allyuvial sochma konlar

DOC 113.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403759953_46409.doc allyuvial sochma konlar reja: 1. qumqirg‘oq (plaj), glyatsial va eol sochma konlari 2. kimyoviy cho‘kindi konlar 3. kolloid eritma cho‘kmalari allyuvial sochmalar daryo tubi cho‘kmalarining harakati natijasida hosil bo‘ladi. daryo suvining oqish tezligi ham vaqt, ham fazo ichida o‘zgarib turadi. tezlikning vaqt ichidagi o‘zgarishi ham asriy, ham fasliy xarakterga ega. asriy o‘zgarish eroziya bazisining o‘zgarishiga bog‘liq bo‘lib, avval oqim juda tez bo‘ladi; keyinchalik, cho‘kindi ko‘paya borgan sari sekinlashadi. fasliy o‘zgarish bahordagi toshqin va kuzdagi soqin suvlar tezligiga bog‘liq. vaqtning qisqaligiga qaramasdan bo‘lakli jinslarning asosiy qismi toshqin paytida keltiriladi.tezlikning fazoviy o‘zgarishi daryo o‘zanining turli qismidagi turli tezliklardan iborat bo‘lib, asosiy oqimning yo‘nalishiga bog‘liq. bahor paytida daryoning botiq qirg‘og‘i tomonidan yotqiziqlar bo‘rtiq qirg‘oq tomoniga ko‘chirilsa, kuzga yaqin buning teskarisi bo‘ladi. undan tashqari daryoning tor va sayoz qismlarida oqim tezlashadi.umuman daryo o‘zanidagi har qanday o‘nqir-cho‘nqirliklar va to‘siqlar oqim tezligi va yo‘nalishining o‘zgarishiga olib keladi. xuddi shu kabi suvlarning qo‘shilish joyi ham oqim …
2
ralarning yeyilish darajasi ularning qattiqligi, ishqalanish kuchi va harakat tezligiga bog‘liq bo‘lib, zarra diametrining kubiga, harakat tezligining kvadratiga, zarra moddasining zichligiga va yo‘lning uzunligiga to‘g‘ri proporsional, qattiqligiga esa teskari proporsional. zarra hajmi yarmiga kamayishi uchun mergel bo‘laklari 30 km,ohaktosh 50 km, dolomit 60 km, granit 100–150 km, kvars 150 km yo‘l bosishi kerakligi aniqlangan. mineral zarralarining yoyilishida ularning ho‘llanish xossalari ham muhim ahamiyatga ega. masalan, monatsit, olmos, sulfidlar kabi suvni o‘ziga olmaydigan minerallar harakat paytida tezroq yemiriladi. minerallarning ana shunday abraziv chidamliligi ularning tarqalish imkoniyatini belgilab beradi. minerallarni ularning tarqalish imkoniyatiga qarab uch guruhga bo‘lish mumkin: 1) past darajada tarqalish imkoniyatiga ega bo‘lgan kinovar, volframit, sheelit, barit va boshqalar; 2) o‘rtacha tarqalish imkoniyatiga ega bo‘lgan magnetit, granat,monatsit, kassiterit, oltin va boshqalar; 3) yuqori darajada tarqalish imkoniyatiga ega bo‘lgan xromshpinelidlar, ilmenit, platina, rutil, sirkon, korund, olmos va boshqalar. minerallarning bu xususiyati qidirish ishlarida katta ahamiyatga ega. daryo yotqiziqlarining eng tagida yotuvchi …
3
r cho‘kindining tagiga o‘tirib, foydali qazilma sochmalarini hosil qiladi. kechki yoki qarilik bosqichida eroziya deyarli to‘xtaydi, faqat toshqin suvlarigina biroz cho‘kmalar keltiradi. daryo o‘zining turli joylarida bu bosqichlardan turli vaqtda o‘tadi. bir siklli vodiylarda daryoning quyi oqimi qarilik, o‘rta oqimi yetuklik va yuqori qismi yoshlik bosqichiga to‘g‘ri keladi. yaxshi taraqqiy etgan daryo vodiylarida yangidan eroziya boshlanib, yangi siklga yo‘l ochib beradi. natijada terrasalar vujudga keladi. har bir terrasa bir sikl tarixini aks ettiradi. ular bilan bog‘liq bo‘lgan qadimgi vodiy yoki o‘zan sochmalari esa endi terrasa sochmalariga aylanadi.shunday qilib katta daryolarda bir necha terrasa sochmalari hosil bo‘lishi mumkin. eng pastki, daryoga yondoshgan terrasaning tagida vodiy sochmalari, daryo suvining tagida o‘zan sochmalari, qirg‘oq bo‘yida esa qirg‘oq bo‘yi sochmalari hosil bo‘lishi mumkin. allyuvial sochmalar baland tog‘ va past tekislik sharoitlarida hosil bo‘lmaydi. ular uchun qulay sharoit yassi tog‘lik va o‘rtacha tog‘lik (mutlaq balandlik 650–950 m) relyeflaridir. ba’zi allyuvial sochmalarning hosil bo‘lishida tektonika ham …
4
chma to‘planishi uchun noqulaydir. qirrali zamin slanes kabi qavatqavat jinslarga xos va ayniqsa, qirrali suvning oqimiga ko‘ndalang bo‘lsa, uzun va boy sochmalar hosil qiladi. to‘lqinli yoki o‘nqircho‘nqir zamin karstlashgan karbonat jinslari va shu kabilarga xos bo‘lib, sochma hosil bo‘lishi uchun eng qulay hisoblanadi. sochmalar bir necha qavatdan iborat bo‘lgan murakkab konlarda yuqoridagi zaminlar soxta zamin deb ataladi. shag‘al qatlami umuman xarsang, tosh, qum va qisman gil mahsulotlarining arashmasidan iborat bo‘lib, foydali qazilma qatlamini tashkil qiladi. gil qatlami – gil, qisman qum va shag‘aldan iborat bo‘lgan ma’dansiz qatlamdir. bu xildagi sochma oltin konlariga misol qilib g‘arbiy o‘zbekistondagi ustuk, otquloq va boshqa o‘zan sochmalarini, temirqobiq, keskansoy va boshqa vodiy sochmalarini, kattaich, oqcho‘p va boshqa terrasa sochmalarini keltirish mumkin. qirg‘oqbo‘yi sochmalari daryolarning burilish joyidagi suv o‘rab turadigan yassi qirg‘oqlarda, orolchalarda suvning yuqori qismi hisobiga hosil bo‘lib, kichik-kichik linzasimon to‘plamlardan iborat bo‘ladi. ular mayda va yupqa minerallarning qum va shag‘al ustidagi sochmalari bo‘lib, bir …
5
qirg‘oqqa yo‘nalgan to‘lqin kuchi ushatqi jinslar bilan og‘ir minerallar zarralarini ham surishga qodir; qayta oqib tushayotgan suv esa, faqat yengil zarralarnigina olib ketadi. natijada plajda saralanish ro‘y beradi.qirg‘oqbo‘yi sochmalari hosil bo‘lishining yana bir o‘ziga xos xususiyati shundaki, bunda to‘lqin kuchi kuchli bo‘lganidan bo‘lakchalar ularning solishtirma og‘irligiga qarab saralanadi. dengiz va okean qirg‘oqbo‘yi sochmalari ko‘proq rutil, ilmenit, sirkon, ba’zida kassiterit, olmos, kamdan kam oltin va platina uchun xos bo‘lib, ular suvning ko‘tarilishi va pasayishi chiziqlari orasida,yopiq havzalarda esa plajning suv yuvib turadigan qismida joylashgan bo‘ladi. qirg‘oqbo‘yi sochma konlari asosan lentasimon va bog‘ichsimon to‘plamlar hosil qilib, qalinligi 1 metrdan oshmaydi; uzunligi esa, bir necha o‘n va yuz km ga (braziliyadagi sochmalar atlantika okeani bo‘ylab 200–300 km ga, avstraliyadagi sochmalar esa 600 km ga cho‘zilgan) borishi mumkin. foydali mineral zaxirasi bir necha million tonnaga yetadi. ular ba’zida 0,5–1,25 m qalinlikda qum bilan ko‘milgan bo‘lishi mumkin. sochmalarning ko‘ndalang kesimi qabariq linza ko‘rinishida bo‘ladi. dengiz …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "allyuvial sochma konlar"

1403759953_46409.doc allyuvial sochma konlar reja: 1. qumqirg‘oq (plaj), glyatsial va eol sochma konlari 2. kimyoviy cho‘kindi konlar 3. kolloid eritma cho‘kmalari allyuvial sochmalar daryo tubi cho‘kmalarining harakati natijasida hosil bo‘ladi. daryo suvining oqish tezligi ham vaqt, ham fazo ichida o‘zgarib turadi. tezlikning vaqt ichidagi o‘zgarishi ham asriy, ham fasliy xarakterga ega. asriy o‘zgarish eroziya bazisining o‘zgarishiga bog‘liq bo‘lib, avval oqim juda tez bo‘ladi; keyinchalik, cho‘kindi ko‘paya borgan sari sekinlashadi. fasliy o‘zgarish bahordagi toshqin va kuzdagi soqin suvlar tezligiga bog‘liq. vaqtning qisqaligiga qaramasdan bo‘lakli jinslarning asosiy qismi toshqin paytida keltiriladi.tezlikning fazoviy o‘zgarishi daryo o‘zanining turli qismidagi turli tezliklardan ibor...

DOC format, 113.5 KB. To download "allyuvial sochma konlar", click the Telegram button on the left.

Tags: allyuvial sochma konlar DOC Free download Telegram