davlat tushunchasi va uning asosiy belgilari

DOC 55 pages 515.0 KB Free download

55 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 515.0 KB

File type DOC

Pages 55

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 55

mavzu: davlat tushunchasi va uning asosiy belgilari reja: 1. davlat tushunchasi va uning asosiy belgilari. 2. davlatning mohiyati 3. davlat tipologiyasi davlat tushunchasi va uning asosiy belgilari «davlat nima?» degan savol davlat va huquq nazariyasining eng asosiy masalalaridan biridir. huquqiy adabiyotlarda bu savolga javob berishda yagona nuqtai nazar yo`q. chunonchi, sovet huquqshunosligida davlatning mohiyati sinfiy nuqtai-nazardan cheklanmagan hokimiyat, hukmron sinf diktaturasi ma`nosida talqin qilinar edi. g`arbiy huquqiy nazariyalarda esa, davlat butun jamiyat manfaatlarini ifoda etadigan sinfiy, ijtimoiy ziddiyatlarni murosaga keltiradigan sinflar ustidagi tuzilma, qurol deb ta`riflanadi. albatta, davlat tushunchasiga u yoki bu yondashuvni dabdurustdan inkor etish to`g`ri emas. davlatga berilgan har qanday ta`rifni diqqat bilan o`rganish kerak. bunda asosiy e`tiborni davlatning mohiyati nimadan iboratligiga qaratish lozim. shu bois, mohiyat mazkur hodisadagi bosh, belgilovchi, asosiy jihatdir, ya`ni bu hodisani tashkil etadigan ichki o`ziga xos xususiyatlari yig`indisi bo`lib, ularsiz har qanday hodisa o`ziga xoslikdan mahrum bo`ladi. davlat mohiyatining asosiy jihati hokimiyat va …

2 / 55

ing kelib chiqishi hamisha ijtimoiy hokimiyatning ommaviy siyosiy hokimiyatga aylanishi bilan bog`liq. bu, hokimiyatning ijtimoiy jamoa tuzumidan farqli o`laroq, eng avvalo, jamiyatning imtiyozli qismi va sinfiy manfaatlarga xizmat qilishini bildiradi. bunday holatda sinfiy yondashuv mazkur hokimiyatni tavsiflash, bunday davlatning mohiyatini ta`riflashga imkon yaratadi. davlat hokimiyatining tabiati har doim bir xil bo`lmaydi. chunonchi, k.adimgi afina va rimdagi sinfiy lik hech qanday shubha tug`dirmaydi. mazkur davlatlarda hokimiyat quldorlar sinfiga xizmat qilgan, quldorlar esa asosiy ishlab chiqarish vositalari (yer)ning, shuningdek, ishlab chiqaruvchi (qullar)ning ham egalari bo`lganlar. qullar davlat hokimiyatini amalga oshirishda k.atnashish u yokda tursin barcha huquqlardan ham mahrum edil ar. o`rta asr jamiyatida ham hokimiyat feodallar — katta yer egalari qo`lida bo`lgan. dehqonlar hokimiyatni boshqarishda qatnashishdan va qariyb barcha yuridik huquqdardan mahrum edilar. ular tuda yoki qisman feodallar mulki maqomida bo`lgan. demak, quldorlik va feodal jamiyatlarida oshkora ijtimoiy tengsizlik va davlat hokimiyatining sinfiylik mohiyati yaqqol namoyon bo`ladi. burjua jamiyatida qonun oldida barcha …

3 / 55

atdan, xalqdan tashqari yashamaydi. davlatga ta`rif berishda uning turlari va shaklini e`tiborga olish zarur. davlat bir necha ming yillardan beri rivojlanib, o`zgarib kelgan. shunga qaramay, turli turdagi va shakldagi davlatlar qandaydir umumiy belgilarini saqlab qolgan. bu hol hamma davlatlarga xos bo`lgan eng asosiy belgilarni aks ettiruvchi umumiy ta`rifga imkon beradi. xo`sh, davlatningqsanday belgilari bor? davlat — siyosiy tashkilot. lekin insoniyat jamiyati tarixida boshqa tashkilotlar ham bo`lgan va hozir ham bor. masalan, ishlab chiqarishni tashkil etish, siyosiy partiya, kasaba uyushmalari va boshqa jamoat tashkilotlari shular jumlasidandir. suveren bo`lmagan, qaram davlat tom ma`nodagi davlat emas. shuning uchun suverenitet davlatning eng muhim belgilaridan biridir. davlat belgilaridan uning nomi, bayrog`i, gerbini farq qila bilish lozim. har bir davlat o`z nomini o`zi tanlaydi, o`z gerbi va bayrog`ini belgilab, ularga o`ziga ma`qul bo`lgan siyosiy va g`oyaviy mazmun beradi. yuksak uyushqoqlik, e`tiqod, ommani tarbiyalash, yangi jamiyat qurish yo`lidagi ijodiy, yaratuvchilik ishi davlatning o`ziga xos belgisidir. davlat zo`rlik …

4 / 55

ikka qarshi kurash, umumiy farovonlik maqsadlarini amalga oshirish. davlat hokimiyatining o`ziga xos xususiyatlari davlat hokimiyati — ijtimoiy hokimiyatning bir turidir. «davlat hokimiyati» tushun«siyosiy hokimiyat» tushunchasiga yaqin turadi. bir guruh huquqshunos olimlar siyosiy hokimiyat davlat hokimiyatidan kengroq tushuncha, deb hisoblaydilar. chunki siyosiy hokimiyat faqat davlat tomonidangina emas, balki jamiyat siyosiy tizimining boshqa tarkibiy qismlari bo`lmish siyosiy partiyalar, jamoat birlashmalari va boshqalar tomonidan ham amalga oshiriladi. ikkinchi guruh mualliflar esa «siyosiy hokimiyat» va «davlat hokimiyati» tushunchalari sinonim deb hisoblaydilar. davlat hokimiyatining o`ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat: birinchidan, davlat hokimiyati butun jamiyatga joriy etiladi; ikkinchidan, davlat hokimiyati ommaviysiyosiy xarakterga ega; uchinchidan, davlat hokimiyati davlat majburloviga tayanadi; to`rtinchidan, davlat hokimiyati maxsus shaxslar, ya`ni mansabdor shaxslar, davlat xizmatchilari, siyosatdonlar va boshqalar tomonidan amalga oshiriladi; beshinchidan, davlat hokimiyati soliklar tizimini o`rnatadi; oltinchidan, davlat hokimiyati axrlining hududiy belgisi bo`yicha bo`ladi. davlatning mohiyati davlat — syyosiy hokimiyat tashkiloti bo`lib, muayyan hududda turli sinfiy, umuminsoniy, diniy, milliy. va boshqa …

5 / 55

yondashuvlarni ko`rsatish mumkin. sinfiy yondashuvda davlat ik,tisodiy hukmron sinfning siyosiy hokimiyatining tashkiloti sifatida qaraladi. bunda davlat faqat hukmron sinfning manfaatlarini ta`minlashga xizmat qiladi, uning umuminsoniy jihati ikkinchi darajali bo`ladi. umumijtimoiy yondashuvda davlat turli sinf va ijtimoiy guruhlarning manfaatlarini kelishtiruvchi siyosiy hokimiyat tashkiloti sifatida namoyon bo`ladi. davlatning mohiyatiga taalluqli bu ikki asosiy yondashuvdan tashqari, yana diniy, milliy, irqiy va boshqa yondashuvlarni ko`rsatish mumkin. ular muayyan, bir davlat siyosatida milliy, diniy, irqiy va boshqa manfaatlar ustuvor ahamiyatga ega bo`lganda ayniqsa muhimdir. demak, davlatning mohiyati murakkab va ko`p qirrali. davlatning mohiyati sinfiy va umumijtimoiy xususiyatlar bilangina cheklanmaydi. har qanday davlatning mohiyati aniq tarixiy sharoitlardan kelib chiqadi, unda u yoki bu jihatlar ustunlik qiladi. davlatning mohiyati to`g`risidagi nazariyalar davlatning mohiyatini ilmiy o`rganish uchun faqat sinfiy yondashuv kifoya emas. bu o`rinda davlat tutrisidagi turli nazariyalardan, ya`ni «elitar», «texnokratik davlat», «plyuralistik demokratiya», «umumiy farovonlik davlati» kabilarning xulosa va qoidalaridan foydalanish zarur. davlatning paydo bo`lishi, davlat hokimiyatining …

Want to read more?

Download all 55 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat tushunchasi va uning asosiy belgilari"

mavzu: davlat tushunchasi va uning asosiy belgilari reja: 1. davlat tushunchasi va uning asosiy belgilari. 2. davlatning mohiyati 3. davlat tipologiyasi davlat tushunchasi va uning asosiy belgilari «davlat nima?» degan savol davlat va huquq nazariyasining eng asosiy masalalaridan biridir. huquqiy adabiyotlarda bu savolga javob berishda yagona nuqtai nazar yo`q. chunonchi, sovet huquqshunosligida davlatning mohiyati sinfiy nuqtai-nazardan cheklanmagan hokimiyat, hukmron sinf diktaturasi ma`nosida talqin qilinar edi. g`arbiy huquqiy nazariyalarda esa, davlat butun jamiyat manfaatlarini ifoda etadigan sinfiy, ijtimoiy ziddiyatlarni murosaga keltiradigan sinflar ustidagi tuzilma, qurol deb ta`riflanadi. albatta, davlat tushunchasiga u yoki bu yondashuvni dabdurustdan inkor etish to`g`ri emas. ...

This file contains 55 pages in DOC format (515.0 KB). To download "davlat tushunchasi va uning asosiy belgilari", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat tushunchasi va uning aso… DOC 55 pages Free download Telegram