transport sathi protokollari: tcp va udp

PDF 14 pages 1.6 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti “kompyuter tarmoqlari ” fanidan mustaqil ish-2 bajardi: ortiqboyev d. qabul qildi: sattarov.m.a samarqand – 2025 mavzu: transport sathi protokollari: tcp va udp. mundarija: i.kirish. ii.asosiy qism. 1. transport sathi haqida tushuncha. 2. tcp protokli . 3. udp protokoli. iii.xulosa . iv.foydalangan adabiyotlar. i. kirish zamonaviy kompyuter tarmoqlarida ma'lumot almashinuvi aniqlik, ishonchlilik va tezlik talablariga javob berishi kerak. ushbu maqsadlarga erishishda transport sathi (transport layer) muhim rol o‘ynaydi. u osi modelining to‘rtinchi bosqichi bo‘lib, kompyuterlar o‘rtasidagi ma'lumot paketlarini to‘g‘ri va xavfsiz yetkazib berish uchun mas’ul hisoblanadi. aynan shu qatlamda ikkita asosiy protokol – tcp (transmission control protocol) va udp (user datagram protocol) ishlatiladi. ii.asosiy qism. 1. transport sathi haqida tushuncha. transport sathi (yoki transport qatlam) – bu kompyuter tarmoqlari arxitekturasida, ayniqsa osi (open systems interconnection) modelida, to‘rtinchi qatlam sifatida tanilgan muhim sathdir. uning asosiy …

2 / 14

raqamiga ega bo‘lib, bu orqali ma'lumot to‘g‘ri dasturga yetkaziladi. 1-rasm.tarmoq sathi . transport sathidagi asosiy protokollar quyidagilar : tcp ishonchli, bog‘lanishga asoslangan, tartib va xatolarsiz yetkazadi. udp ishonchsiz, tezkor, ammo xatolar ehtimoli bor (video/audio uchun). 2. tcp protokli. tcp (transmission control protocol) — bu transport sathidagi eng muhim va keng qo‘llaniladigan protokollardan biridir. u ishonchli, bog‘lanishga asoslangan (connection-oriented) protokol bo‘lib, ma’lumotlarni tarmoq orqali uzatishda har bir bitning to‘g‘ri va to‘liq yetkazilishini ta’minlaydi. tcp, internet arxitekturasining ajralmas qismi bo‘lib, ko‘plab xizmatlar — masalan, vebbrauzing (http/https), fayl uzatish (ftp), elektron pochta (smtp) — aynan shu protokolga asoslanadi. tcp protokoli foydalanuvchi ilovalar o‘rtasida ma’lumotlarni segmentlarga bo‘lib uzatadi va bu segmentlarning manzilga yetib borguncha ularning holatini nazorat qiladi. har bir segmentda maxsus boshqaruv axborotlari bo‘ladi: bu orqali tarmoqdagi xatolar aniqlanadi, paketlar yo‘qolgan bo‘lsa qayta yuboriladi, noto‘g‘ri ketma-ketlikda kelgan segmentlar to‘g‘ri tartibga solinadi. tcp protokoli bog‘lanish o‘rnatish (connection establishment) jarayonida "uch tomonlama qo‘l siqish" (three-way …

3 / 14

shqarish (congestion control): tarmoqda ortiqcha yuklanish bo‘lsa, uzatish tezligi avtomatik pasaytiriladi. • segmentlarni tartib bilan yetkazish (ordered delivery): tcp segmentlarni ketma-ketlik raqamiga asosan to‘g‘ri tartibda qabul qiladi va yig‘adi. 2-rasm. tcp protokoli. shu sababli, tcp real vaqtda yuqori aniqlik talab qilinadigan, lekin kechikish unchalik muhim bo‘lmagan ilovalar uchun mos keladi. masalan: • veb sahifalarni ko‘rish (http, https) • fayllarni yuklash (ftp) • elektron pochta yuborish (smtp, pop3) biroq tcp real vaqt (real-time) ilovalari uchun kamroq mos keladi, chunki kechikishga sezgir audio/video ilovalarda udp afzal ko‘riladi. 3. udp protokoli. udp (user datagram protocol) — bu transport sathidagi eng yengil va tezkor protokollardan biri bo‘lib, bog‘lanishga asoslanmagan (connectionless) va ishonchsiz (unreliable) protokol hisoblanadi. udp protokoli 1980-yillarda ishlab chiqilgan bo‘lib, internet protokollar oilasiga (tcp/ip) kiradi va tcp protokoliga muqobil sifatida ishlatiladi, ayniqsa tezlik va kechikish muhim bo‘lgan hollarda. udp protokoli tcp’dan farqli o‘laroq, ma’lumot uzatishdan oldin aloqa o‘rnatmaydi. u datagramma deb ataladigan mustaqil …

4 / 14

, zoom, skype. • onlayn o‘yinlar: minimal kechikish kerak bo‘lgan interaktiv o‘yinlar. • dns (domain name system): domen nomlarini ip manzillarga aylantirish. • voip (voice over ip): internet orqali ovozli muloqot. udp protokoli o‘zi ishonchlilikni kafolatlamaydi, ammo bu kamchilik bo‘lgan hollarda ilova sathi (application layer) o‘zi kerakli mexanizmlarni qo‘shishi mumkin (masalan, paketni qayta yuborish, tartibga solish, xatolikni aniqlash). shunday qilib, udp "tezlik — ishonchlilikdan ustun" tamoyiliga asoslanadi. 3-rasm. udp protokoli. iii.xulosa. tcp va udp — transport sathining asosiy protokollari bo‘lib, ular tarmoq orqali ma’lumot uzatishda muhim rol o‘ynaydi. tcp ishonchli va tartibli uzatishni ta’minlab, ilovalar orasidagi aloqani barqaror qiladi. u ko‘proq ishonchlilik muhim bo‘lgan xizmatlarda qo‘llaniladi. udp esa tezkor va yengil protokol bo‘lib, real vaqtli ilovalar, audio/video oqimlar va o‘yinlar uchun ayni muddao. har ikki protokol o‘zining afzallik va kamchiliklariga ega bo‘lib, ular qo‘llaniladigan soha va talabga qarab tanlanadi. demak, transport sathida tcp ishonchlilikni, udp esa tezlikni ta’minlab, tarmoq texnologiyalarida …

5 / 14

transport sathi protokollari: tcp va udp - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transport sathi protokollari: tcp va udp"

o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti “kompyuter tarmoqlari ” fanidan mustaqil ish-2 bajardi: ortiqboyev d. qabul qildi: sattarov.m.a samarqand – 2025 mavzu: transport sathi protokollari: tcp va udp. mundarija: i.kirish. ii.asosiy qism. 1. transport sathi haqida tushuncha. 2. tcp protokli . 3. udp protokoli. iii.xulosa . iv.foydalangan adabiyotlar. i. kirish zamonaviy kompyuter tarmoqlarida ma'lumot almashinuvi aniqlik, ishonchlilik va tezlik talablariga javob berishi kerak. ushbu maqsadlarga erishishda transport sathi (transport layer) muhim rol o‘ynaydi. u osi modelining to‘rtinchi bosqichi bo‘lib, kompyuterlar o‘rtasidagi ma'lumot paketlarini ...

This file contains 14 pages in PDF format (1.6 MB). To download "transport sathi protokollari: tcp va udp", click the Telegram button on the left.

Tags: transport sathi protokollari: t… PDF 14 pages Free download Telegram