o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalash

PPTX 15 pages 363.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 363.7 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va botanika kafedrasi botanika fanidan o’simliklar qoplami klassfikatsiyasi (sintaksonomiya) mavzusida kurs ishi bajardi: biologiya ta’lim yo’nalishi 107-guruh talabasi xabibullayeva madina andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va botanika kafedrasi botanika fanidan o’simliklar qoplami klassfikatsiyasi (sintaksonomiya) mavzusida kurs ishi bajardi: biologiya ta’lim yo’nalishi 107-guruh talabasi xabibullayeva madina kirish mavzuning dolzarbligi: o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalash masalalariga ko’plab evropalik va rus olimlari e’tibor qaratganlar. o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalashda bir qancha yo’nalishlar mavjud. klassifikatsiyani asosini tashkil qiluvchi prinsiplarga asosan, hozirda geobotanikada ularni asosan shartli ravishda bir necha guruxga ajratiladi va o’sha yo’nalishlarda tadqiqotlar olib boriladi. rus olimi a.a.nitsenkoning (1959) ta’kidlashicha, bu qarashlarga quyidagilar kiradi: 1. morfologo-floristik 2. floristik 3. genetik 4. ekologo-floristik ushbu qarashlar va yo’nalishlarning barchasi ham muvaffqiyatli qo’llanilib kelinadi deb bo’lmaydi. ularning orasida sobiq ittifoq davlatlarida eng ko’p qo’llanib kelinadigan metod bu floristik metod hisoblansa, garbiy yevropa davlatlarida ekologo floristik metod ko’proq qo’llaniladi. turning sodiqligi tushunchasi …

2 / 15

qoplamini klassifikatsiyalash (sintaksonomiya) – gebotanikaning eng asosiy bo’limlaridan biri hisoblanadi. sintaksonomiya atamasi faqat o’simliklar jamoalarini tartibga solish uchun qo’llanildi. klassifikatsiya yoki sintaksonomiya – muayyan bir aniq xududdagi barcha xilma-xil o’simliklar jamoalarini bir-biriga bo’ysinuvhi ierarxik klassifikatsion mezonlarga asosan taqsimlanish jarayonidir. unga ko’ra muayyan xududdagi barcha o’simliklar jamoalari tur tarkibi, morfologik va floristik jihatdan tartibga solinadi. bunda jamoalarni tartibga solishda jamoalarni ifodalovchi sintaksonlardan foydalaniladi. geobotanikada jamoalarni belgilovchi eng kichik strukturaviy birlik sifatida – assosiatsiyalar qabul qilingan. o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalashda rus olimlaridan v.n.sukachev, p.d.yaroshenko, a.p.shennikov, b.b.alyoxinlarning xizmati katta. assosiatsiya – bir xil yashash joyida o’xshash sharoitga, dominant o’simliklarning oxhshash tashqi qiyofasiga (hayotiy shakl) ega, muayyan floristik tarkibga ega bo’lgan o’simliklar jamoasi hisoblanadi. avval ta’kidlanganidek, assosiatsiya eng asosiy strukturaviy birlik hisoblanib, katta sintaksonlar aynan uning xususiyatlari, tuzilishi va tarkibiga qarab aniqlanadi. o’simliklar jamoalarini klassifikatsiyalash muxim nazariy va amaliy ahamiyatga ega. assosiatsiyalar tarkibida barcha yaruslarda o’xshash dominantlar uchraydi, oxshash tarkibga ega bo’ladi. o’xshash assosiatsiyalar assosiatsiyalar …

3 / 15

an va hozirga qadar ularning bir qanchasi muvaffaqiyatli qo’llanilib kelinmoqda. o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalash masalalariga ko’plab evropalik va rus olimlari e’tibor qaratganlar. o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalashda bir qancha yo’nalishlar mavjud. klassifikatsiyani asosini tashkil qiluvchi prinsiplarga asosan, hozirda geobotanikada ularni asosan shartli ravishda guruxlarga ajratiladi va o’sha yo’nalishlarda tadqiqotlar olib boriladi. lekin oxirida o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalashda faqat ikkita metod ustunligi ko’zga tashlandi. bu metodlar dominantlar (fizionomik) va ekologo-floristik metodlardir 1.2. o’simliklar qoplami sintaksonomiya. o‘simliklar klassifikatsiyasi yoki sintaksanomiya - muayyan hududdagi barcha o‘simliklar jamoalarini bir biriga bo‘ysinuvchi ierarxik klassifikatsion mezonlarga asosan taqsimlanish va tartibga solish jarayonidir. o‘simliklar jamoalarini o‘rganish va qoplamini klassifikatsiya qilish nazariy va amaliy jixatdan muhim axamiyatga ega. o‘simliklar qoplamini klassifikatsiyalash (sintaksanomiya) geobotanikning asosiy bo‘limlaridan biri xisoblanib, sintaksanomiya esa faqat o‘simlik jamoalarini tartibga solish uchungina qo‘llanadi. bunday guruxlarga bo‘lish orqali o‘simliklar jamoasini o‘rganishda bir qancha qulayliklarga egadir. klassifikatsiya - muayyan hududdagi barcha o‘simliklar jamoalari, tur tarkibi, morfologik va floristik jixatdan tartibga solinadi. …

4 / 15

ifikatsiya qilishdagi induktiv yo‘nalishga geobotanikadagi braun-blanke, miqdoriy va boshqa metodlarni kiritish maqsadga muvofiq bo‘ladi. har bir klassifikatsiyalash yo‘nalishida o‘ziga xos metodlardan keng foydalanadi va har bir metodlarning eng ko‘p qo‘llaniladigan sintaksonlari mavjud. masalan, klassifikatsiyalashning bir metodida asosiy sintaksion sifatida assotsiyalar qabul qilingan bo‘lsa, boshqa metodda esa farmatsiyalar asosiy sintaksion sifatida e’tirof etiladi. dominantlar bo‘yicha klassifikatsiya mo‘tadil iqlimli o‘rmonlardagi o‘simlik jamoalarini tizimga solish natijasida vujudga kelgan. bu klassifikatsiyaning asosiy birligi sifatida farmotsiya qo‘llanadi. farmotsiya - ustun hayotiy shakllardagi bir xil dominantlarga ega bo‘lgan o‘simliklar jamoalaridir. masalan, o‘zbekiston tog‘li mintaqalari siyrak o‘rmonlardagi yong‘oq (jugladenta), sariq do‘lana (crataegeta ponticae), namatak (rosaeta caninae), sivers olmasi (maleta sieversiae) formatsiyalarini misol keltirish mumkin. aristotel davridan boshlab tabiatshunoslar organik dunyoni o‘simliklar va hayvonot olamiga bo‘lib kelganlar. bu an’ana hozirgi kunga qadar ham biologiyaga taalluqli o‘quv qo‘llanmalarda saqlanib kelinmoqda. biroq organik olamning bunday bo‘linishining o‘ziga xos kamchiliklari ayniksa, keyingi yillar ichida keskin se- zilmokda. filogenetik jihatdan bir-biri bilan …

5 / 15

si yuksak o’simliklar (sormovionta) yuksak o’simliklarning ko’pchiligi vegetativ organlarga (poya, barg, ildiz) ega bo’lishi va shuningdek, markaziy silindr - o’tkazuvchi to’qimalarining bo’lishi, hamda maxsus urg‘ochi jinsiy organ - arxegoniyni bo’lishi bilan xarakterlanadi. gulli yoki - yopiq urug‘li o’simliklar (magnoliyatoifa esa urug‘kurtakga ega bo’lishi va meva hosil qiladigan organ - gulning bo’lishi bilan xarakterlanadi. yuksak o’simliklar uzoq davom etgan evolyusion taraqqiyot natijasida asta - syokin quruqlikka moslashaborgan. natijada vegetativ organlari murakkablasha borgan. lyokin, yuksak o’simliklarga kiritilga moxlar yoki yo’sintoifa bo’limi vakillari ildizga, markaziy o’tkazuvchi to’qimalarga ega emas va ularning ko’pchilik vakillari tallomli o’simliklar hisoblanadi. bu bo’limning yuksak o’simliklar bo’limiga qo’shilishiga sabab, ularda ham urg‘ochi jinsiy organ - arxegoniyning bo’lishidir. yuksak o’simliklar quyidagi asosiy bo’limlarga bo’lanidi. 1. yo’sintoifa bo’limi (bryophyta). 2. psilofittoifalar yoki rinofittoifa bo’limi (rsilophyta, rhniophyta). 3. psilottoifa bo’limi (psilotophyta). 4. plauntoifa bo’limi (lycopodiophyta). 5. qirqbo’g‘intoifa bo’limi (eguisetophyta). 6. qirqquloqtoifa bo’limi (pterophyta). 7. qarag‘aytoifa (ochiq urug‘lilar) bo’limi (pinophyta). 8. magnoliyatoifa yoki …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalash"

andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va botanika kafedrasi botanika fanidan o’simliklar qoplami klassfikatsiyasi (sintaksonomiya) mavzusida kurs ishi bajardi: biologiya ta’lim yo’nalishi 107-guruh talabasi xabibullayeva madina andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va botanika kafedrasi botanika fanidan o’simliklar qoplami klassfikatsiyasi (sintaksonomiya) mavzusida kurs ishi bajardi: biologiya ta’lim yo’nalishi 107-guruh talabasi xabibullayeva madina kirish mavzuning dolzarbligi: o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalash masalalariga ko’plab evropalik va rus olimlari e’tibor qaratganlar. o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalashda bir qancha yo’nalishlar mavjud. klassifikatsiyani asosini tashkil qiluvchi prinsiplarga asosan, hozirda geobotan...

This file contains 15 pages in PPTX format (363.7 KB). To download "o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalash", click the Telegram button on the left.

Tags: o’simliklar qoplamini klassifik… PPTX 15 pages Free download Telegram