagi 2 tasidan tashqari hammasi yassi umurtqa, tanasi kichkina, umurtqa ravog‘i uchburchak shaklida va umurtqa teshigini chegaralab turadi. umurtqa ravog‘idan yuqoriga va pastga qarab, bo‘g‘im o‘siqlari chiqadi va orqa tomonga o‘tkir qirrali o‘siq ketadi. ko‘ndalang o‘sig‘i 2ta o‘siqdan iborat. ko‘ndalang teshik bu o‘siqlarni bir- biridan ajratib turadi. uning oldingi tomonida qovurg‘a o‘sig‘i bor. ko‘ndalang o‘siqda teshik borligi barcha bo‘yin umurtqalarning xarakterli belgisidir. uning yuqori yuzasidan chuqur egat o‘tadi. bunda orqa miya asabi tomiri joylashgan, uning oldingi va orqadagi do‘mboqlari mavjud. olti bo‘yin umurtqasi ko‘ndalang o‘sig‘idan oldingi do‘mboqchasi boshqa bo‘yin umurtqalaridan ko‘proq o‘sgan. bu do‘mboqchadan uyqu arteriyasi o‘tadi. birinchi umurtqaning o‘tkir qirrali o‘sig‘i yo’q 2-6-o‘sig‘ida esa ular uchli, 7-o‘sig‘i esa uzun uchi yo‘g‘onlashgan bo‘lib, uni teri ostidan paypaslab topish mumkin. birinchi bo‘yin umurtqasi (atlant) kalla suyagiga birikkan, uning tanasi va o‘tkir qirrali o‘sig‘i yo‘q. u oldingi va orqa ravoqlaridan tuzilgan suyak halqadir. uning ravoqlarida yon massalari va yuqori …
4 / 26
an rudimentlarni ko‘rish mumkin. dumg‘aza umurtqalari 5 ta bo‘lib, katta odamlarda ular qo‘shilib, bitta yagona dumg‘aza suyagini tashkil etadi. dumg‘azaning chanoqqa qaragan botiq yuzasida 4 ta ko‘ndalang chiziq bor. bu chiziqlar qo‘shilib ketgan umurtqa tanalarining chegaralaridir. dumg‘azaning dorzal yuzasida tikka yo‘nalgan o‘tkir bel qirrali o‘siqlar ko‘rinadi. dumg‘azaning o‘rta va yon qirralari bo‘lib, uning dumg‘aza kanali va dumg‘aza teshigi mavjud. dumg‘azaning asosida 2 ta yuqori bo‘g‘im o‘sig‘i bo‘lib, u bel umurtqasining o‘siqlari bilan birlashadi. dumg‘aza suyagi ayollarda keng va kalta hamda sal bukilganligi bilan ajralib turadi. dumg‘aza suyagining shoxlari 2 ta, u dum suyagi bilan birlashadi. dum suyagi 4-5 ta umurtqadan iborat bo‘lib, voyaga yetgan odamda qo‘shilgan bitta suyakdir. dum suyagining asosi va pastga qaragan uchi bor. birinchi dum umurtqasining ko‘ndalang va yuqori o‘siqlari mavjud. ular o‘zgarib shoxlarga aylangan, ya‘ni dum suyagining muguzsimon tuzilmalaridir. umurtqa bukilmalarining qavariq tomoni bukilmasi lordoz, qavariq bukilmasi esa kifoz deyiladi. odamda 2 ta lordoz (bo‘yin va …
5 / 26
ashgan. ular yuqoridan pastga qarab sanaladi. qovurg‘aning suyak hamda tog‘ay qismi bor. qovurg‘aning suyak qismi uzunroq bo‘lib, orqa tomonda joylashadi, oldingi qismiga tog‘ay qo‘shiladi. qovurg‘alarning orqadagi uchlari ko‘krak umurtqalariga birlashadi. yuqoridagi 7-qovurg‘aning tog‘ay uchlari to‘sh suyagiga birlashadi va chin qovurg‘alarni hosil qiladi. 8-qovurg‘adan boshlab, to‘sh suyagiga birlashmaydi, ular yolg‘on qovurg‘alar deyiladi. 8-9-10-qovurg‘alarning tog‘aylari uchlari yuqoridagi qovurg‘alarning tog‘ay qismlariga ulanadi. 11-12-qovurg‘alar qorinning orqa devori muskullari bag‘rida yotadi. qovurg‘a suyagi uzun qayrilgan bo‘lib, unda boshchasi, bo‘yin va tanasi mavjud. qovurg‘aning boshchasi orqa uchida bo‘lib, bo‘g‘im yuzasi bor. boshchasining qirrasi bo‘g‘im yuzasini ikki qismga ajratadi (1-2-11-va 12- qovurg‘alar qirrasi yo‘q). qovurg‘a boshchasining oldingi tomonida toraygan qismi qovurg‘a bo‘yni deyiladi. u keyin yassi suyakka aylanadi va qovurg‘a tanasi deyiladi. uning oldingi qismi qovurg‘ aning to‘ sh suyagi tomonidagi uchi deyiladi. 1 -10-qovurg‘alar bo‘yni bilan tanasining orasidan orqaga qarab, qovurg‘a do‘mboqchasi turtib turadi. qovurg‘a tanasining ichki va tashqi yuzalari, yuqori va pastki chekkalari bor. qovurg‘aning …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suyaklarningbir-birigabirikishi, chokvatog’aylar, bo’g’imlar"

mavzu:suyaklarning bir-biriga birikishi, chok va tog’aylar, bo’g’imlar. mavzu:suyaklarning bir-biriga birikishi, chok va tog’aylar, bo’g’imlar. reja: 1. suyaklarning bir-biriga birikishi 2. chok va tog’aylar, bo’g’imlar. suyaklarning birikishi. odamda suyaklarning ikki xildagi birlashmalari bor: uzlukli va uzluksiz. uzluksiz—sinartroz birlashmalar kam harakatchan suyaklar bir-birida qo‘shuvchi to‘qima yoki tog‘ay to‘qimasi bilan birlashadi va turli-tuman boylamalardan iboratdir. ular quyidagilar: 1,sindesmozlar (syndesmosis). suyaklar tolali biriktiruvchi to‘qimalar yordamida birlashadi. biriktiruvchi to‘qima suyaklar orasida keng parda yoki tutam-tutam boylam holatida yoki yupqa biriktiruvchi to‘qima pardali chok yordamida qo‘shiladi (kalla skeletining tepa suyagi). bunday suyaklar bir-bi...

This file contains 26 pages in PPTX format (4.4 MB). To download "suyaklarningbir-birigabirikishi, chokvatog’aylar, bo’g’imlar", click the Telegram button on the left.

Tags: suyaklarningbir-birigabirikishi… PPTX 26 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
bo’g’imlar xirurgiyasi — PDF PDF
bo’g’imlar xirurgiyasi
7 pages 642.6 KB
rentgen nurlarini o’rganish tarixi. suyak va bo’g’imlar rivojlanishini o’rganish — PPTX PPTX
rentgen nurlarini o’rganish tarixi. suyak va bo’g’imlar rivojlanishini o’rganish
21 pages 884.1 KB