tanlanma kuzatish

DOCX 28 стр. 283,6 КБ Бесплатная загрузка

28 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 283,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 28

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 28

tanlanma kuzatish reja: 1. tanlanma kuzatish haqida tushuncha. 2. tanlanmaning reprezentativligi va uni ta’minlaydigan tanlash usullari. 3. tanlanma kuzatish xatolarini hisoblash. 1. tanlanma kuzatish haqida tushuncha tanlanma tekshirish - tajriba va hayotimizga asoslangan ishonchga, imon komillikka tayanadi. statistika amaliyotida shunday to‘plamlar tez-tez uchrab turadiki, ularning barcha birliklarini o‘rganish imkoniyati bo‘lmaydi. bunday to‘plamlar jamiyat hayotida, turmushimizda ham, tabiyotda ham keng tarqalgan. masalan, mamlakatda don, paxta va boshqa ekinlari qanchalik qishloq xo‘jaligi zararkunandalari bilan shikastlangani yoki qancha qoramol va boshqa hayvonlar quturish kasalligiga chalinganini bilmoqchi bo‘lsak, barcha ekinlar maydoni va hosilini, mollar tuyog‘ini tekshirib chiqa olmaymiz, chunki bu juda mashaqqatli ish bo‘lib, ko‘p vaqt va kuch talab qiladi. ma’lumki, bozor iqtisodiyoti xususiy mulkchilikka, ko‘p ukladli ho‘jalikka tayanadi. bunday sharoitda muhim iqtisodiy hodisa va jarayonlar ustida yoppasiga statistik kuzatish tashkil qilib bo‘lmaydi. ayniqsa, bozor baholari, tovar va xizmatlarni ishlab chiqarish, uy ho‘jaliklari budjeti, taklif va talablarning o‘zgarishi va boshqa shunga o‘xshash jarayonlarni tekshirishni …

2 / 28

biri mazkur to‘plamning unsuridir. mustasno hol sifatida tanlanma butun to‘plamni o‘z ichiga olishi mumkin. tajriba va his-tuyg‘ularga asoslangan umumiy imon komiligiga binoan, tanlanma doimo boshlang‘ich to‘plam haqida biror narsa anglatadi. masalan, donfurushtning moddiy farovonligi uning don sifatini aniqlash qobiliyatiga bog‘liq, u ayrim qoplarga qo‘l tiqib, namuna qilib olgan don sifatini sinaydi. uning imoni komilki, tanlanma butun to‘plamning vakili bo‘lib xizmat qiladi, tajriba esa uning ishonchini tasdiqlaydi;u tanlanma bo‘yicha mulohazaga tayanib don xarid qiladi va sotadi. xuddi shuningdek, komil ishonch bilan xulosa yasaladiki, tanlanma ko‘lamliroq bo‘lgani sari u boshlang‘ich to‘plam holatini aniqroq aks ettiradi. tanlanma tekshirish nazariyasi bunday va unga o‘xshash imon komillikka mantiqiy asos yaratadi. ularga midoriy ifoda ham bag‘ishlaydi. tanlanma kuzatish - bu o‘rganiladigan to‘plamdan yetarli miqdorda birliklar maxsus yo‘llar bilan tanlanib, ularni kuzatish ma’lumotlari asosida boshlang‘ich to‘plam haqida qoniqarli axborot olish imkonini beruvchi statistik tekshirish usulidir. o‘rganiladigan to‘plamdan yetarli miqdorda birliklar maxsus yo‘llar bilan tanlanib, ular ustida o‘tkazilgan …

3 / 28

ilan boyitish va har bir birlik haqida to‘la va batafsilroq ma’lumotlar to‘plash imkoniyati tug‘iladi; 4) yoppasiga kuzatish natijalarini nazorat qilish. tanlama tekshirish odatda sifatli axborotlar bilan ta’minlaydi. chunki bu holda malakali mutaxassislarni jalb qilish, ularni kuzatish ijrochisi sifatida puxta tayyorlash va sinash uchun imkoniyat oshadi. xo‘sh, tanlanma kuzatish oldida qanday vazifalar turadi asosiy vazifa shundan iboratki, kam kuch va mablag‘ sarflab, bosh to‘plam haqida iloji boricha ko‘p va sifatli axborot olishdir. bu, o‘z navbatida, ma’lumotlar xarakteri va ularni olish usullariga bog‘liq. tanlanma kuzatishning asosiy vazifasi kam kuch va mablag‘ bilan bosh to‘plam haqida ko‘proq va sifatliroq axborot to‘plashdir. tanlanma kuzatishda bizni ko‘pincha bitta yoki bir nechta to‘plam belgilari qiziqtiradi. bunday hollarda boshlang‘ich to‘plamni ta’riflovchi barqaror ko‘rsatkichlarni miqdoriy baholash bilan chegaralanamiz. ko‘pincha tanlanma tekshirish mana shunday yechimlarni olish bilan yakunlanadi. shu munosabat bilan tanlanma tekshirish nazariyasining katta bo‘limi tanlanma asosida bosh to‘plamni ta’riflovchi barqaror ko‘rsatkichlarni baholashga bag‘ishlanadi. tanlanma bo‘yicha bosh to‘plam …

4 / 28

shonchlilik darajasini iloji boricha obyektiv holda aniqlashdan iborat. tanlanmalar kichik hajmda bo‘lganda, ularni tekshirish natijalariga asoslanib boshlang‘ich to‘plamda belgining chin qiymati yotadigan tor chegaralarni aniqlash juda qiyin. bu holda tekshirish vazifasi boshlang‘ich to‘plamdagi korrelyatsiya me’yorini belgilash emas, balki me’yori qanday bo‘lishidan qat’iy nazar, to‘plamda korrelyatsiya mavjudligi aniqmi, boshqacha aytganda, tanlamada kuzatilgan korrelyatsiya muhimmi degan masalani oydinlashtirishdan iborat. shuning uchun kichik tanlanmalarga bag‘ishlangan ko‘pchilik tekshirishlar o‘ziga xos xususiyatga ega. ularda statistik ko‘rsatkichlarning aniqliligini baholash, ularning muhimligini aniqlash asosiy maqsad deb qaraladi. bunday baholashlar uchun ishlab chiqilgan usullar katta tanlamalarda ham qo‘llanishi mumkin va haqiqatda qo‘llanadi. 2. tanlanmaning reprezentativligi va uni ta’minlaydigan tanlash usullari bosh to‘plam-bu o‘rganiladigan ko‘p hajmli birliklar majmuasidir. tanlanma to‘plam yoki qisqacha tanlanma - bosh to‘plamdan kuzatish uchun tanlab olingan birliklar yig‘indisi. tanlanma kuzatish ma’lumotlari bilan bosh to‘plamni xarakterlash ularning umumiylashtiruvchi ko‘rsatkichlari orqali amalga oshiriladi. buning uchun tanlanma bosh to‘plamning barcha muhim xususiyatlarini o‘zida mujassamlashtirgan bo‘lishi kerak. agar tanlanmada …

5 / 28

shuningdek, kuzatish usullari va asboblarining kamchiliklari bilan bog‘liq bo‘lmagan holda yo‘l qo‘yilgan xatolar tasodifiydir. katta sonlar qonuniga binoan tanlanmaning miqdori oshgan sari tasodifiy xatolar kamayib boradi. reprezentativlik xatosi-tanlanma umumlashtiruvchi ko‘rsatkichlari bilan bosh to‘plamning xuddi shunday parametrlari orasidagi farq (tafovut). muntazam xatolar o‘z navbatida ko‘zlanmagan va ko‘zlangan bo‘lishi mumkin. o‘lchash asboblarining noaniqligidan, tanlash va kuzatish usullarining kamchiliklaridan ko‘zlanmagan muntazam xatolar kelib chiqadi. kuzatish natijalarini o‘zgartirib ko‘rsatish maqsadida qilingan xatolar ko‘zlangan muntazam xatolardir. masalan, ishlab chiqarilgan mahsulotlarning sifatini oshirib ko‘rsatish uchun tanlanmada bosh to‘plamga nisbatan sifatli mahsulotlarning salmog‘ini sun’iy ko‘paytirish natijasida muntazam xato hosil bo‘ladi. statistikada tanlanmaning reprezentativligini ta’minlaydigan turlicha tanlash usullari mavjud bo‘lib, ular avvalo individual va seriyalab (yoki guruhlab) tanlashga bo‘linadi. individual tanlashda bosh to‘plamdan birliklar alohida-alohida, seriyalab tanlashda esa ular seriyasi (guruhi) bilan olinadi. bundan tashqari, tanlash usullari bosh to‘plamdan birliklarini (seriyalarini) tanlab olish prinsiplariga qarab tasodifiy, mexanik va kombinatsion tanlashlarga bo‘linadi. tasodifiy tanlash takrorlanuvchi yoki takrorlanmaydigan sxemalarda o‘tkazilishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tanlanma kuzatish"

tanlanma kuzatish reja: 1. tanlanma kuzatish haqida tushuncha. 2. tanlanmaning reprezentativligi va uni ta’minlaydigan tanlash usullari. 3. tanlanma kuzatish xatolarini hisoblash. 1. tanlanma kuzatish haqida tushuncha tanlanma tekshirish - tajriba va hayotimizga asoslangan ishonchga, imon komillikka tayanadi. statistika amaliyotida shunday to‘plamlar tez-tez uchrab turadiki, ularning barcha birliklarini o‘rganish imkoniyati bo‘lmaydi. bunday to‘plamlar jamiyat hayotida, turmushimizda ham, tabiyotda ham keng tarqalgan. masalan, mamlakatda don, paxta va boshqa ekinlari qanchalik qishloq xo‘jaligi zararkunandalari bilan shikastlangani yoki qancha qoramol va boshqa hayvonlar quturish kasalligiga chalinganini bilmoqchi bo‘lsak, barcha ekinlar maydoni va hosilini, mollar tuyog‘ini tekshirib chiq...

Этот файл содержит 28 стр. в формате DOCX (283,6 КБ). Чтобы скачать "tanlanma kuzatish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tanlanma kuzatish DOCX 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram