rnk saqlovchi viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumlikasallik qo‘zg‘atuvchilari

PPTX 33 pages 1.2 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

rnk saqlovchi viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari" odam uchun patogen viruslarning koʼp qismi rnk tutuvchi viruslarga mansub. ular bir-biridan genomning tuzilishi, oʼzgaruvchanligi bilan farq qiladi. natijada yangi viruslar paydo boʼladi. hozir odamlarga patogen boʼlgan rnk genomli viruslar 13 ta oilaga boʼlinadi: picornaviridae, caliciviridae, reoviridae, retroviridae, togaviridae, flavividae, bonyaviridae, arenaviridae, filoviridae, rhabdoviridae, coronaviridae, paramyxoviridae, orthomyxoviridae. pikarnoviruslar oilasi odam va hayvonlar uchun patogen boʼlib, sodda tuzilishga ega viruslardan tarkib topgan. pikarnoviruslar rnk tutuvchi mayda viruslar boʼlib, oʼrtacha hajmi 22-30 nm. rnk kapsid bilan oʼralgan, ikosaedr shaklga ega, ularda tashqi qobiq, yaʼni superkapsid boʼlmaydi. tarkibida lipid va uglevodlar yoʼq. 4 ta turkumni oʼz ichiga oladi:1) enterovirus; 2) cardiovirus; 3) rhinovirus; 4) aphtovirus enteroviruslar bu turkumga polioviruslar, koksaki, yesno va gepatit a viruslari kiradi. barcha enteroviruslar oʼzining tuzilishi, kimyoviy tarkibi, fizik-kimyoviy omillarga chidamliligi va boshqa xususiyatlari bilan bir-biriga oʼxshaydi. enteroviruslar ichida shol virusi (poliomielit) virusi toʼliqroq oʼrganilgan poliomielit virusi morfologiyasi. virus markazida bir …

2 / 33

liligi shol virusi 0°c haroratda suv va najasda bir oygacha saqlanadi. 50°c haroratda 30 daqiqadan soʼng, 100°c da bir necha soniyadan soʼng oʼladi. past haroratga ancha chidamli. dezinfektsiyalovchi moddalarga, ub nurlariga, quritishga chidamsiz. patogenezi. infektsiya manbai bemor yoki tashuvchilar hisoblanadi. yuqish yoʼllari havo –tomchi, fekal–oral. virus ogʼiz boʼshligʼi, burun va halqumning shilliq qavati epiteliy hujayralarida koʼpayadi, soʼngra limfa sistemasidan qonga oʼtib, m.n.s.ga boradi va sirtqi nerv aksonlari harakat neyronlarining tolalari boʼylab tarqaladi. keyinchalik bosh miya va orqa miyaning old shoxlarini shikastlaydi, natijada falajlik kelib chiqadi. bemorlarning ko’rinishi kasallik belgilari immuniteti kasallikdan soʼng turgʼun, uzoq muddatli immunitet hosil boʼladi. laboratoriya tashhisi tekshiriluvchi material burun boʼshligʼi va halqumdan patologik material, najas, letal hollarda murdadan bosh va orqa miya, ichak devori, limfa tugunlaridan material olinadi. virusoskopik, virusologik va serologik usullarda tashhis olib boriladi. profilaktikasi sholning maxsus profilaktikasi 1954 yil amerikalik virusolog olim j.solk tomonidan taklif qilingan. u formalin yordamida virusning 1,2,3 tiplaridan oʼldirilgan …

3 / 33

maymun buyragi hujayrasidan tayyorlangan kulturalarda hamda odam embrionining fibroblastlari kulturalarida koʼpayadi. antigen tuzilishiga koʼra koksaki virusi a va b guruhlarga, ular tiplarga boʼlinadi. koksaki a guruhidagilar 24 ta, b guruhidagilar 6 ta serotipni tashkil qiladi. yesno virusi 34 ta serotipdan iborat, odamdagi enteroviruslar 5 ta tipdan iborat asosiy infektsiya manbai odam hisoblanadi. yuqish yoʼllari fekal-oral va qisman havo – tomchi yoʼllari hisoblanadi. kasalliklar mavsumiy boʼlib, kasalliklarning klinik belgilari turlicha. aseptik serozli meningit, 3 kunlik isitma, ekzantemalar, aseptik miokardit va boshqalar. koksaki va yesno enteroviruslari oʼtkir gemmoragik konʼyuktivit, gripp va poliomielitga oʼxshash kasalliklarni ham qoʼzgʼatadi. kasallikdan soʼng kuchli, tipga xos uzoq muddatli immunitet hosil boʼladi. laboratoriya tekshirishlari uchun bemor najasi, qon, orqa miya suyuqligi, tomogʼidan shilligʼi olinadi. virusoskopik, virusologik va serolik usullar yordamida virus ajratib olinib, tashhis qoʼyiladi. kasallikning maxsus davosi va profilaktikasi ishlab chiqilmagan, asosan patogenetik, simptomatik, intoksikatsiyani kamaytiruvchi preparatlar qoʼllaniladi. koronavirus oilasiga kiruvchi viruslarga xarakteristika va ular qo’zg’atadigan kasalliklarning …

4 / 33

unday holatlarda viruslar orasida genlarning o’zaro ta'siri natijasida yangi rekombinant shakli paydo bo’ladi. odam koronaviruslari 1965 yilda aniqlangan bo’lib, hozirga kunga kelib, ularning soni 7 ta, shulardan 4 tasi faqat engil va o’rtacha og’irlikdagi yuqori nafas yo’llarining yallig’lanishlarini keltirib chiqarsa, 3 tasi esa o’ta xavfli guruhlarga kiritiladi: mers-cov , sars-cov i sars-cov -2 morfologiyasi virion sferik ko’rinishdagi murakkab virus bo’lib, kattaligi 80-220 nm, rnk-tutuvchi virus hisoblanadi, 4 xil antigeni mavjud. virusning tashqi qobig’i vorsinkalar bilan qoplangan. bu vorsinkalar orqali virus hujayraga birikadi (shuning uchun bu viruslar oilasi coronoviridae deb nomlanadi). coronaviridae oilasi bitta tur - coronavirusni o‘z ichiga oladi. virionlari yumaloq yoki ovalsimon, diametri 50 - 220 nm. voyaga yetganlari superkapsid bilan o‘ralgan. superkapsidda ingichka bo‘yin va katta, sharsimon, ovalsimon yoki noksimon boshchali tuzilishga ega bo’lgan glikoproteinli o‘simtalar joylashgan. bular tojga (korona) o‘xshash shakl beradi. genomi rnk molekulasidan iborat, unga nukleokapsidli oqsil birikkan. nukleokapsidi spirali simmetriya shaklida tuzilgan. koronavirus virus …

5 / 33

virus havo-tomchi y o ‘l orqali yuqadi. viruslar tashqi muhit omillariga chidamsiz va yuqori harorat, insolyatsiya va dezinfektantlar ta’sirida tez nobud bo’ladi. patogenezi va klinik belgilari qo‘zg‘atuvchi organizmga tushgan joyida sitopatik ta’sirini namoyon etadi. yashirin davri 2-5 kun davom etadi. respirator infeksiyalar yuqori nafas yo’llarida kataral belgilar bilan kechadi. seroz (kam hollarda seroz-yiringli) ajralmali kataral rinit va rinofaringit asosiy belgilardan hisoblanadi. 5-7 kundan keyin o‘z-o‘zidan tuzalish boshlanadi, shu bilan birgalikda ushbu serovarga qarshi turg‘un immunitet hosil bo‘ladi. asosiy infektsiya manbai yovvoyi va uy hayvonlari, hamda bemor odam hisoblanadi. kasallik havo - tomchi yo’li orqali yuqadi. ikkilamchi yuqtirish holatlari (bemordan-sog’lom odamga) tibbiyot xodimlari va bemorlar oila a'zolari o’rtasida kuzatilgan. barcha holatlarda infektsiya bemor bilan yaqin muloqotda bo’lgan shaxslarda kuzatilgan. mikrobiologik diagnostikasi virusoskopik va serologik usullar o‘tkaziladi. tekshiriluvchi material sifatida tomoqdan shilliq, burundan ajralmalar va qon olinadi. ekspress-diagnostikada burun ajralmalari va shilliq qavat hujayralarida virus antigenini aniqlash uchun ifrdan foydalaniladi. virus maxsus …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rnk saqlovchi viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumlikasallik qo‘zg‘atuvchilari"

rnk saqlovchi viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumli kasallik qo‘zg‘atuvchilari" odam uchun patogen viruslarning koʼp qismi rnk tutuvchi viruslarga mansub. ular bir-biridan genomning tuzilishi, oʼzgaruvchanligi bilan farq qiladi. natijada yangi viruslar paydo boʼladi. hozir odamlarga patogen boʼlgan rnk genomli viruslar 13 ta oilaga boʼlinadi: picornaviridae, caliciviridae, reoviridae, retroviridae, togaviridae, flavividae, bonyaviridae, arenaviridae, filoviridae, rhabdoviridae, coronaviridae, paramyxoviridae, orthomyxoviridae. pikarnoviruslar oilasi odam va hayvonlar uchun patogen boʼlib, sodda tuzilishga ega viruslardan tarkib topgan. pikarnoviruslar rnk tutuvchi mayda viruslar boʼlib, oʼrtacha hajmi 22-30 nm. rnk kapsid bilan oʼralgan, ikosaedr shaklga ega, ularda tashqi qobiq, yaʼni sup...

This file contains 33 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "rnk saqlovchi viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumlikasallik qo‘zg‘atuvchilari", click the Telegram button on the left.

Tags: rnk saqlovchi viruslar keltirib… PPTX 33 pages Free download Telegram

rnk saqlovchi viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumlikasallik qo‘zg‘atuvchilari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "rnk saqlovchi viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumlikasallik qo‘zg‘atuvchilari"

Similar files