asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi

PDF 58 pages 684.1 KB Free download

58 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 684.1 KB

File type PDF

Pages 58

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 58

45 3-bob. asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi 3.1. asosiy vositalarning turkumlanishi, baholanishi va hisobga olish vazifalari jamiyatga zarur bo‗lgan mahsulotni ishlab chiqarish uchun mehnat vositalari va mehnat buyumlaridan foydalaniladi. mehnat vositalari deb, mahsulot ishlab chiqarishda bevosita qatnashadigan mehnat qurollari hamda shu ishlab chiqarishda bevosita qatnashmaydigan, lekin uning uchun ma‘lum sharoitlar yaratib, uni tashkil qilishga o‗zoq muddat xizmat qiladigan mulklarga aytiladi. ularga imoratlar, inshootlar, o‗zatuvchi moslamalar, mashinalar, asbob-uskunalar, transport vositalari, uy-joy binolari, xo‗jalik inventarlari va hokazolar kiradi va o‗zoq muddatli aktivlar hisoblanadi. asosiy vositalar tushunchasi. o‗zoq muddatli aktivlar – asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar bo‗lib: a) bir yildan ko‗proq foydali xizmat qilish muddatiga ega bo‗ladi; b) ishlab chiqarish, ma‘muriy maqsadlar uchun foydalaniladi yoki ijaraga beriladi; v) sotish uchun mo‗ljallanmaydi. o‗zoq muddatli aktivlar o‗z navbatida quyidagilarga bo‗linadi: moddiy aktivlar (asosiy vositalar); jismoniy tabiiy ko‗rinishga ega bo‗lgan, o‗zoq muddatda foydalaniladigan, aktivlar; erlar, binolar, inshootlar, uskunalar, tabiiy resurslar va shunga o‗xshashlar. moddiy aktivlar …

2 / 58

qismi ishlab chiqarilayotgan mahsulot, ish yoki xizmatning tannarxiga qisman o‗tkazilib boriladi. sub‘ektning moliyaviy-xo‗jalik faoliyati jarayonida asosiy vositalar sub‘ektga olinadi va foydalanishga beriladi, eskiradi, ta‘mirlanadi, bir bo‗limdan ikkinchi bo‗limga o‗tkaziladi, eskirishi, sotilishi va tekinga berilishi natijasida sub‘ektning hisobidan chiqariladi, vaholanki doimo harakatda bo‗ladi. sub‘ektlar asosiy vositalarga egalik qilish, ulardan foydalanish, boshqa sub‘ektga sotish, tekinga (ehson sifatida) berish, almashtirish, ijaraga berish, vaqtincha tekinga foydalanishga berish va hisobdan chiqarish xuquqlariga ega- dirlar. asosiy vositalar buxgalteriya hisobining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: 46  joylashgan joylari bo‗yicha mavjud asosiy vositalar butligi ustidan nazorat qilish;  ularning kirimi, chiqimi va joyini o‗zgartirishni hujjatlar bilan to‗g‗ri rasmiylashtirish va hisobda o‗z vaqtida aks ettirish;  asosiy vositalarni rekonstruksiya va modernizatsiya qilish uchun sarflanadigan mablag‗lardan oqilona foydalanish ustidan nazorat qilish;  korxona harajatlariga kiritish uchun foydalanish va eskirish bilan bog‗liq bo‗lgan asosiy vositalar qiymati ulushini hisoblash;  ish mashinalari, asbob-uskunalar, ishlab chiqarish maydonlari, transport vositalari va boshqa asosiy vositalardan …

3 / 58

zayotgan eskirish summasini to‗g‗ri aniqlash uchun ham xizmat qiladi va ushbu hisoblangan eskirish summasini kalkulyasiya ob‘ektiga qaysi tartibda olib borishni ko‗rsatib beradi. asosiy vositalarni buxgalteriyada hisobga olishning eng asosiy vazifalaridan biri shundan iboratki, u mavjud asosiy vositalardan to‗g‗ri va unumli foydalanib, imkoni boricha ko‗p va sifatli mahsulot ishlab chiqarishni va ishlab chiqarishga sarflangan har bir so‗mning rentabellik darajasini oshirishni ta‘minlashi kerak. chunki mavjud qarorlarga ko‗ra, barcha sub‘ektlar mulklar uchun byudjetga soliq to‗lashlari kerak. bu to‗lovlarning summasi mulklarning miqdoriga qarab mutanosib ravishda o‗zgaradi, asosiy kapitalning qiymati oshgan sari to‗lovlarning summasi ham oshib boradi, bu esa sub‘ekt foydasining kamayib ketishiga ta‘sir qiladi. bunday iqtisodiy siyosat sub‘ektlarni ortiqcha asosiy mablag‗lardan voz kechishga, eng zarur bo‗lgan asosiy vositalarni olib qolib, ulardan unumli foydalanishga majbur qiladi. buxgalteriya hisobi yordamida sub‘ektda bekor turgan va ortiqcha asosiy vositalar aniqlanadi, ularni boshqa tashkilotlarga ijaraga topshirish yoki sotish choralarini ko‗rishga yordam beradi va mavjud asosiy vositalardan qanday foydalanayotganligi va …

4 / 58

asosiy vositalar bepul kelib tushgan asosiy vositalar 5.sotib olingandagi holati-ga ko‗ra  butkul yangi asosiy vositalar oldinlari foydalanishda bo‗lgan asosiy vositalar 6.real holatiga ko‗ra  ishlatilayotgan asosiy vositalar  kapital ta‘mirlashdagi asosiy vositalar  konservatsiya qilingan asosiy vositalar  zahiradagi o‗rnatilmagan jihozlar  sotishga tayyorlangan asosiy vositalar  tugatishga tayyorlangan asosiy vositalar ijaraga berilgan asosiy vositalar 7.alohida ishlarni baja-rishga mo‗ljallanganligiga ko‗ra  maxsus asosiy vositalar  universal asosiy vositalar  aralash maqsaddagi asosiy vositalar 8.turi va ko‗rinishiga ko‗ra  er va er uchastkalari  bino va inshoatlar  mashina va mexanizmlar  ofis mebellari va jihozlari  kompyuterlar  transport vositalari  ishchi xayvonlar  ko‗p yillik o‗simliklar  boshqa asosiy vositalar asosiy vositalar ishlab chiqarishga qatnashishi nuqtai nazaridan ishlab chiqarishga taalluqli asosiy vositalari va noishlab chiqarishga taalluqli asosiy vositalariga bo‗linadi. ishlab chiqarishga taalluqli asosiy vositalardan moddiy ishlab chiqarish sohasida foydalaniladi, ishlab chiqarishning bir nechta jarayonida qatnashib, asta- sekin eskiradi, …

5 / 58

kirib, o‗z qiymatini qisman yo‗qotib boradilar. asosiy vositalar xalq xo‗jaligining qaysi 48 tarmog‗ida ishlatilishiga qarab, shuningdek tarmoqlar (sanoat, qishloq xo‗jaligi, o‗rmon xo‗jaligi, transport, aloqa, qurilish, savdo va umumiy ovqatlanish va hokazo) bo‗yicha ham guruhlashtiriladi. asosiy vositalarni xalq xo‗jaligining tarmoqlari va turlari o‗rtasida taqsimlashda ular yordamida ishlab chiqarilgan mahsulot yoki xizmatlar qanday tarmoq yoki faoliyatning turiga taalluqliligiga qarab, tegishli asosiy vositalar ham o‗sha tarmoq yoki faoliyat turiga kiritiladi, masalan, xalq xo‗jaligining tarmoqlaridagi, shu jumladan sanoat ishlab chiqarishidagi asosiy vositalarning qanday maqsadda foydalanishi va qanday ishlarni bajarishiga qarab, quyidagi turlarga bo‗linadi: 1. imoratlar – bularga sex, ombor, tajribaxona, idora, o‗t o‗chirish deposi, garaj va shunga o‗xshash mehnat sharoitini yaratib beruvchi, tashqi atmosfera ta‘siridan himoya qiluvchi va moddiy boyliklarni saqlash uchun xizmat qiluvchi binolar kiradi. 2. inshootlar – bularga mehnat buyumlarining o‗zgarishi bilan bog‗liq bo‗lmagan, texnikaviy vazifalarni bajarish uchun xizmat qiladigan suv minorasi, ko‗priklar, temir yo‗llar, asfalt ko‗chalar, devorlar, nasos stansiyalari, kanallar va …

Want to read more?

Download all 58 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi"

45 3-bob. asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi 3.1. asosiy vositalarning turkumlanishi, baholanishi va hisobga olish vazifalari jamiyatga zarur bo‗lgan mahsulotni ishlab chiqarish uchun mehnat vositalari va mehnat buyumlaridan foydalaniladi. mehnat vositalari deb, mahsulot ishlab chiqarishda bevosita qatnashadigan mehnat qurollari hamda shu ishlab chiqarishda bevosita qatnashmaydigan, lekin uning uchun ma‘lum sharoitlar yaratib, uni tashkil qilishga o‗zoq muddat xizmat qiladigan mulklarga aytiladi. ularga imoratlar, inshootlar, o‗zatuvchi moslamalar, mashinalar, asbob-uskunalar, transport vositalari, uy-joy binolari, xo‗jalik inventarlari va hokazolar kiradi va o‗zoq muddatli aktivlar hisoblanadi. asosiy vositalar tushunchasi. o‗zoq muddatli aktivlar – asosiy vositalar va nomoddiy ...

This file contains 58 pages in PDF format (684.1 KB). To download "asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy vositalar va nomoddiy ak… PDF 58 pages Free download Telegram