buddaviylik dini

PPT 60 pages 1.3 MB Free download

60 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 60

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 60

slayd 1 buxoro davlat tibbiyot instituti ijtimoiy fanlar kafedrasi tuzuvchi: f.f.n., dotsent axmedova z.a. «...har bir vatandoshimiz, ayniqsa, yoshlar faqat islom dini to'g'risida emas, umuman, dunyodagi mavjud dinlar, ularning tarixi, mohiyati to'g'risida to'liq tasavvurga ega bo'lsin». o'zr birinchi prezidenti i.a. karimov buddaviylik uchta dunyo dinlari ichida eng qadimiysi hisoblanib, eramizdan avvalgi vi - v asrlarda hindistonda yuzaga kelgan. bu dinga e'tiqod qiluvchilar, asosan, janubiy, janubi-sharqiy va sharqiy osiyo mamlakatlarida, shri- lanka, hindiston, nepal, butan, xitoy, singapur, malayziya, mongoliya, koreya, vetnam, yaponiya, kombodje, birma, tayland, laosda va qisman evropa va amerika qit'alarida, rossiyaning shimoliy mintaqalari - buryatiya, qalmiqistonda istiqomat qiladilar. buddaviylik hozirgi kunda dunyoda buddaviylikka e'tiqod qiluvchilar soni qanchaligi aniqlanmagan, chunki ko'pgina mamlakatlar huquq normalariga ko'ra qaysi dinga e'tiqod qiluvchilar soni qancha deb hisobot ishlari olib borilmaydi. biroq taxminan olinganda hozirgi kunda dunyoda buddaviylar soni 400 mln.ga yaqin bo'lib, ulardan 1 mln.ga yaqini monaxlardir. buddaviylik bundan 2500 yildan avvalroq hindistonda diniy …

2 / 60

davlatlarda buddaviylik qoida va an'analari buddaviylikka e'tiqod qiluvchilar nazarida markaziy hukumat qonunlaridan ko'ra ustun turadi. bu narsa zamirida buddaviylikning potentsial kuchi yotadi. buddaviylik dini miloddan avvalgi vi asrda hindistonda vujudga keldi buddaviylik ta'limotining asosini budda yaratgan «to'rt oliy haqiqat» tashkil etadi ta'limotning asoschisi siddhartha (sanskritcha “ezguliklar keltiruvchi”) gautama shak'yamuni (mil. avv. 567-488-y.) hindiston va nepal chegarasidagi kapilavasta viloyatining shak'ya qabilasi hukmdori oilasi azob-uqubat, kasallik, qarilik va o'lim haqidagi haqiqatlar 29 yoshida oilasini tark etib, 35 yoshida meditatsiyaga kirishadi “budda” (sanskritcha – nurlangan, oliy haqiqatga erishgan) “boddxa” (sanskritcha – nurlangan daraxt) 80 yoshida dunyodan o'tadi, uning jasadi kuydirilib, xoki sakkiz buddaviy jamoa (sangha)ga yuborildi buddaviylik asoschisi buddaviylik asoschisi haqiqiy tarixiy shaxsdir. buni ko'plab buddaviylik bilan shug'ullangan tadqiqotchi olimlar bizgacha etib kelgan manbalar asosida isbot qilganlar. buddaviylik asoschisi haqida xabar beruvchi folklor va badiiy adabiyotlar uni siddxarta, gautama, shakyamuni, budda, tadxagata, djipa, bxagavan kabi ismlar bilan zikr etadilar. bu ismlarning ma'nolari quyidagicha: …

3 / 60

asidagi asosiy ziddiyat buddaning qaysi yillarda yashaganligi xususidadir. ular eramizdan avvalgi ix-iii asrlar orasidagi turli muddatlarni ko'rsatadilar. rasmiy buddaviylik hisobiga ko'ra esa butama - budda er. av. 623 yilda tug'ilib, 544 yilda vafot etgan. biroq, ko'pchilik tadqiqotchilar uning tug'ilishi er. av. 564 yilda, o'limi esa 483 yilda deb hisoblaydilar. ba'zan 560 - 480 deb to'liq sonlar bilan ko'rsatadilar. buddaviylik asoschisi budda ko'p yillar davomida er yuzidagi turli mavjudotlar qiyofasida qayta tug'ilgan: 84 marta ruhoniy, 58 marta podshoh, 24 marta rohib, 13 marta savdogar, 18 marta maymun, 12 marta tovuq, 8 marta g'oz, 6 marta fil, shuningdek, baliq, qurbaqa, kalamush, quyon kabi qiyofalarda qayta tug'ilgan. jami 550 marta qayta tug'ilgan. u doimo qaerda, qay qiyofada tug'ilishini o'ziga o'zi belgilagan. so'nggi marta uni xudolar insoniyatni to'g'ri yo'lga boshlashi uchun inson qiyofasida yaratganlar. a)azob-uqubat xaqidagi ta'limot azob-uqubat xaqidagi ta'limot unga ko'ra, azob-uqubatning mutlaq ekanligi tan olinadi, ya'ni yashamoq, tug'ilmoq, kasallik, o'lim, yaqin odamidan …

4 / 60

r o'z xususiyatiga ko'ra harakatsiz bo'lib, ularni harakatlantiruvchi kuch insonning xayollari va so'zlaridir. ob'ektiv haqiqat bu doimiy ravishda o'zgarib turuvchi dxarmalar oqimidir. harakatdagi dxarmalar mavjudlikning 5 formasini yaratadi: tana, sezgi, his-tuyg'u, harakat, anglash. bu besh forma insonni tashkil qiladi. dxarmalar inson ular yordamida yashaydi va borliq bilan aloqada bo'ladi. yaxshi yoki yomon ishlarni bajaradi. bu narsa insonning o'limi bilan tugallanadi. insonni tashkil qiluvchi besh forma (skandx) o'z navbatida qayta tug'iladi, yangi tananing xususiyatlari asos bo'luvchi besh natijani beradi: faoliyat, gumrohlik, xoxish, istak va norma. bu protsess «hayot g'ildiragi«ni tashkil qiladi. «hayot gildiragi"da doimiy ravishda aylanib, inson abadiy qiynoqqa duchor bo'ladi. v)azob-uqubatlardan ozod bo'lish haqidagi ta'limot azob-uqubatlardan ozod bo'lish haqidagi ta'limot unga ko'ra, har qanday borliq, barcha ko'rinish va shakllardagi har qanday hayot — bu, barcha mavjudotga azob beruvchi yomonlikdir. yomonlik va azob-uqubatlarning sababi — insonning va barcha tirik mavjudotlarning bu dunyoga — qayta tug'ilish dunyosiga bog'langanligi, ko'ngil qo'yganligidir. har qanday …

5 / 60

'li»da o'zining ifodasini topgan najotning olijanob sakkizlik yo'li taqvodorlik e'tiqodi; taqvodorlik qat'iyati; taqvodorlik so'zi; taqvodorlik ishi; taqvodorlik turmush tarzi; taqvodorlikka intilish; taqvodorlikni orzu qilmoq; taqvodorlik fikri-xayoli bilan yashash. najotning «olijanob yo'li» taqvodorlik hayoti bo'lib, uning mohiyati shundan iboratki, odam o'zidagi har qanday hayotiy intilishni, har narsaga ko'ngil qo'yishni so'ndirish, batamom taqvodorlik (tarkidunyochilik, zohidlik) yo'liga o'tishi, hatto yaqinlashib qolgan najotdan ham quvonmasligi lozim. najotning «olijanob sakkizlik yo'li»ga amal qilgan odam oxir-oqibatda yuksak kamolotga erishadi, ya'ni u arxatga (ya'ni chin haqiqatni anglab etgan taqvodor avliyoga) aylanadi va nirvanaga o'tadi. shunday qilib, buddaviylikda najot (azob-uqubatlardan qutulish) bu — bu dunyodan (buddaviylikda bu dunyo qayta tug'ilish dunyosi deb yuritiladi), ya'ni sansaradan nirvanaga o'tishdan iboratdir buddaviyliqda najot sansaradan nirvanaga o'tish buddaviylikda olam uch bosqichli eng quyi olam bodisatva nirvana nirvana bu mutloq osoyishtalik hukm suradigan olam. u erda inson barcha turmush tashvishlaridan xalos bo'ladi, uning hayotiy istaklari ham, tuyg'ulari ham, ehtiroslari ham bo'lmaydi. shuningdek, nirvana …

Want to read more?

Download all 60 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buddaviylik dini"

slayd 1 buxoro davlat tibbiyot instituti ijtimoiy fanlar kafedrasi tuzuvchi: f.f.n., dotsent axmedova z.a. «...har bir vatandoshimiz, ayniqsa, yoshlar faqat islom dini to'g'risida emas, umuman, dunyodagi mavjud dinlar, ularning tarixi, mohiyati to'g'risida to'liq tasavvurga ega bo'lsin». o'zr birinchi prezidenti i.a. karimov buddaviylik uchta dunyo dinlari ichida eng qadimiysi hisoblanib, eramizdan avvalgi vi - v asrlarda hindistonda yuzaga kelgan. bu dinga e'tiqod qiluvchilar, asosan, janubiy, janubi-sharqiy va sharqiy osiyo mamlakatlarida, shri- lanka, hindiston, nepal, butan, xitoy, singapur, malayziya, mongoliya, koreya, vetnam, yaponiya, kombodje, birma, tayland, laosda va qisman evropa va amerika qit'alarida, rossiyaning shimoliy mintaqalari - buryatiya, qalmiqistonda istiqomat qilad...

This file contains 60 pages in PPT format (1.3 MB). To download "buddaviylik dini", click the Telegram button on the left.

Tags: buddaviylik dini PPT 60 pages Free download Telegram