pulningpaydo bo'lishi, zarurligi va funktsiyalari

PPTX 34 стр. 6,7 МБ Бесплатная загрузка

34 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 34

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 34

pulning zarurligi va mohiyati 2-mavzu:pulning paydo bo'lishi, zarurligi va funktsiyalari reja: 1. tovar ishlab chiqarish va pulning zarurligi 2. pulning mohiyati. 3. pulning rivojlanish tarixi. 4. pulning funktsiyalari. 5. pulning funktsiyalari bo'yicha evropa va amerika maktablari tarafdorlari qarashlari. 6. pulning turlari. 1. tovar ishlab chiqarish va pulning zarurligi iqtisodiy kategoriyaga amal qiluvchi har bir mamlakat rivojlanishining asosiy vositalaridan biri pul bo'lib, bozor iqtisodiga o'tish va unda ish yuritishda uning o'rni va ahamiyati yanada oshib boradi. bozor iqtisodiga o'tish sharoitida pul ahamiyatining ortib borishi jamiyatimizda mavjud xuquqiy va jismoniy shaxslar faoliyati va uning natijasi – daromadi pul bilan bog'liq ekanligidadir. pulning zarurligi “pul” deb nomlangan maxsus tovarning paydo bo'lishi natijasida odamlar orasida ayirboshlash bilan bog'liq ziddiyatlar va “ehtiyojlarning bir-biriga mos kelmasligi” kabi muammolar barham topdi. pulning zarurligi (davomi) pulning vujudga kelishining sababini bilish uchun qadimda odamlar o'rtasida ro'y bergan ayirboshlash munosabatlarini amalga oshirish jarayoniga e'tibor qaratish lozim. chunki aynan mana shu …

2 / 34

isodiy mohiyati xususida iqtisodiy adabitlarda turli ta'riflar va talqinlar mavjud bo'lib uning mohiyatiga nisbatan yagona yondashuv mavjud emas. chunki, jamiyatda xo'jalik yuritish tizimining va ijtimoiy – iqtisodiy sharoitning o'zgarishi pulning mohiyatini turlicha talqin etishni talab etmoqda. jumladan, iqtisodchi olimlar va soha mutaxassislari pulni – iqtisodiy kategoriya sifatida qiymat o'lchovi vositasi, umumiy ekvivalent tovar, maxsus tovar, ayirboshlash vositasi ekanligini e'tirof etadi. iqtisodchi olimlar pulning ta'rifi bo'yicha quyidagi fikrlarni bildiradi: pul – iqtisodiy kategoriya bo'lib, barcha tovarlar uchun umumekvivalent vazifasini bajaradigan maxsus tovardir. pul faqat ayirboshlash jarayonida zarur bo'ladigan, xukumat tomonidan o'rnatiladigan to'lov vositasidir. pul – bu maxsus tovar, umumiy ekvivalent bo'lib, abstrakt mehnat xarajatlarini o'zida aks ettiradi va tovar xo'jaligidagi ijtimoiy ishlab chiqarish munosabatlarini ifodalaydi. bu ta'riflar pulning barcha xususiyatlarini o'zida to'liq ifodalaydi deb aytishimiz mumkin. bular, birinchidan: pulning boshqa tovarlardan ajralib turuvchi maxsus tovarligi, ikkinchidan: pul bu umumiy ekvivalent yagona tovar bo'lib, qolgan tovar- larning qiymatini o'zida ifoda qilishi, uchinchidan: …

3 / 34

ddan ilgarigi vi asrda ahmoniy shoh doro i tomonidan zarb etilgan. ushbu metall tangalar og'irligi 8,4 grammni tashkil etgan bo'lib, “darik” deb nomlangan tilla tangalar ekanligi taxmin qilinadi. o'sha vaqtlarda, ya'ni miloddan ilgarigi vi – iv asrlarda hozirgi o'zbekistonning asosiy qismi, ya'ni xorazm, sug'diyona va sak qabilalari yashagan hududlar ahmoniylar davlati tarkibida bo'lganini hisobga olsak, ushbu “darik”lar o'zbekiston zaminida amal qilgan bizga ma'lum birinchi tangalar bo'lgan desak xato qilmaymiz. 1370-yilda samarqand taxtiga amir temur o'tiradi va “buyuk temur” saltanatini barpo etadi. ushbu imperiya tarkibiga hozirgi o'zbekiston, turkmaniston, tojikiston, qirg'iziston, afg'oniston, armaniston, eronning barcha hududi, iroq, hindiston, ozarboyjon, gruziya, qozog'istonning bir qismi kirgan. “buyuk temur” saltanatida katta miqdorda vazni 2 grammni tashkil etgan oltin dinorlar, shuningdek, vazni 1,8 gramm bo'lgan kumush tangalar – miralar ham zarb etila boshlagan. amir temurning 40 dan ortiq tanga zarbxonalari bo'lganligi va bu erlarda zarb etilgan oltin va kumush tangalar evropada ham mashhur bo'lganligi haqida ko'p …

4 / 34

siladi” degan mazmundagi so'zlar bitilgan edi. xitoyda muomalaga chiqarilgan qog'oz pullarning qog'oz pullarning hajmi ortib ketganligi va ularni tartibga solish mexanizmlari mavjud bo'lmaganligi bois juda tez vaqt ichida qadrsizlanib ketadi. natijada, 1500-yillarga kelib qog'oz pullarni muomalaga chiqarish bekor qilinadi. evropada dastlabki qog'oz pullar stokgolm banki tomonidan 1661-yilda emissiya qilingan. o'zbekistonda qog'oz pullar 1918-yildan boshlab dastlab buxoro amirligida muomalaga chiqarilgan. muomalaga chiqarilgan nominali 20, 60, 100, 200, 300, 500, 1000, 2000, 3000, 5000 va 10000 qog'oz pullar tanga deb atalgan. 1922-yilda bxsr tomonidan denominatsiya amalga oshirilib, pullarning nominali yuzlab marta kamaytirilgan va 1, 5, 10, 25, 100 rubllik yangi pullar muomalaga chiqarilgan. ammo ko'p o'tmasdan, kuchli inflatsiya natijasida past nominaldagi pul birliklari bozor ehtiyojlarini qondira olmay qoladi va 1000, 2500 va 5000 rubllik pullar bosib chiqarila boshlagan. 3. pulning funktsiyalari. pulning mohiyati uning bajaradigan funktsiyalarida yanada yaqqolroq namoyon bo'ladi. pul asosiy to'rt funktsiyani bajaradi: qiymat o'lchovi; muomala vositasi; to'lov vositasi; jamg'arma …

5 / 34

aqd puli bo'lmasligi mumkin. natijada tovarni kreditga sotish zarurati tug'iladi, ya'ni tovarning pulini to'lash muddati kechiktiriladi. to'lov vositasi funktsiyasining asosiy xususiyati tovar va pul harakatining bir vaqtda amalga oshmasligi, harakatning bir tomonlamaligi va harakatda bo'linishlar mavjudligidadir. pul jamg'arma vositasi. pulning bu funktsiyasi sotish va sotib olish jarayoniga zarurat bo'lmagan holda yuzaga keladi. agar tovar ishlab chiqaruvchi tovarni sotgandan keyin uzoq vaqt davomida boshqa tovar sotib olmasa pul muomala va to'lov aylanishidan chetlashadi. yig'ilgan pullar jamg'arma vositasi funktsiyasini bajaradi. 4. pulning turlari. pul o'zining evolyutsiyasi jarayonida metall, qog'oz, kredit pullar shaklida ishlatilib kelingan, qiymatni o'zida ifodalashiga ko'ra pullar ikki turga bo'linadi: haqiqiy pullar; haqiqiy pulning o'rnini bosuvchilar-qiymat belgilari. haqiqiy pullar nominal qiymatini o'zida ifodalovchi, real qiymatga ega bo'lgan metall pullar hisoblanadi. qog'oz pullar – pulning bu turi haqiqiy pullarning vakili bo'lib, pulning muomala funktsiyasi rivojlanishi natijasida yuzaga kelgan. kredit pullar. ishlab chiqarish va tovar aylanishining rivojlanishi, metall pullarning etishmasligi kredit munosabatlarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 34 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "pulningpaydo bo'lishi, zarurligi va funktsiyalari"

pulning zarurligi va mohiyati 2-mavzu:pulning paydo bo'lishi, zarurligi va funktsiyalari reja: 1. tovar ishlab chiqarish va pulning zarurligi 2. pulning mohiyati. 3. pulning rivojlanish tarixi. 4. pulning funktsiyalari. 5. pulning funktsiyalari bo'yicha evropa va amerika maktablari tarafdorlari qarashlari. 6. pulning turlari. 1. tovar ishlab chiqarish va pulning zarurligi iqtisodiy kategoriyaga amal qiluvchi har bir mamlakat rivojlanishining asosiy vositalaridan biri pul bo'lib, bozor iqtisodiga o'tish va unda ish yuritishda uning o'rni va ahamiyati yanada oshib boradi. bozor iqtisodiga o'tish sharoitida pul ahamiyatining ortib borishi jamiyatimizda mavjud xuquqiy va jismoniy shaxslar faoliyati va uning natijasi – daromadi pul bilan bog'liq ekanligidadir. pulning zarurligi “pul” deb nomlan...

Этот файл содержит 34 стр. в формате PPTX (6,7 МБ). Чтобы скачать "pulningpaydo bo'lishi, zarurligi va funktsiyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: pulningpaydo bo'lishi, zarurlig… PPTX 34 стр. Бесплатная загрузка Telegram