aholi statistikasi

DOCX 17 pages 257.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 257.6 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

aholi statistikasi reja: 1. aholi va uni statistik o’rganish. 2. aholining sonini hisoblash. 3. aholi tarkibini o’rganish. 4. aholi harakatiga baho berish. 5. aholi istiqboldagi sonini aniqlash. 1. aholi va uni statistik o’rganish aholi statistikasi statistikannng eng qadimgi tarmog’i hisoblanadi, qadimgi dastlabki hisob operastiyalari xarbiy va xo’jalik maqsadlarida aholini xisobga olish bilan bog’liq holda olib borilgan. ko’plab ma’lumotlarni o’rganish natijasida aniqlangan qonuniyatlar biriichi marta aholining tug’ilishi va o’lishi bilan bog’liq jarayonlarda aniqlangan. shozirgi kunda ham aholi har tomonlama tadqiqotlar ob’ekti hisoblanadi, chunki aholi ishlab chiqarish jarayonining bovosita ishtirokchisi va bu jarayon natijasining iste’molchisi ham hisoblanadi. shozirgi kunda aholini, jamiyatda ro’y berayotgan jarayonlarni, turmush sharoitlarini statistik o’rganishga qiziqish ortib bormoqda. aholi statistikasining o’rganish ob’ekti ma’lum xududda yashovchi odamlar yig’indisi hisoblanadi. xar qanday mamlakatning aholisi o’z tarkibi bo’yicha bir xil emas va u vaqt bo’yicha o’zgaruvchan, shuning uchun aholining yashash qonuniyatlari, uning tarkibiy uzgarishlari va boshqalar aniq shart-sharoitlarni hisobga olgan holda o’rganilishi …

2 / 17

ot bo’lgan emas va bo’lmaydi qam. iqtisodiyotning o’zi odamlar bilan birga yuzaga kelib, ularning ta’siri osgida rivojlanib kelgan. aholining iqtisodiyotdagi roli kuyidagilar bilan belgilanadi: aholi — bu ishlab chiqaruvchi va xizmatlar ko’rsatuvchi. u butun boyliklarni yaratuvchi kuchgina emas, u — ma’naviy boyliklarning birdan-bir va bitmas tuganmas manbaidir; aholi — bu asosiy iste’molchi. bu jiqatdan u makroiqtisodiyotdagi muqim nisbatlardan bo’lgan iste’mol va jamg’arma fondlariga o’z ta’sirini o’tkazadi. iste’mol fondining salmog’i bevosita aholi soniga, ularning daromadlariga, sostial infrastrukturaning taraqqiyot darajasiga bog’liq; aholi — bu iqtisodiyotni boshqaruvchi. aholi qam son, xam sifat jixdtidan o’zgarmasdan bir nuqgada turaveradigan, tarixiy tarakqiyotga befarq qaraydigan muayyan narsa emas. u ishlab chikarish usuli, iqgasodiytazim sharoitiga muvofiq ravishda o’zgarib boradi va o’z navbatida, iqtisodiy tarakqiyotga ta’sir ko’rsatadi. intellektual salohiyat deganda aholining bilim saviyasi, ish tajribasi va maqorati, tadbirkorligi tushu-niladi. bu salohiyat akd-idrok, bilim va ijodiy qobiliyatdan tashkil topadi. uning tarkibiga ilmiy-texnika-viy yuyalar va ishlanmalar, ilmiy kashfiyotlar xdm kiradi. insondagi …

3 / 17

ogik tizimlar majmuasidir. mehnat salohiyati — mamlakat (region)dagi meq-natga layoqatli, bilim va malakaga, ishlab chiqara olish qobiliyatiga ega bo’lgan kishilar majmuasidir. ilmiy-ma’rifiy salohiyat — ilm-ma’rifatga xiz-mat kqgsuvchi inson resurslari, fan erishgan darajadir.uning uch asosiy unsuri mavjud: · jamlangan ilmiy ma’lumotlar, kashfiyotlar; · ilm-ma’rifat axdining ilmiy pedagogik va kasbiy maqorati xdmda bilimdonligi; · ilm-ma’rifatning modstiy bazasi, ya’ni ilm-ma’rifat ixtiyoridagi moddiy resurslar (binolar, uskuna-jiqozlar, ilmiy asarlar, darsliklar, turli xil tadkdart asboblari va q.k). tabiiy salohiyat — tabiiy resurslar, er, suv zaxi-ralari, o’rmon va er osti boyliklari, iqdim kulayliklari majmuasi. irganilayotgan ob’ekgga kdrab iqtisodiy salohiyat ikki ko’rinishda bo’lishi mumkin: · makroiqtisodiy saloxiyat; · mikroiqtisodiy salohiyat. makroiqtisodiy salohiyat — mamlakat yoki uning ayrim regionlaridagi iqtisodiy salohiyatdir. mikroiqtisodiy salohiyat — korxona tashkilot, firma, uy xo’jaligi ixtiyoridagi iqtisodiy salohiyatdir. 2. aholining sonini o’rganish makroiqtisodiy statistika sostial salohiyatni o’rganishni aholi sonini o’rganishdan boshlaydi. kuyida-gilar aholi sonini anikdash manbai bo’lib qisoblanadi: · vaqt-vaqti bilan o’tkazilib turiladigan aholi ro’yxati; …

4 / 17

yili qisob-kitob qilish yo’li bilan butun mamlakat-dagi, ayrim viloyat, rayon xdmda shaxdr va qishloq aholisi-ning umumiy soni quyidagicha aniqlanadi: bu erda: ao , a1— aholining o’tgan davrdagi va joriy vaqtdagi soni; ts — joriy yilda tug’ilganlar soni; is — joriy yilda o’lganlar soni; kls — joriy yilda kelganlar soni; kts — joriy yilda ketganlar soni. bunday hisoblashlarni shaqar va qishloq, jins, yosh miqyosida qam bajarish mumkin. ro’yxat o’tkazish va joriy qisoblashlar yordamida aholi soni odatda yil boshidagi sana bilan aniqlanadi. biroq ma’lum sanada anikdangan aholi soni makroiqgi-sodiy ko’rsatkichlarni qisoblash uchun qo’l kelmay qoladi. masalan, jon boshiga to’g’ri kelgan yalpi ichki mahsulot, yalpi milliy daromad, yalpi daromad kabi ko’rsatkichlar aholi-ning yil boshidagi yoki yil oxiridagi soniga asoslanib emas, balki o’rtacha soniga asoslanib hisoblanadi. aholining o’rtacha sonini aniqlashda turlicha formulalar ko’llanilishi mumkin. 1. faqatgina yilning boshi va oxiridagi aholi soni keltirilgan bo’lsa, u qolda aholining o’rtacha soni oddiy arnfmetnk formula yordamida qisoblanadi: …

5 / 17

82,4 ming kishi; 1.08.2007 - 83,7 ming kishi; 1.10.1997 - 84,2 ming kishi; bu erda dastlab vaqt oralig’i va yonma-yon keltirilgan katorlarning o’rtachalari aniqlanadi. birinchi vaqt oralig’i va yonma-yon katorlarning o’rtachalari esa ming kishini tashkil qiladi. shu tartibda boshqa qdtorlar uchun qam qisoblab chiqqanimizdan so’ng aholi sonining o’rtachasini aniq-laymiz: aholining o’rtacha soni qanday makroiktisodiy ko’rsatkichlarni qisoblash uchun zarur? aholining o’rtacha soni makroiqtisodiy statistikaning kuyidagi asosiy ko’rsatkichlarini qisoblash uchun asos qilib olinadi (1-jadval). mazkur ko’rsatkichlarni qisoblash va statistik tahlil qilish yordamida mamlakat yoki ayrim regionlardagi: · iqtisodiy o’sishning qay darajada ekanligi; · aholining turmush darajasi, boy yoki kambag’al- ligini; · mehnat resurslarining kdy ko’lamda ekanligini; · demografik jarayonlarning qay darajada kechayotganligi va boshqa makroiqtisodiy qonuniyatlarni aniklash imkoniyati tug’iladi. aholining o’sish sur’ati mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi va xalq farovonligi darajasini belgilab beruvchi determinantdir. shu jixdtdan u solou modelini kuyidagi uch jiqat bo’yicha to’ldiradi: birinchidan, aholining o’sishi iqtisodiy o’sish sabablarini taxmin qilish imkonini beradi. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aholi statistikasi"

aholi statistikasi reja: 1. aholi va uni statistik o’rganish. 2. aholining sonini hisoblash. 3. aholi tarkibini o’rganish. 4. aholi harakatiga baho berish. 5. aholi istiqboldagi sonini aniqlash. 1. aholi va uni statistik o’rganish aholi statistikasi statistikannng eng qadimgi tarmog’i hisoblanadi, qadimgi dastlabki hisob operastiyalari xarbiy va xo’jalik maqsadlarida aholini xisobga olish bilan bog’liq holda olib borilgan. ko’plab ma’lumotlarni o’rganish natijasida aniqlangan qonuniyatlar biriichi marta aholining tug’ilishi va o’lishi bilan bog’liq jarayonlarda aniqlangan. shozirgi kunda ham aholi har tomonlama tadqiqotlar ob’ekti hisoblanadi, chunki aholi ishlab chiqarish jarayonining bovosita ishtirokchisi va bu jarayon natijasining iste’molchisi ham hisoblanadi. shozirgi kunda aholini, ...

This file contains 17 pages in DOCX format (257.6 KB). To download "aholi statistikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: aholi statistikasi DOCX 17 pages Free download Telegram